پلیس، همکلاسی جدید دانش‌آموزان

این بار نوبت مدرسه‌هاست که قرار است «طرح انضباط اجتماعی» در آن اجرا شود.

کد خبر: ۶۸۷۷۷

تاریخ: ۲۵ مهر ۱۳۸۸ - ۱۵:۰۸

«خبر آنلاين» در گزارشي نوشت: پلیس یکی از قشرهایی بوده که از چهار سال پیش تاکنون حضورش در سطح خیابان‌های شهرها، بیش از پیش به چشم خورده است. اجرا کردن طرح‌های گوناگونی مانند امنیت اجتماعی، انضباط اجتماعی، طرح امنیت اجتماعی ویژه اراذل و اوباش و... تعدادی از این طرح‌ها بوده که اجرا کردنشان لاجرم حضور تعداد زیادی از افراد پلیس را خواستار بود که البته افزایش این تعداد در این چهار سال، انتقادات زیادی را که مبتنی بر پلیسی کردن فضای جامعه بود، برانگیخت؛ حضوری که هرچند در بیشتر کشورهای جهان تجربه می‌شود، ولی شاید به خاطر برنامه‌های این کشورها برای همراه بودن آرامش با برخوردهایی که پلیس با افراد جامعه می‌کند و آموزش دیدن افراد پلیس، انتقادات کمتری به این افراد و در این کشورها می‌شود.

پس از اجرای پر چون و چرای طرح امنیت اجتماعی و انضباط اجتماعی که حالا بعد از گذشتن سه سال از اجرایی شدنش در خیابان‌ها، تعدادی از دست اندرکارانش از جمله سردار احمدی‌مقدم از موفق نبودنش سخن به زبان می‌آورند، این بار نوبت مدرسه‌هاست که قرار است «طرح انضباط اجتماعی» در آن اجرا شود. طرحی که این بار هم رکن اصلی‌اش پلیس‌ها و تعداد آن‌ها است که قرار است در فضای فیزیکی مدارس و خیابان‌های اطراف آن‌ها حضور داشته باشند و علاوه بر کنترل فضای اطراف آن‌ها، به شناسایی دانش‌آموزان معتاد بپردازند.

این خبر را دو روز پیش سردار رجب‌زاده، فرمانده انتظامی تهران بزرگ پس از نواختن زنگ انضباط اجتماعی در دبیرستان ماندگار اعلام کرد و گفت: «پلیس‌های مختلف از جمله پلیس مواد مخدر و پلیس اجتماعی، حضوری مستمر و ملموس در مدارس مختلف دارند و برای دانش‌آموزان و معلمان کارگاه‌های آموزشی و آموزش‌های متفاوتی را انجام می‌دهند تا دانش‌آموزان از نزدیک با ناهنجاری‌های جامعه آشنا شوند.» رجب‌زاده با بیان این که از سال‌های قبل موضوع آموزش برای دانش‌آموزان مدنظر قرار داشته است، خاطر نشان کرد: «در سال جاری و با اجرای طرح انضباط اجتماعی موضوع آموزش برای گروه‌های نوجوان و جوان بیشتر ملموس شده و مدنظر قرار گرفته است.» البته رجب‌زاده به حضور مستمر پلیس در مدارس اکتفا نکرده و یکی از برنامه‌های پلیس را آموز‌ش‌های چهره به چهره، حضور در سر کلاس‌های کارگاهی و برنامه‌های متنوع اعلام کرده است.

این در حالی است که در آستانه بازگشایی مدارس نیز، سرهنگ «بیگی»، جانشین فرمانده انتظامی و رئیس پلیس پیشگیری تهران، از استقرار پاس پیاده پلیس در ۴۰۰ نقطه پایتخت همزمان با بازگشایی مدارس خبر داد و بر برخورد انتظامی و قضایی با خودروها و موتورسیکلت‌هایی که برای دانش‌آموزان ایجاد مزاحمت کنند، تأکید کرد. او با اشاره به اینکه پلیس طرح ویژه بازگشایی مدارس را اجرا می‌کند و این اقدامات در همین زمینه صورت می‌گیرد، گفت: «پلیس پیشگیری با به کارگیری کلیه کلانتری‌های تابع شهر تهران و پاسگاه‌های انتظامی ۳۲۸ واحد گشت خودرویی و ۲۰۰ واحد گشت موتوری را به همراه پاس‌های پیاده در ۴۰۰ نقطه شناسایی شده پایتخت مستقر خواهد کرد.

نیروهای پلیس در تقاطع‌ها و خیابان‌های محل عبور و مرور دانش‌آموزان پوشش انتظامی را فراهم کرده و با کسانی که مزاحمت‌های احتمالی برای دانش‌آموزان ایجاد کنند، برخورد خواهند کرد.» علاوه بر این، به تازگی سرتیب احمدرضا رادان اعلام کرده: با توجه به بازگشایی مدارس و آغاز سال تحصیلی جدید، پلیس در سراسر کشور به صورت نامحسوس اقدام به کنترل اطراف مدارس می‌کند تا با افرادی که قصد فروش مواد مخدر و یا ایجاد مزاحمت دارند، برخورد کند.

