پایگاه آمریکایی «المانتیور»؛

طرح جدید آمریکا برای مقابله با ایران در عراق؛ «بهبود روابط ریاض- بغداد»

دولت های عراق و عربستان آگاه هستند که پیوندهای دو جانبه عادی باید در خدمت منافع هر دوی آن ها و فراتر از تمایل آمریکا برای ایجاد روابط بهتر میان متحدان خود باشد. با این حال اعتماد چندانی میان دو کشور وجود ندارد. عربستان هیچ گونه نفوذ سیاسی و امنیتی در عراق ندارد و آمادگی و توانایی این را ندارد که با نفوذ ایران در این کشور مقابله کند. بغداد نیز نمی تواند با از دست دادن متحد خود یعنی ایران به عربستان اطمینان کند.

کد خبر: ۶۸۶۴۲۴

تاریخ: ۳۰ فروردين ۱۳۹۶ - ۱۷:۰۶

عربستان سعودی در دو ماه اخیر و پس از روی کار آمدن دونالد ترامپ در آمریکا تلاش زیادی را کرده تا روابط خود با بغداد را بهبود ببخشد. روابطی که به نظر می رسد پس از سفر عادل الجبیر به بغداد در 25 فوریه رو به بهبودی می رود.

به گزارش تابناک، در همین راستا، پایگاه آمریکایی المانیتور در مطلبی به چشم انداز پیش روی روابط ایران و عربستان پرداخته است و نوشته است:

دیپلمات های عراقی و عربستانی در دیداری که 12 مارس در ریاض با یکدیگر داشتند برای متوقف کردن اظهارات تهاجمی علیه یکدیگر و ایجاد یک شورای هماهنگی برای بحث در مورد موضوعات مهم تقویت روابط دوجانبه به  توافق رسیدند.

در همان روز یک هیات عراقی به ریاست «نزار خیرالله» -معاون وزیر خارجه عراق- با دیپلمات های عربستانی در مورد همکاری در زمینه های اقتصادی، امنیتی و توریسم بحث و گفتگو کرد. اما ریاض تمایل زیادی به حرکت بیشتر به سوی عادی سازی روابط با عراق به دلیل ترس از نفوذ ایران و گروه های شیعی در این کشور دارد.

«عبدالباری زیباری»، رئیس کمیته امور خارجی مجلس عراق در گفتگو با المانیتور در اوایل این ماه گفته بود که مقامات عراقی در تمامی سطوح از جمله رئیس جمهور، نخست وزیر و رئیس مجلس تمایل شان را برای ایجاد روابط حسنه با عربستان سعودی در طول دیدارهای چندباره خود از ریاض از سال 2003 تاکنون ابراز کرده اند.

وی افزود؛ احساس می شود عربستانی ها از کار در مورد بهبود پیوندها و روابطشان با عراق تردید دارند که ممکن است آن ها دلایل خودشان را داشته باشند.

طبق گفته زیباری دولت جدید آمریکا به دنبال بازنگری در سیاست های دولت قبلی است و می خواهد متحدانش را در منطقه به یکدیگر نزدیک کند. بر همین اساس اعتقاد بر این است که واشنگتن نقش عمده ای را در دیدار 25 فوریه عادل الجبیر وزیر خارجه عربستان از عراق ایفا کرده است.

زیباری در ادامه اشاره کرد که مردم عراق به ویژه در استان های جنوبی تمایل دارند روابط عراق با کشورها عربی و به ویژه با دولت های حاشیه خلیج فارس بهبود پیدا کند.

روابط عربستان و عراق پس از سفر عادل الجبیر به عراق و دیدار با حیدر العبادی در 25 فوریه رو به بهبودی است. الجبیر در کنفرانس مطبوعاتی مشترک با همتای عراقی خود- ابراهیم الجعفری- گفت که عربستان سعودی خواهان برقراری روابط ویژه با عراق است و دو کشور منافع مشترکی در زمینه های مبارزه با تررویسم و فرصت های تجاری و سرمایه گذاری دارند.

در همین راستا برخی از گروه های سنی از جمله احمد المساری رئیس ائتلاف نیروهای ملی سنی عراق از سفر الجبیر به عراق حمایت کردند و به استقبال او رفتند. با این حال گروه های شیعه معتقد بودند که این سفر به اهداف خاصی انجام شده است. در این میان، دبیر کل تشکل «عصائب اهل الحق» یکی از دلایل سفر ناگهانی وزیرامور خارجه عربستان به عراق را نگرانی سعودی ها از قدرت یافتن نیروهای الحشد الشعبی ذکر کرد.

