دعواي امارات و عربستان بالا مي‌گيرد؛

طمع امارات، اين بار به خاك عربستان

پس از اين کار اماراتي‌ها، سعودي‌ها نيز اقدامات تند و تنش‌زايي را عليه اماراتي‌ها انجام داده و فشارهاي بسيار و پنهان و آشکاري را بر آنان وارد ساختند و حتي برخي از اعضاي شوراي همکاري، سعي در ميانجي‌گري داشته‌ و حتي اميرنشين قطر نيز به امارات سفر کرد، ولي تاکنون اين تلاش‌ها به نتيجه نرسيده و بر حجم تنش‌ها افزوده شده است.

کد خبر: ۷۰۸۶۵

تاریخ: ۱۰ آبان ۱۳۸۸ - ۱۳:۲۴

با بررسي روند حاکم امارات متحده و سياست تماميت‌خواهي اين کشور، مشخص مي‌شود که اين کشور حاشيه خليج‌فارس، نه تنها با ايران درباره کمک به اراضي ادعا دارد، بلکه در ديگر مرزهاي خود با همسايگانش نيز درگير بوده و حتي گاه به درگيري‌هاي مرزي و سياسي نيز منجر شده است.

به گزارش خبرنگار «تابناک»، اختلافات گسترده ميان امارات و همسايه مقتدر و وسيعش بر سر مناطق مرزي، منجر به رقابت‌هاي شديد و تنش‌زا براي به دست آوردن قدرت و منافع اقتصادي بيشتر در منطقه شده است.

بنا بر اين گزارش، اقدام سعودي‌ها در خرداد ماه 88 در انعقاد اجلاس مشورتي سران شوراي همکاري خلیج فارس و انتخاب رياض به عنوان مقر بانک مرکزي این شورا بر خلاف درخواست و توقع‌ امارتي‌ها بوده است. اماراتي‌ها نيز در واکنش به اين کار، در تصميمي اعتراضي، کناره‌گيري خود از پول واحد شورا را اعلام نمودند. پس از اين کار اماراتي‌ها، سعودي‌ها نيز اقدامات تند و تنش‌زايي را عليه اماراتي‌ها انجام داده و فشارهاي بسيار و پنهان و آشکاري را بر آنان وارد ساختند و در اين راستا، حتي برخي از اعضاي شوراي همکاري، سعي در ميانجي‌گري داشته‌ و حتي اميرنشين قطر نيز به امارات سفر کرد، ولي تاکنون اين تلاش‌ها به نتيجه نرسيده و بر حجم تنش‌ها افزوده شده است.

در اين باره بايد گفت که تصميم‌گيري براي توقف رفت‌وآمد اماراتي‌ها به سعودي با کارت هويت ملي از سوي شخص وزير کشور نايف‌بن عبدالعزيز امضا و ابلاغ شده است. نويسندگان و تحليگران اماراتي، اين کار سعودي‌ها را حرکتي در راستاي تضعيف امارات و وارد ساختن فشار بر آن براي اطاعت از دستورهاي سعودي‌ و تنبيه آن مي‌دانند. يکي از نويسندگان اماراتي از لندن با فرستادن مطلبي به شدت به امير نايف، وزير کشور سعودي حمله کرده و او را فردي دانسته که بهترين راه‌ براي برخورد با امارات را بستن راه‌ها مي‌داند.

بررسي‌هاي خبرنگار «تابناک» از ريشه‌هاي اين اختلافات اساسي حاکي است، هرچند امارات و عربستان از سي سال گذشته آغاز شده و تاکنون نيز ادامه داشته، اما در ماه‌‌هاي اخير، تنش و رودررويي اين دو عضو شوراي همکاري خليج هميشه فارس و افزايش يافته است.

ريشه اختلافات اين دو کشور عربي عمدتا به دو محور اصلي بازمي‌‌گردد:
محور نخست، اختلاف بر سر منطقه مرزي «غويفات» و محور دوم اختلاف و درگيري بر سر منطقه «العديد».

الف) اختلاف بر سر منطقه غويفات که منطقه‌اي استراتژيک است و داراي منابع نفتي ذي‌قيمتي بوده و در شمال غرب امارات قرار گرفته و هم‌مرز با قطر است. اين منطقه در زمان حيات شيخ زايد توسط عربستان سعودي اشغال شده و اماراتي‌ها پس از آن بارها خواستار بازپس‌گيري اين منطقه با دست‌کم بهره‌برداري از منابع نفتي آن شده‌اند که عربستان اين موضوع را رد کرده است. اين منطقه داراي بخش‌‌هاي نفت‌خيز به نام حوزه نفتي «شيبه» و «زاره» است که سعودي‌ها روزانه بيش از نيم ميليون بشکه نفت از آن برداشت مي‌کنند.

