مخالفت نمایندگان با حذف یارانه‌هاي درماني

کد خبر: ۷۰۰۳۸

تاریخ: ۰۴ آبان ۱۳۸۸ - ۱۳:۳۱

زندگی 7 دهک جمعیت کشور وابسته به یارانه‌های دولتی هستند و هر‌گونه تصمیم‌گیری برای هدفمند کردن یارانه‌ها و آزادسازی حمایت‌ها، زندگی آنان را در همه ابعاد و از جمله در بخش سلامت تحت تأثیر قرار می‌دهد.

به نوشته «خبر»، لایحه هدفمند کردن یارانه‌ها که این روزها مهمان مجلس شورای اسلامی است، این روزها به نقل مجلس سیاست‌مداران و نمایندگان مجلس تبدیل شده است. لایحه‌ای که با کش و قوس‌های فراوان و مخالفان زیادی که داشت بالاخره در مجلس رأی آورد و این میان دغدغه‌های اجتماعی است که هرچند در میان نطق‌های تعداد اندکی از نمایندگان ملت دیده می‌شود، اما کمترین سهم را در میان دغدغه‌های موافقان این لایحه به خود اختصاص داده است. افزایش نرخ تورم و فشار آمدن به دهک‌های پایین جامعه در صورت حذف برخی یارانه‌ها، به خصوص یارانه‌های سلامت، ازجمله این دغدغه‌های اجتماعی هستند که لابه‌لای نطق‌های سیاسی و حزبی موافقان این لایحه گم شده است.

نمایندگان مجلس شورای اسلامی سرانجام با ١٨٨ رأی موافق در برابر ٤٥ رأی مخالف لایحه جنجالی هدفمند کردن یارانه‌ها را تصویب کردند. این لایحه به دولت امکان می‌دهد تا در ازای افزایش محصولات نفتی نظیر بنزین و گازوییل و همچنین آب و برق به خانواده‌ها یارانه نقدی پرداخت کند.

تصویب لایحه هدفمند کردن یارانه‌ها هر چند هنوز از سوی کارشناسان اقتصادی در معرض نقد جدی قرار نگرفته است اما مخالفان و موافقان بسیاری دارد. موافقان از آن به عنوان اجرای عدالت یاد می‌کنند که طبقات محروم را قادر می‌سازد تا سهم خود را از درآمد‌های نفتی که منبع اصلی درآمد دولت تلقی می‌شود را دریافت کنند.

اما از زمان مطرح شدن این لایحه تاکنون اولین مسأله‌ای که ذهن مخالفان آن را به خود مشغول کرده است نیمه پنهان و نیات واقعی دولت از ارائه این لایحه و شائبه‌های سیاسی، انتخاباتی و تبلیغاتی و غیر‌اقتصادی مطرح در پیرامون آن است. دومین مسئله در خصوص روشهای اجرا و سومین مسئله در مورد عواقب و نتایج اجرای آن است. تا جایی که احمد توکلی، نماینده تهران در مجلس که در دولت هشتم مخالف سرسخت این لایحه بود، به نمایندگان هشدار داده است که اجرای این لایحه تورم 60 درصدی در کشور ایجاد خواهد کرد.

مخالفان با توجه به فقدان زیرساخت‌های اقتصادی و نبود آمار اجرای آن را در حالی که کشور تورم ١٢ درصدی را تجربه می‌کند یک شوک تورمی ارزیابی کرده‌اند. این گروه عمدتاً اجرای طرح را به ضرر طبقه متوسط شهری که بخش اعظم آنان را کارمندان دولت تشکیل می‌دهند، توصیف می‌کنند.

مصباحی‌مقدم یکی از نمایندگان موافق این لایحه درمجلس شورای اسلامی خبر داده که به هر خانواده ٥ نفری حداقل ماهانه ١٠٠ تا ١٢٠ هزار تومان یارانه نقدی پرداخت خواهد شد. این در حالی است قیمت هر لیتر بنزین به ٥٠٠ تا ٦٠٠ تومان و بهای آب، برق و گاز مصرفی تا چندین برابر بهای کنونی افزایش خواهد یافت. اقبال محمدی نماینده ملایر در مجلس با انتقاد از این طرح آن را گدا‌پروری در کشور خوانده است که باعث تنبلی و کاهش تولید خواهد شد.