بنابراین پس از طرح نصب دوربین‌های مداربسته در مدارس که پس از تأیید رسمی‌اش از سوی مسئولان وزارت آموزش و پرورش و نیروی انتظامی، سر و صداهای زیادی به پا کرد، این بار هم این طرح با واکنش‌هایی مواجه شده است. هرچند سردار رجب‌زاده اجرا کردن این طرح را به خاطر درخواست‌های مکرر دانش‌آموزان و اولیای آن‌ها و جلسات زیاد اداره‌های مختلف نیروی انتظامی اعلام کرده است، ولی «محمد فقیهی» رئیس اداره اجتماعی پلیس امنیت، در گفت‌وگویی کوتاه با «خبر» باشنیدن نام این طرح تعجب می‌کند و می‌گوید: «به ناجا چنین دستورالعملی ابلاغ نشده است و من کلاً از این طرح بی‌خبرم.» سرهنگ «مهدی احمدی» سخنگوی نیروی انتظامی تهران هم در گفت‌وگو با «خبر» دراین‌باره اظهار بی‌اطلاعی می‌کند و می‌گوید: «ما طرح امنیت اجتماعی در اطراف مدارس، به‌خصوص مدارس دخترانه و با حضور ملموس و غیرملموس پلیس داریم، ولی قرار نیست که پلیس‌ها وارد مدارس شوند و از طرح انضباط اجتماعی بی‌خبرم.» «علی عباسپور» رئیس کمیسیون آموزش مجلس هم در این باره به «خبر» می‌گوید: «باید ببینیم شیوه استقرار پلیس در مدارس به چه صورت است و این موضوع از اهمیتی حیاتی برخوردار است.»

معتاد داریم، نداریم
طرح پاکسازی فروشندگان موادمخدر در اطراف مدارس در شرایطی اعلام شده است که «علیرضا علی‌احمدی» وزیر آموزش و پرورش دولت نهم نسبت به سیستم ناکارآمد تربیتی در مدارس در حوزه برخورد با دانش‌آموزان موادفروش انتقاد کرده بود. در شرایطی که براساس گزارش‌های رسمی، سن اعتیاد و گرایش به موادمخدر به مدارس رسیده است، وزیر سابق آموزش و پرورش دولت نهم بدون بهره‌مندی از حضور متخصصان در مدارس، به این نتیجه رسیده است که باید با دانش‌آموزان دوست باشیم و فضای مدرسه را امنیتی نکنیم.

براساس گزارشی که اسفند 86 منتشر شد، آخرین تحقیقات اجتماعی از گسترش مصرف کراک در مدارس ابتدایی برخی نواحی تهران خبر می‌داد.

مهرماه سال 86 «حمید صرصامی» مشاور دبیرکل ستاد مبارزه با موادمخدر شمار دانش‌آموزان معتاد در کشور را 30 هزار نفر اعلام کرده بود. به گفته این مسئول از سال 1381 تا 85، بیش از 10 میلیارد تومان از اعتبارات ستاد مبارزه با مواد مخدر به وزارت آموزش و پرورش تخصیص داده شده بود تا طرح جامع آموزشی و اطلاع‌رسانی پیشگیری از مصرف مواد مخدر و روانگردان‌ها برای دانش‌آموزان اجرا شود.

هرچند پس از اعلام این خبر مدیرکل سلامت و پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی آموزش و پرورش وجود۳۰ هزار دانش‌آموز معتاد در کشور را تکذیب کرد و اعلام کرد که هیچ مدرک موثقی در دست نیست که همه این افراد محصل بوده‌اند، اما طرح جدید نیروی انتظامی برای کنترل شدید وضعیت اعتیاد در مدارس را باید صحه‌ای بر خبر وجود چندین هزار دانش‌آموز معتاد در مدارس دانست.

اما با وجود تکذیب‌های مکرر مسئولان وزارت آموزش و پرورش در مورد تعداد دانش‌آموزان معتاد، درهمین رابطه دو پژوهشگر (آفرین رحیمی‌موقر و الهه سهیمی‌ایزدیان) که هر دو روانپزشک و عضو مرکز مطالعات اعتیاد دانشگاه علوم پزشکی تهران هستند، پس از هشت مطالعه به بررسی شیوع مصرف مواد افیونی در طول عمر پرداختند که بر این اساس مصرف تریاک در طول عمر در پسران از 6/6 تا 12/7 درصد (در دبستان 6/0 درصد) و در دختران در شیراز نیم درصد و در کرمان 5/1 درصد گزارش شده است. در مطالعه کشوری میزان مصرف تریاک در طول عمر کل جمعیت دانش‌آموزان 22 درصد گزارش شده است. مصرف هرویین در طول عمر در پسران از 3/2 تا 6/5 درصد (در دبستان 1/0 درصد) و در دختران در شیراز صفر و در کرمان دو درصد گزارش شده است.

