زیروبم نظارت گسترده دیوان محاسبات

کد خبر: ۶۸۱۳۳۸

تاریخ: ۱۴ فروردين ۱۳۹۶ - ۱۰:۵۶

دیوان  محاسبات یکی از دو مرجع  نظارتی  است، که در قانون اساسی پیش بینی و مستقیما زیرنظر مجلس شورای اسلامی وظیفه نظارت مالی را برعهده دارد و در واقع بازوی نظارتی مجلس است.

بر اساس اصل 55 قانون اساسی دیوان محاسبات به کلیه حساب های وزارتخانه ها، موسسات، شرکت های دولتی و سایر دستگاه هایی که به نحوی از انحا از بودجه کل کشور استفاده می کنند به ترتیبی که قانون مقرر می دارد رسیدگی یا حسابرسی می نماید که هیچ هزینه ای از اعتبارات مصوب تجاوز نکرده و هر وجهی در محل خود به مصرف رسیده باشد.

اصل 55 درباره میزان و حدود نظارت دیوان محاسبات تفاسیر متعددی در پی داشته است، که دیوان محاسبات بر چه نهادی می تواند نظارت کرد و برچه نهادی نمی تواند نظارت کند، برای رفع این نقیصه در قانون اساسی تلاش کرده قانون جدیدی در قالب برنامه ششم توسعه کشور وضع کند، تا دامنه شمول دیوان محاسبات گسترده شود، اما این مصوبه توسط مجمع تشخیص مصلحت نظام تایید نشد و پس از رفت و برگشت به مجلس و شورای نگهبان و اصرار مجلس بر مصوبه خود نهایتا پس از ارسال به مجمع تشخیص مصلحت نظام برای حکمیت در تاریخ 21/12/95 توسط مجمع تشخیص مصلحت نظام حذف شد.

استفساریه آیت الله  هاشمی رفسنجانی از شورای نگهبان درباره حدود نظارت دیوان محاسبات

پیش از این در سال 75 استفساریه ای توسط آیت الله اکبر هاشمی رفسنجانی رییس جمهور درباره حدود نظارت دیوان محاسبات از شورای نگهبان اخذ شد، که در این استفساریه آمده بود،خواهشمند است‌ با توجه‌ به‌ اصل‌ (98) قانون‌ اساسی‌ تفسیر فرمایند آیا اصل‌ (55) قانون‌ اساسی‌ ناظر به‌ کلیه‌ حسابها و هزینه‌های‌ مؤسسات‌ عمومی‌ غیر دولتی‌ و مؤسسات‌ خصوصی‌ و تعاونی‌ است‌ که‌ جزئی‌ از اعتباراتشان‌ از محل‌ بودجه‌ کل‌ کشور تأمین‌ می‌شود یا اینکه‌ با توجه‌ به‌ دلالت‌ عبارت‌ "اعتبارات مصوب‌" در اصول‌ (53 و 55) قانون‌ اساسی‌، حسابهای‌ این‌ مؤسسات‌ صرفاً در حدود اعتباراتی‌ که‌ در بودجه‌ کل‌ کشور برای‌ آنان‌ منظور شده‌ و تخصیص‌ یافته‌ است‌ مشمول‌ رسیدگی‌ دیوان‌ محاسبات‌ می‌باشد؟

شورای نگهبان:صلاحیت‌ دیوان‌ محاسبات‌ در حسابرسی محدود به‌ اعتباراتی‌ بوده که‌ در بودجه‌ کل‌ کشور منظور شده‌ است

در پاسخ به این استفساریه طی نامه ای آیت الله احمد جنتی دبیر شورای نگهبان به رییس جمهور وقت اظهار کردند که «اصل پنجاه و پنجم‌ (55) قانون‌ اساسی‌ ناظر به‌ اعتباراتی‌ است‌ که‌ در بودجه‌ کل‌ کشور منظور شده‌ و صلاحیت‌ دیوان‌ محاسبات‌ در رسیدگی‌ و حسابرسی محدود به‌ همان‌ موارد است».

حال این سوال پیش می آید که نهادهایی که دیوان محاسبات بر آنها هیچ نظارتی ندارد و بعضا دستگاه های بزرگی بوده و منابع و مصارف کلانی دارند، چه نهادی باید بر عملکرد مالی آنها نظارت کند، نمایندگان مردم در خانه ملت، معتقدند که دیوان محاسبات بهترین نهاد برای حسابرسی بر عملکرد آنها است.