وی افزود؛ عربستان سعودی دارای اراده مستقل نبوده و طرح عربی مستقل وجود ندارد لذا این سفر یک طرح مستقل نیست بلکه طرح رییس جمهوری آمریکاست.

لازم به یادآوری است که روابط دیپلماتیک دو کشور پس از اشغال کویت توسط صدام حسین در سال 1990 قطع شده بود و این نخستین سفر یکی از مقامات رسمی عربستان به عراق بود که پس از گذشت 14 سال(از زمان سقوط صدام-2003) روی داد.

عربستان در دسامبر 2015 روابط دیپلماتیک مجدد خود را با عراق آغاز کرد و سفارت این کشور با انتخاب "ثامر السبهان" به عنوان سفیر در عراق گشایش یافت(عربستان 25 سال هیچ دفتر نمایندگی در عراق نداشته است). با این وجود، اظهارات سفیر عربستان مبنی بر شرکت شبه نظامیان شیعی عراقی(حشد الشعبی) در مبارزه با داعش موجب تشدید تیرگی و مانع توسعه روابط دو کشور شد. در همین زمان، عربستان معتقد بود که به دلیل نفوذ ثامر السبهان در میان عشایر عرب سنی و شیعه در عراق و ترس ایران از عملکرد آن، اتهام عراق مبنی بر دخالت سفیر آن کشور در مسائل داخلی ناشی از فشار عوامل نفوذی ایران بوده است. لذا در جریان همین بحران، وی پس از هشت ماه آغاز فعالیت به خواست دولت عراق، آن کشور را ترک کرد.

در نتیجه یکی از اهداف اعمالی سفر عادل الجبیر به عراق، تصمیم مجدد به بازگشایی سفارت و توافق برای تعیین سفیر جدید در عراق بود، تا بتواند کفه وزن سیاسی عربستان را پس از دو دهه افول در عراق در پرتو تحولات سیاسی- امنیتی منطقه و بین‏المللی تقویت کند.

الجبیر در این سفر از تمایل کشورش برای گشودن گذرگاه جمیمه با عراق و راه اندازی خطوط هوایی مستقیم میان دو کشور صحبت کرده بود.

به گفته مقامات عراقی وزیر خارجه عربستان در دیدار با ابراهیم جعفری از قصد عربستان برای لغو بدهی های 30 میلیارد دلاری سابق عراق به ریاض خبر داده بود. با این حال، خبرگزاری رسمی عربستان به نقل از یک منبع مسئول در وزارت خارجه عربستان قصد این کشور برای لغو بدهی های عراق را تکذیب و تاکید کرد: آنچه وزارت خارجه عراق اعلام کرده، صحت ندارد.

به نظر می رسد ریاض انتظارات زیادی از روابط در حال بهبود خود با عراق دارد. در همین زمینه یک منبع دیپلماتیک عربستانی در ریاض که خواست نامش فاش نشود در گفتگو با المانیتور گفت: «انتصاب سفیر جدید عربستان در بغداد بهترین اقدامی است که می تواند انتظارات را در کوتاه مدت برآورده سازد. مسائل دیگر مانند بازگشایی مرز، سرمایه گذاری و لغو بدهی ها نمی تواند پیش از کنترل نظامیان وابسته به ایران و خلع سلاح آن ها به صورت جدی در نظر گرفته شود.

در پایان این مطلب آمده است: دولت های عراق و عربستان آگاه هستند که پیوندهای دو جانبه عادی باید در خدمت منافع هر دوی آن ها و فراتر از تمایل آمریکا برای ایجاد روابط بهتر میان متحدان خود باشد. با این حال اعتماد چندانی میان دو کشور وجود ندارد. عربستان هیچ گونه نفوذ سیاسی و امنیتی در عراق ندارد و آمادگی و توانایی این را ندارد که با نفوذ ایران در این کشور مقابله کند. بغداد نیز نمی تواند با از دست دادن متحد خود یعنی ایران به عربستان اطمینان کند.

اخیرا نیز العبادی در مصاحبه با شبکۀ المیادین گفت :«هنوز زود است که بگوییم روابط عراق با عربستان گرم شده است. این روابط در مراحل اولیه است و عادی‌سازی روابط بایستی در تمامی مراحل صورت بگیرد.»