توليد خاويار خزر در دست چيني‌ها

سرانه مصرف ماهي در بزرگترين شهر توريستي كشور زير يك كيلو است/از 12 كارخانه توليد كنسرو ماهي 8 كارخانه تعطيل شده و 4 كارخانه باقيمانده با شرايط سخت به كار خود ادامه مي‌دهد و هر سال تنها به بدهي‌هايشان افزوده مي‌شود.

کد خبر: ۶۹۱۵۷

تاریخ: ۲۷ مهر ۱۳۸۸ - ۱۴:۴۲

مازندران بزرگترين استان توليد و صيد ماهي در كشور است؛ در حال حاضر دو استان گيلان و مازندران 10 هزار صياد رسمي دارد كه زير نظر دو اتحاديه صيادان فعاليت مي‌كنند اما در چند سال اخير به دليل برخي مشكلات طبيعي و نبود مديريت و برنامه‌ريزي‌هاي مناسب، صيادان و تمام كارخانه‌هايي كه وابسته به صيد ماهي بوده‌اند با مشكلات جدي روبرو شده و اكثر آنها ورشكست و يا تغير شغل داده‌اند؛ از اين رو برخلاف تلاش خبرنگار ايلنا براي تهيه گزارشي در اين خصوص مديركل شيلات استان مازندران حاضر به پاسخگويي نشد و به رسم مديراني كه از جواب به سوالات خبرنگاران طفره مي‌روند حتي در مراجعه حضوري پاسخگويي را به زمان ديگري موكول كرد؛ لذا تنها توانستيم در گفت‌وگوهاي ميداني و مصاحبه با يكي از دست اندركاران اين صنعت كه سال‌ها سابقه فعاليت در اين حوزه را داشته و درد نبود مديريت و ضعف مديرتي آن را چشيده گفت‌وگويي داشته باشيم.

محمد گشتاسب‌زاد نائب رييس تعاوني پرورش دهندگان ماهيان گرمابي در گفت‌وگو با خبرنگار ايلنا با بيان اينكه وضعيت صنايع تبديلي در ايران مناسب نبوده و كارخانه‌هاي بسته‌بندي ماهي استاندارد نيستند‏، گفت: در بازديدي ساده از كارخانه‌هاي صنايع تبديلي ماهي، به راحتي متوجه وضعيت غير استاندارد آنها خواهيم شد اما مساله اينجاست كه اين كارخانجات به دليل مشكلات شديد مالي و نبود حمايت دولتي توان تجهيز و استانداردسازي كارخانه‌هاي خود را ندارند.

وي در ادامه افزود: بسياري از كارخانه‌هاي بسته‌بندي و صنايع تبديلي كشور با مشكلات جدي نقدينگي روبرو هستند و بسياري از آنها ورشكست و تعطيل شده و يا رو به‌ تعطيلي مي‌روند.

مديرعامل صنايع همگن شيلات استان مازندران تصريح كرد: بانك‌ها وام‌هاي مورد نياز اين صنعت را در اختيار مديران آن قرار نمي‌دهند و دولت حمايتي از وضعيت نابسامان اين صنايع ندارد.

اين كارشناس ماهيان گرمابي ضمن اظهار تاسف از مصرف حداقلي ماهي در ايران گفت: مصرف ماهي و غذاهاي دريايي بايد در سبد غذايي مردم قرار گيرد نه اين كه مشهد، به عنوان بزرگترين شهر توريستي ايران مصرف سالانه ماهي آن زير يك كيلو باشد چنانچه اين رقم در كشورهاي خارجي به بالاي 16 كيلو مي‌رسد.

وي همچنين وضعيت صيادي در كشور را نامطلوب دانست و گفت: صيدهاي غبرمجاز و ناآگاهانه و بدون تخصص به گونه‌هاي كمياب و با ارزش درياي خزر لطمه‌هاي زيادي وارد كرده است كه اين مساله نياز به مديريت جدي‌تري از سوي سازمان شيلات دارد.

كارخانه‌هاي توليد كنسرو رو به تعطيلي است

گشتاسب‌زاد در رابطه با وضعيت كارخانه‌هاي توليد تن‌ماهي در استان مازندران به ايلنا گفت: در استان 12 كارخانه توليد كنسرو وجود داشت كه 8 كارخانه تعطيل شده و 4 كارخانه باقيمانده با شرايط سخت به كار خود ادامه مي‌دهند و هر سال تنها به بدهي‌هايشان افزوده مي‌شود.

وي در ادامه افزود: مشكلاتي كه در سال گذشته براي توليد ماهي كيلكا در درياي خزر به وجود آمد و توليد اين ماهي رو به كاهش شتافت وضعيت بسياري از كارخانه‌هاي توليد تن ماهي را بيش از گذشته به هم ريخت.