اما علیرضا محجوب نماینده تهران و دبیر کل خانه کارگر که از جمله مخالفان سرسخت این لایحه محسوب می‌شود گفته است که «من امروز به همه فقرا اعلام خطر می‌کنم. زیرا این طرح آثار تورمی دارد و جای تعجب است که چرا کارشناسان اقتصادی در این باره سکوت کرده‌اند.»

یارانه می‌آید، سلامت می‌رود

در این میان، نکته‌ای که اکثر مخالفان این لایحه و کارشناسان سلامت در نظر دارند، بحث چگونگی تأثیرگذاری حذف یارانه‌های سلامت بر سلامت مردم است. از نظر این کارشناسان در شرایط یک اقتصاد مصرف‌زده، پرداخت نقدی یارانه صرف کالاهای غیرضروری یا پرکردن خلأهای هزینه‌ای خانوار می‌شود، به طور قطع مصرف کالاهای اساسی کاهش پیدا می‌کند و این موضوع می‌تواند از منظر به خطر انداختن سلامت جامعه قابل توجه باشد. مطابق گزارش وزارت بازرگانی در حال حاضر در اغلب دهک‌های درآمدی مصرف کالاهای اساسی زیر حد استاندارد است که این وضعیت در طبقات مستضعف جامعه به مراتب حادتر است. با این توضیح سؤال این است که پرداخت نقدی یارانه‌ها چه آثاری بر مصرف این قبیل کالاها دارد.

با تمام ادعاهایی که دولت برای عدالت‌گستری از طریق اجرای این لایحه دارد و هرچند هدفمند کردن یارانه‌های دارویی در مجلس رأی نیاورد و در حالی که هدفمند کردن یارانه‌ها در بخش خدمات و بیمه‌های درمانی در مجلس در حال بررسی است، اما همچنان برخی از اعضای کمیسیون بهداشت این لایحه را به نفع سلامت مردم نمی‌دانند.

انوشیروان محسنی‌بندپی، عضو هیأت‌رئیسه کمیسیون بهداشت و درمان مجلس شورای اسلامی در این مورد به «خبر» می‌گوید: «اگر پیشنهادات اصلاحی کمیسیون بهداشت برای طرح هدفمندسازی یارانه‌ها رأی نیاورد، متأسفانه باید اعلام کنیم وضعیت سلامت مردم از وضعیت کنونی که مطلوب هم نیست بسیار بدتر می‌شود.»

او ادامه می‌دهد: «هر افزایش قیمت و تورمی بر سلامت مردم تأثیر منفی می‌گذارد، چون مردم مجبور می‌شوند برخی خدمات را از سبد هزینه‌های خانوار حذف کنند که معمولاً مظلوم‌ترین خدمات، خدمات پیشگیری و بهداشتی و درمانی است.»

در این میان، بیشترین اعتراضات نسبت به این قضیه می‌شود که در صورت حذف شدن یارانه‌های سلامت، ممکن است قشرهای آسیب‌پذیر جامعه بیشتر از همه آسیب ببینند.

اکبر رنجبر‌زاده، عضو کمیسیون بهداشت مجلس، با بیان اینکه، در صورت حذف یارانه‌ها، مردم سعی خواهند کرد که در مصارفشان صرفه‌جویی کنند، به خبر می‌گوید: «در صورت حذف شدن یارانه‌های سلامت، قطعاً افراد کم درآمد سعی می‌کنند که در هزینه‌های سلامت خود نیز صرفه‌جویی کنند و این مسئله بزرگترین ضرر را به سلامت آن‌ها می‌رساند.»

محمدرضا رضایی، سخنگوی کمیسیون بهداشت نیز در گفت و گو با «خبر» اعتراض شدید خود را نسبت به حذف یارانه‌های سلامت اعلام می‌کند: «از نظر من یارانه‌های سلامت یا نباید حذف شوند و یا اگر در برخی قسمت‌ها حذف شوند، باید مابه‌التفاوت آن‌ها پرداخت شود، چرا که در حال حاضر هم وزارت بهداشت دو هزار میلیارد تومان کسری اعتبار دارد و اگر این یارانه‌ها حذف شود، به طور مثال اگر جایی خدمات درمانی برای یک نفر پنج هزار تومان بود، حالا می‌شود پنجاه هزار تومان.»

