تحلیل «السفیر» از فضای جدید رسانه‌ای در منطقه؛

هر کس دری را بکوبد، پاسخ می‌شنود!

این انتقاد به آنها در جریانات پس از انتخابات اخیر در ایران در شرایطی ظاهر شد که این شبکه به منابع جایگزین خودش در تهران اتکا کرد؛ مثل نقل از «تویتر» یا اخباری که با موبایل یا «یوتیوپ» ضبط شده بود...

کد خبر: ۶۸۴۲۸

تاریخ: ۲۲ مهر ۱۳۸۸ - ۱۶:۱۰

«هر کسی که دری را بکوبد، پاسخ می‌شنود»؛ این پاسخ یکی از مسئولان شبکه «العالم» به پرسشی است درباره علت هجوم مستقیم و قاطع شبکه «العالم» در هفته‌های گذشته علیه عربستان سعودی؛ این پاسخ را در واقع می‌توان در عمق تنش و واکنش متقابل بین شبکه‌های «العربیه» ـ وابسته به مجموعه M.B.C عربستان ـ و شبکه ایرانی «العالم» و کشمکش‌های سیاسی فیمابین دریافت.

به گزارش خبرنگار «تابناک»، روزنامه لبنانی السفیر در مقاله‌ای به قلم «مایسه عواد»، به بررسی فضای رسانه ای جدید در منطقه که حاصل رقابت دو شبکه خبری عربی «العربیه» و «العالم» است، پرداخته و منشاء این شرایط جدید را بررسی کرده است.

«عواد» در این مقاله می‌نویسد: «العربیه» ما را در جریان اخبار پیامدهای انتخاباتی ایران قرار می‌دهد و شبکه «العالم» در نگاهی دیگر به وضعیت داخلی عربستان می‌پردازد. پانورامای العربیه مردم ایران و نیروهای سیاسی را زیر ذره‌بین پس از انتخابات قرار می‌دهد و برنامه «تحت الرماد»، برنامه کاملی را با نام «نقش تخریبی عربستان در رسانه‌ها» تخصیص می‌دهد. پس از آن، در همان روز برنامه «الحقیقه أین» العالم، برنامه ای که تنش در آن کمتر از اولی نبود، روی موضوع حساسی در عربستان با نام «عربستان و گسترش فتنه مذهبی در جهان اسلام» متمرکز می‌شود.

بنابراین، صحنه بر این اساس است در «العربیه»: ایران کشوری است که از بحران دمکراسی رنج می‌برد و دارای برنامه هسته‌ای است که شبهات بسیاری پیرامون آن مطرح است، در حالی که بنا بر برنامه «الحقیقه أین؟» در شبکه «العالم»، عربستان از زمان تأسیس، اندیشه فرقه گرایی و تفرقه مذهبی و خشونت طایفه‌ای را گسترش می‌دهد.

در حقیقت، ریشه‌های جنگ رسانه‌ای سهمگین میان شبکه‌های «العالم» و «العربیه»، جدید و سطحی نیست. اصلا هیچکس در پی انکار یا نکوهش آن نیست. مثلاً در مقدمه برنامه تحت الرماد که هفته گذشته از «العالم» پخش شد می‌گوید، رسانه‌ها در عربستان ظاهر و باطنی دارند، در درون و بیرون معیار معینی دارند. در داخل بر قاعده «آرام کن و در امان باش» و در بیرون بر پایه قاعده: «بگذار آزاد باشد، بگذار حمله کند»؛ این پیام اساس کار است که در رسانه‌های تابع عربستان از جمله: «العربیه»، «الشرق الاوسط»، «الحیاه»، «ام بی سی»، و ... و بر زبان مهمانان برنامه‌های آن جاری می‌شود و همین رسانه‌ها در مورد عراق مروج انهدام روح مقاومت می‌شوند.

این روزنامه‌نگار لبنانی این‌گونه ادامه می‌دهد؛ در همین چهارچوب، همواره تذکر به قطع ارتباط بین «العربیه» و ایران، در جریان است، به اندازه‌ای که کار به اخراج «حسن الفحص»، مدیر دفتر شبکه «العربیه» در تهران رسید. در آن زمان، «العربیه» درباره دلایل این اخراج و پیامدهای آن انتقادات گسترده ای وارد نکرد و خبر گزاری رسمی ایران از اعتراض علاءالدین بروجردی، رئیس کمیسیون سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی ایران به «العربیه» به دلیل هتاکی و موضع خصمانه آن علیه جمهوری اسلامی و دولت آن خبر داد.