گشتاسب زاد همچنين گفت: راندمان توليد در اين صنعت به شدت افت داشته و نياز بخش براي افزايش بهره‌وري 47 ميليارد تومان در سال است اما اين اعتبار طي چند سال گذشته از 6 ميليارد تومان تجاوز نكرده است.

در همين رابطه سراغ يكي از كارخانه‌داران بزرگ توليد تن ماهي استان مازندران رفتيم كه به دليل مشكلات سال‌هاي اخير كارخانه‌اش رو به تعطيلي رفته و ورشكست شده اما در گفت‌وگو با فرزندان وي متوجه شديم مدير اين كارخانه به دليل مشكلات و بدهي‌هاي معوقه و چك‌هاي پاس نشده سكته قلبي كرده و در بستر بيماري به سر مي‌برد؛ كارخانه‌اي كه روزي هياهوي كار و اشتياق در آن موج مي‌زد و كارگران زيادي از آن امرار معاش مي‌كردند امروز متروك و خلوت چون چرخه بسياري از صنايع خاموش و فراموش شده مانده بود.

بسته‌بندي‌هاي كارخانه‌اي سالم‌ترند

يكي از مديران كارخانه توليد و بسته بندي ماهي مازندران با بيان اينكه صنايع همگن شيلاتي حدود 45 واحد بزرگ توليدكننده هستند كه توليد آنها در سال يكهزار و 480 تن ماهي بسته بندي است.
وي افزود: واحدهاي توليدكننده تن ماهي در سال در صورت توليد 46 ميليون تن قوطي كنسرو تازه به آنجا مي‌رسند كه متحمل ضرر نشوند در صورتي‌كه در حال حاضر اين كارخانجات به دليل محدوديت و مشكلاتي كه دارند توليدي كمتر از اين ميزان دارند.

مدير عامل صنايع همگن شيلات مازندران به بازار فعلي اين صنعت اشاره كرد وگفت: بازار اين صنعت در حال حاضر مريض است و مردم به جاي مصرف ماهي‌هاي منجمد شده عادت به تازه خوري ماهي دارند كه اين طريقه مصرف از سلامت لازم برخوردار نيست.

وي تاكيدكرد: به طور معمول مردم اينگونه يادگرفته‌اند كه ماهي را از بازار خريداري و در بسته بندي‌هاي خانگي فريز كنند در صورتي كه اين روش غلط بوده و از كيفيت ماهي مي‌كاهد.

گشتاسب‌زاده در پاسخ به سئوالات ايلنا در اين رابطه توضيح داد: ماهي پس از بسته بندي‌هاي كاملا بهداشتي و صنعتي كه در كارخانه‌ها صورت مي‌گيرد بايد كاملا خشك شده و در دماي زير 20فريز شود اما فريزرهاي خانگي چنين قابليتي ندارد و ماهي آرام آرام يخ زده مي‌شود كه اين مساله در كيفيت هنگام پخت ماهي تاثير گذاشته و مدت نگهداري آن را كم كرده علاوه بر آن نوعي انگل در اين شيوه توليد مي‌شود كه مصرف آن مطلوب نيست.

خاويار ايران در دست چيني‌ها

مديرعامل صنايع همگن شيلات استان مازندران در رابطه با وضعيت فعلي توليد خاويار در ايران گفت: به دليل صيد بي‌رويه و قاچاق خاويار در ايران اين توليد ارزشمند در حال انقراض بود و پرورش دهندگان خاويار در دو استان و گيلان و مازندران خوب حمايت نشدند و چين با استفاده از بچه ماهي آن از درياي خزر به توليد و تكثير آن پرداخته است و طبق پيش‌بيني‌هاي انجام شده قرار است طي 10 سال آينده حدود 6 هزار تن برابر با چهار برابر سهم جهاني خاويار توليد كند.

وي همچنين با اشاره به ساير مشكلات صنايع تبديلي شيلات گفت: در حال حاضر مشكل تامين برق كارخانه‌ها مشكل‌ساز شده زيرا وزارت نيرو هزينه بسيار بالايي براي مصرف برق صنعتي دريافت مي‌كند و حتي بسياري از كارخانه‌ها متحمل هزينه بالاي پرداخت جريمه مصرف مي شوند در صورتي‌كه اين كارخانه‌ها به دليل داشتن سردخانه‌هاي بزرگ كه حجم زيادي ماهي در آ نها نگهداري مي‌شود بايد مدام روشن باشد در صورتيكه به دستور وزارت نيرو سردخانه‌ها بايد از ساعت 18 الي 12 نيمه شب خاموش باشند كه اين مساله از كيفيت نگهداري ماهي‌هاي منجمد در سردخانه‌ها مي‌كاهد.