حسین حسنی‌بافرانی، عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس نسبت به تبعات و آسیب‌های ناشی از اجرای لایحه هدفمند کردن یارانه‌ها در حوزه سلامت به «خبر» می‌گوید: «قطعاً آثار منفی این لایحه به مراتب شدیدتر از نکات مثبت آن در بخش درمان کشور خواهد بود و دهک‌های پایین جامعه را با مشکلات عدیده‌ای مواجه خواهد کرد.» حسنی‌بافرانی به آثار و تبعات لایحه هدفمند کردن یارانه‌ها اشاره می‌کند و می‌افزاید: «هدفمند کردن یارانه‌ها تقریباً همه حوزه‌ها را تحت تأثیر قرار می‌دهد که حوزه سلامت نیز از این قاعده مستثنا نخواهد بود. با اجرای این لایحه وزارتخانه‌هایی که هزینه‌بر هستند و درآمدی ندارند، بیشتر آسیب می‌بینند.»

دکتر محمدتقی نوربخش، عضو شورای عالی نظام‌پزشکی نیز نسبت به بروز چالشهای پیش روی حوزه سلامت کشور به دلیل نبود نگاه کارشناسی در لایحه هدفمند کردن یارانه‌ها هشدار داده است. او از بیمارستان به عنوان یک شهر یاد کرد که تمام آنچه در شهر هزینه می‌شود در بیمارستان نیز صرف می‌شود.

عضو شورای عالی نظام پزشکی کشور با عنوان این مطلب که در شرایط کنونی نیز با 1500 میلیارد تومان بدهی انباشته مراکز درمانی مواجهیم، گفت: «ذخایر ناشی از هدفمند کردن یارانه‌ها باید به سلامت نظام سلامت سرازیر شود چون در غیر این صورت مراکز درمانی دچار مشکلات جدی خواهند شد. متأسفانه در لایحه هدفمند کردن یارانه‌ها مکانیسم مشخصی برای اینکه ذخایر به سمت نظام سلامت برود، نمی‌بینیم.»

رئیس موافق است، وزیر مخالف

در حالی که محمود احمدی‌نژاد از زمان طرح این لایحه به شدت از آن دفاع می‌کند و حتی طرفدارانش، ارائه این لایحه را از جمله شجاعت‌های او به حساب می‌آورند، اما مرضیه وحید‌دستجردی، وزیر جدید بهداشت از نحوه تصویب این لایحه در مجلس، انتقاد کرده است. وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در رابطه با نقش لایحه هدفمند کردن یارانه‌ها در حوزه سلامت، در این مورد گفت: «وزارت بهداشت پیشنهاد داده بود که از لایحه هدفمند کردن یارانه‌ها برای کمک به درمان و بهداشت مردم استفاده شود که این پیشنهادات رأی نیاورد، بنابراین در این لایحه کمکی به وزارت بهداشت در جهت تحقق اهداف این وزارتخانه نمی‌شود.» او گفته است که «در مجموع در این مصوبه موضوعی که به نفع وزارت بهداشت باشد، نداشتیم.» وزیر بهداشت در پاسخ به سؤالی مبنی بر کسر 56 میلیون دلار از 313 میلیون دلار یارانه دارو برای سال جاری، گفت: «اگر این موضوع صحت داشته باشد، وضع حوزه بهداشت و درمان بدتر از وضعیت فعلی می‌شود، وضعیت اعتبارات وزارتخانه برای نیمه دوم سال بسیار بدتر از اوضاع فعلی می‌شود.»

سیامک مره‌صدق، دیگر عضو کمیسیون بهداشت مجلس نیز با بیان اینکه فرهنگ بهداشتی ما بر درمان متکی است نه پیشگیری و به همین خاطر حذف یارانه‌های سلامت، برای سلامت مردم مضر است به «خبر» می‌گوید: «حذف یارانه‌ها و نقدی کردن آن‌ها، ناخود آگاه قسمت عمده‌ای از بودجه سلامت را متوجه دارو و درمان می‌کند و باعث می‌شود که از بخش عمده‌ای از سند چشم‌انداز که بر پیشگیری تأکید دارد، دور شویم.»

تحقیقات نشان می‌دهد، زندگی حدود 7 دهک جمعیت کشور یا 70 درصد جمعیت کشور وابسته به یارانه‌های دولتی هستند و هر‌گونه تصمیم‌گیری برای هدفمند کردن یارانه‌ها و آزادسازی حمایت‌ها زندگی آنان را در همه ابعاد و از جمله در بخش سلامت تحت تأثیر قرار می‌دهد.