در چهار مورد مطالعه نسبت دانش‌آموزان در جمعیت معتادان بررسی شده است که همگی مربوط به سال‌های 76 تا 86 است که منبع اکثر آنها سازمان بهزیستی کشور است و این شاخص در مراجعان به مراکز درمانی بهزیستی مورد بررسی قرار گرفته است.

در مدرسه آموزش باشد، نه پلیس!
اما در این میان این کارشناسان آموزشی هستند که پس از اعلام این خبر، به واکنش نسبت به آن پرداخته‌اند. این کارشناسان معتقدند پس از ناموفق بودن کنترل همه‌جانبه ناظمان مدارس و افزایش ناهنجاری‌ها در آن‌ها، استقرار پلیس در مدارس و برخورد فیزیکی با دانش‌آموزان هم به دلیل نداشتن آموزش تخصصی آن‌ها در این حوزه، نمی‌تواند نتیجه مثبتی در کاهش ناهنجاری‌های اجتماعی آن‌ها، درپی داشته باشد. «شیرازد عبداللهی» کارشناس آموزشی یکی از این کارشناسان است.

او در این باره به «خبر» می‌گوید: «این کار توهین به آموزش و پرورش، معلمان و مشاوران مدارس است. مشکل اعتیاد در مدارس راهکار آموزشی و فرهنگی دارد و با برخورد سخت‌افزاری پلیسی نمی‌شود آن را حل کرد. حضور پلیس در مدارش بیشتر از آنکه به رفع ناهنجاری‌ها و محبوبیت پلیس کمک در میان دانش‌آموزان کمک کند، عکس‌العمل منفی خواهد داشت، چرا که دانش‌آموزان در سال‌های عمرشان دیده‌اند که پلیس با افراد خلافکار و جنایتکار برخورد می‌کند و همین قضیه باعث عکس‌العمل منفی در میان آن‌ها خواهد شد.» او همچنین می‌گوید: «نکته دیگری که باید توجه کرد تداخل بین وظایف و کارکرد دستگاه‌ها و نهادهای مختلف است. نوع کار و روابطی که در آموزش و پرورش وجود دارد با نوع کار و روابطی که پلیس دارد متفاوت است.»

اما «محمدرضا محسنی‌ثانی» عضو کمیسیون اجتماعی مجلس نظر دیگری دارد. او در این باره به خبر می‌گوید: «در چند سال اخیر ناهنجاری‌های اجتماعی در میان دانش‌آموزان افزایش یافته است و مهمترین کاری که در چارچوب مأموریت‌های پلیس می‌توان انتظار داشت این است که پیشگیری را بر برخورد فیزیکی ترجیح دهد و به نظر می‌رسد حضور پلیس در مدارس می‌تواند پیشگیری‌کننده باشد.»

«اسفندیار اختیاری» عضو کمیسیون آموزش مجلس نیز در این مورد به «خبر» می‌گوید: «با تمام اظهارات گوناگونی که در این مورد می‌شود بازهم باید گفت اگر هدف آموزش‌وپرورش آرامش باشد، پرورش با سیستم‌های حفاظتی جواب نمی‌دهد و رشد پرورشی با امنیت روانی ایجاد می‌شود. البته شاید افرادی که طرفدار این طرح هستند دلیل بیاورند که این کار طبق قانون صورت می‌گیرد، ولی باز هم باید گفت به نظر نمی‌رسد که در قانون چنین مباحثی مطرح شده باشد، چرا که قانونگذار هنگام نوشتن قانون چنین مباحث ‌ریزی را مطرح نکرده است و به مباحث کلی رسیده است. قانون به این صورت جزئی نیست و بیشتر به مباحث کلان پرداخته است؛ بنابراین باید گفت که در محیط‌هایی مانند مدارس که دارای سطح آموزشی و پرورشی هستند باید نگاه پرورشی هم وجود داشته باشد نه امنیتی، و وزارت آموزش و پرورش دیدگاه‌هایی را باید پرورش دهد که ایجاد امنیت کند.»

پلیس، کتاب تألیف می‌کند
یکی دیگر از مواردی که سردار رجب‌زاده به آن اشاره کرده، اعلام آمادگی پلیس برای تألیف کتاب‌های درسی برای دانش‌‌آموزان است.

به گفته سردار رجب‌زاده، پلیس برای تألیف کتاب‌های درسی و در نظر گرفتن برخی مسائل در دروس متفاوت اعلام آمادگی کرده و موضوع پیشگیری و آموزش، سرلوحه اقدامات و مأموریت‌های پلیس برای نوجوانان و جوانان جامعه قرار گرفته است.

همان‌طور که سردار رجب‌زاده هم تأکید کرده است «بهترین قشری که می‌تواند پلیس را در نظم و انضباط اجتماعی و نهادینه کردن آن یاری کند و تضمین برای آینده اهداف باشد دانش‌آموزان و نهاد آموزش و پرورش است» ولی به نظر می‌رسد این را هم باید در نظر گرفت که بهترین راه برای آموزش قانونگرایی به نسل آینده دانش‌آموزان، انتقال بدون عجله و ناهماهنگی این قانون‌ها در کتاب‌های درسی آنهاست.