ب) منطقه العديد که وصل‌کننده امارات به قطر است، ديگر نقطه مهم و مورد اختلاف طرفين است که اماراتي‌ها با مخالفت سعودي‌ها براي استفاده از اين منطقه روبه‌رو شده و دو سال پيش که قصد ايجاد يک پل دريايي براي اتصال امارات به قطر را داشته‌اند، با اجازه ندادن سعودي‌ها براي اين کار روبه‌رو شده و از ساخت آن بازمانده‌اند.

عربستان، علت مخالفت خود را گذر اين پل از روي مرزهاي مورد اختلاف ذکر کرده است و در اين زمينه نيز وزارت کشور عربستان در تاريخ 30/5/88 اعلام کرد که ورود و خروج اتباع اماراتي به عربستان با کارت شناسايي، متوقف شده و مسافران اماراتي بايد در راه‌هاي ورودي به عربستان گذرنامه ارايه دهند.

علاوه بر اين اقدام (تقريبا از دو ماه پيش) عربستان در مقررات و دستورالعمل‌هاي مربوط به ورود کاميون‌ها از امارات، تغييراتي پديد آورده که صف چند کيلومتري از کاميون‌ها را در مرز امارات و عربستان ايجاد کرده است. (عربستان و امارات از دو سال پيش و بنا بر توافقنامه دوجانبه به شهروندانش، اجازه داده بود که تنها با ارايه کارت شناسايي به کشور مقابل رفت‌وآمد کنند؛ البته طرف سعودي ادعا مي‌کند که بنا بر بند چهارم توافقنامه، امضا کنندگان از حق الغاي قرارداد يکطرفه، البته با اعلام قبلي برخوردارند، بر پايه بند چهار، هر يک از طرفين مي‌تواند سه ماه پس از اطلاع به طرف مقابل، به طور يکجانبه توافقنامه را فسخ کند).

مديرکل گذرنامه وزارت کشور عربستان در همين زمينه گفت: ما پيشتر به نقشه کشور امارات که بر کارت‌هاي شناسايي شهروندان اين کشور حک شده، به ابوظبي اعتراض کرده بوديم و از راه‌هاي گوناگون از جمله کانال‌هاي ديپلماتيک و با فرستادن يادداشت رسمي از اماراتي‌ها خواستيم که اين نقشه را بنا بر واقعيت و وضعيت کنوني مرزها اصلاح کنند، اما آنها هيچ توجيهي به اين درخواست نکرده‌اند. امير نايف، در نامه‌اي همين درخواست را به آگاهي وزير کشور امارات سيف‌بن‌زايد رساند. وي به سيف‌بن زايد گفت که اگر درخواست سعودي بي‌پاسخ بماند، مجبور خواهيم شد تا از ورود اتباع اماراتي به عربستان با ارايه کارت شناسايي جلوگيري کنيم.
اميرنايف، حتي در حاشيه نشست اخير وزراي کشور شوراي همکاري اين موضوع را مستقيم و شفاهي به سيف‌بن‌زايد اطلاع داد.

سعودي‌ها هيچ اشاره دقيقي به ايراد نقشه موجود روي کارت‌هاي شناسايي اماراتي نکرده‌اند اما با توجه به سوابق، گمان مي‌رود مشکل، همان منطقه شيبه در منطقه ساحلي بين امارات و قطر باشد که عربستان آن را اشغال کرده است. دولت امارات در نقشه روي کارت‌هاي ملي، خاک امارات را متصل به قطر رسم کرده است. مي‌توان گفت که در حقيقت، منطقه مورد منازعه به اندازه‌اي داراي اهميت و ارزش هست که بدون توجه به ديگر مقولات، چنين تنشي را در روابط ايجاد کند. سعودي‌ها با تسلط بر منطقه حايل بين قطر و امارت، عملا ارتباط زميني و بخشي از ارتباط دريايي اين دو کشور را تحت کنترل خود در‌آورده‌اند. به اين ترتيب، قطر محاصره شده و هيچ عقبه‌اي به غير از سعود‌ي نخواهد داشت. البته امارات هم ارتباط مستقيم خود با قطر و بحرين را از دست داده و علاوه بر اينها، عربستان هم بر منابع و ذخاير بزرگ نفت و گاز اين منطقه مسلط شده و هم‌ اين که خودش را به تنگه راهبردي هرمز نزديک‌تر کرده است.

با اين حال، با توجه به موارد بالا، مشخص مي‌شود انگيزه و طمع مقامات و دولت امارات متحده براي تصرف نقاط مرزي راهبردي و تصاحب اينها تنها مختص به جزاير سه‌گانه ايران نشده و اين کشور حتي با کشور همزبان و هم‌مسلک خود عربستان نيز مشکلات اساسي و چالشي دارد.