لزوم تعیین تکلیف درباره نظارت دیوان محاسبات بر نهادهای عمومی غیردولتی

غلامرضا تاجگردون معتقد است که نحوه نظارت بر کمک به اشخاص حقوقی غیردولتی و همچنین نظارت بر نهادهای عمومی غیردولتی مشخص در بودجه ها مشخص نیست و باید تعیین تکلیف شود.

رییس کمیسیون برنامه، بودجه و محاسبات مجلس شورای اسلامی، در گفت وگو با خانه ملت، اظهار کرد که این صندوق ها و نهادها اجازه ورود به دیوان محاسبات نمی دهند، که باید دیوان محاسبات را مکلف به نظارت و حسابرسی بر نحوه هزینه کرد اشخاص حقوقی غیر دولتی در این باره کرد.

هر نهادی یک ریال از بودجه می گیرد، باید به دیوان محاسبات حساب پس دهد

همچنین حمیدرضا حاجی بابایی رییس کمیسیون تلفیق برنامه ششم توسع ضمن تاکید بر اینکه هر جایی که یک ریال از بودجه دولتی می گیرد،باید حساب پس دهد، معتقد است که دیوان محاسبات براساس اصل 55 قانون اساسی باید در هر جایی که یک ریال از بودجه دولت هزینه می شود،بررسی های لازم را انجام داده و گزارش آن را به مجلس ارائه کند.

حذف مصوبه مجلس درباره افزایش نظارت دیوان محاسبات توسط مجمع اشتباهی بزرگ بود

غلامعلی جعفرزاده ایمن آبادی ضمن بیان اینکه اعطای اختیارات جدید نظارتی به دیوان محاسبات درمصوبه مجلس دربرنامه ششم توسعه اقدامی صحیح و اصولی بود، تاکید می کند که حذف مصوبه مجلس توسط مجمع تشخیص مصلحت نظام اشتباهی بزرگ است .

این نماینده مردم در مجلس دهم و عضو کمیسیون برنامه و بودجه مجلس، اظهار می کند که مگر می شود که حاکمیت بر دستگاه ها و نهادهایی که به مردم خدمت ارائه می کنند، نظارت نکند؟آیا امکان دارد که دستگاهی خدمت دهنده بدون هیچ نظارتی خودش بر فعالیت های خودش نظارت کند؟ قطعا اینطور نیست.

بهمنی:لزوم حسابرسی دیوان محاسبات به عملکرد مالی تمام نهادهای دریافت کننده بودجه دولتی

محمود بهمنی عضو کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی، معتقد است که شرکت ها وموسساتی که ازبودجه دولتی استفاده می کنند،باید به دیوان محاسبات حساب پس دهند و دیوان محاسبات باید گزارش بررسی های خود و تخلف یا عدم تخلف دراستفاده از بودجه را به مجلس ارائه دهد.

هیچ درآمدی از هیچ دستگاهی نباید از نظارت دیوان محاسبات پوشیده و پنهان بماند

هادی قوامی عضوکمیسیون برنامه،بودجه و محاسبات مجلس، تاکید می کند هیچ درآمدی از هیچ دستگاهی نباید از نظارت دیوان محاسبات پوشیده و پنهان بماند و هر درآمدی از هر دستگاهی باید به خزانه واریز شود، تا انضباط و شفافیت مالی افزایش یابد.
شهباز حسن پوربیگلری

حسن پور:تاکید مجلس بر توسعه نقش نظارتی دیوان محاسبات

شهباز حسن پوربیگلری عضوکمیسیون برنامه، بودجه و محاسبات مجلس،اظهارمی کند که مجلس بر توسعه و تقویت نقش نظارتی دیوان محاسبات و همچنین نظارت دیوان بر بر نهادهای عمومی دولتی و غیردولتی تاکید دارد.

تمامی نمایندگان مجلس از هر خط فکری و جناحی بر لزوم توسعه نقش نظارتی دیوان محاسبات تاکید دارند و معتقدند که لازمه شفاف سازی نظارت اصولی است.

در پایان لازم به ذکر است که مصوبه مجلس درباره افزایش نقش نظارتی دیوان محاسبات بر عملکردهای مالی توسط مجمع تشخیص مصلحت نظام حذف شد، اما نمی توان نهادهایی که از بیت المال ارتزاق می کنند و منابع و مصارف کلانی دارند، را رها کرد، قطعا باید راهکاری دیگر برای رفع موضوع اندیشید، حتی اگر نیاز به اصلاح قانون اساسی داشته باشد.