بسیاری از کشمکش‌ها میان «العربیه» و طرف ایرانی غیر علنی بوده و بسیاری بر این باورند که «العربیه» از کاه کوه ساخته و بسیاری بر این باورند که ضربه سخت شبکه «العربیه»، گزارشی بود که پیرامون تولید فیلم مصری با نام «امام خون»ـ در انتقاد از امام خمینی رهبر انقلاب ایران ـ در پاسخ به فیلم ترور فرعون ـ پیرامون ترور انورسادات، رئیس‌جمهوری مصر ـ پخش کرد.

شبکه العربیه بر حق خود که آن را مغایر اصول حرفه ای نمی‌داند، تأکید دارد، در حالی که طرف ایرانی بر گزینشی عمل کردن و تحریف حقایق توسط شبکه العربیه اصرار می‌ورزد؛ این انتقاد به العربیه در جریانات بعد از انتخابات اخیر در ایران در شرایطی ظاهر شد که این شبکه به منابع جایگزین خودش در تهران اتکا کرد؛ مثل نقل از «تویتر» یا اخباری که با موبایل یا یوتیوپ ضبط شده بود.

اما با پیگیری این شبکه در زمان رویدادهای ایران، درمی‌یابیم با وجود انتقاداتی که درباره عدم توازن آن در رعایت نکردن تعادل در پوشش و حمایت از رقبای احمدی‌نژاد به العربیه وارد می‌شود. این روش در روزهای اخیر، همچنان ادامه داشت، تا اندازه‌ای که موضوع ایران، به ویژه پرونده هسته‌ای و تحولات آن همچنان محور توجه و اهتمام این شبکه بوده است که زمینه ای شد برای ارایه دیدگاه ناظران سیاسی پیرامون عدم دستیابی ایران به دانش تکنولوژی کافی برای تولید بمب هسته ای در مقابل پرسش‌هایی که خلاف آن را می‌گویند.

«مایسه عواد» در ادامه بر این باور است که شبکه العربیه بر پایه قاعده «هجوم بهترین دفاع است»، رفتار می‌کند. در مقابل، شبکه «العالم» اقدام کرد به رد نامگذاری آل سعود و اینکه خاندان ملک، راه را برای طرح آمریکایی صهیونیستی هموار می‌کند... و اینکه این خاندان بر مرکب سیاسی، اطلاعاتی و امنیتی خود سوار است... این جمله بارها بر زبان مهمانان و مجریان این شبکه تکرار شده است.

در این مقاله مجالی برای ذکر اتهامات پیرامون افراد معروفی که در برنامه‌های زنده نامشان می‌آید، نیست اما تأکیدی است بر جنگ رسانه‌ای شدید که بین «العالم» و «العربیه» جریان دارد؛ صرف نظر از اینکه کدام یک آغازکننده بوده است. مصداق تبدیل آنتن به میدان نبرد شده که بنا بر قاعده هجوم در مقابل انتقاد عمل می‌کند و برنده اصلی در این میان سیاست است و آنچه فراموش می‌شود، اصول حرفه ای مبارزه است.

گفتنی است، شبکه «العالم» در مدت کوتاه فعالیتش ـ در مقایسه با‌ دیگر شبکه‌های خبری عربی منطقه ـ توانسته است، مخاطبان بسیاری به ویژه در کشورهای عربی منطقه به دست آورد؛ موضوعی که سبب شده نظم قبلی رسانه‌ای منطقه که در سیطره جریان‌های وابسته به کشورهایی مانند عربستان و مصر بود به هم خورده و در ارایه فضای رسانه‌ای مبتنی بر وحدت مسلمانان در منطقه و دیگر کشورهای اسلامی کارساز باشد و این موضوع سبب خشم جریان‌های رسانه‌ای پان عربی و ضد ایرانی در منطقه شده است.
متن کامل تحلیل عواد را اینجا بخوانید.