گزارشی تحلیلی از دور جدید مذاکرات ایران و 5+1؛

به نظر می‌رسد ایران و آمریکا در پی ابتکاری جدید برآمده‌اند

«رابرت وود» اعلام كرد: ویلیام برنز، معاون وزیر خارجه آمریكا در حاشیه نشست امروز ژنو با سعید جلیلی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران دیدار و گفت‌وگو كرده است... هرچند نباید شتاب‌زده با این تغییر رفتار از سوی دوطرف روبه‌رو شد، اما پیش بردن منطقی این راه جدید با لحاظ منافع ملی و شیوه‌ای عزتمندانه می‌تواند ...

کد خبر: ۶۶۶۳۳

تاریخ: ۰۹ مهر ۱۳۸۸ - ۲۰:۰۶

هر چند دور نخست مذاکرات ایران و گروه 5+1 در ژنو به طرح موضوعات و دیدگاه‌های دو طرف درباره دستور کار دور جدید گفت‌وگوها خلاصه شد، شاید تفاوت مهم این نشست‌ها با دوره‌های گذشته را بتوان باز شدن مسیر گفت‌وگوی مستقیم ایران و آمریکا نامید.

به گزارش خبرنگار «تابناک»، دبيرخانه شوراي عالي امنيت ملي کشورمان گزارش داد که سعيد جليلي در گفت‌وگوهاي صريح و روشن خود با خاوير سولانا، هماهنگ کننده سياست خارجي اتحاديه اروپا و نمايندگان سياسي شش کشور در ژنو سوييس تأکيد کرده است که: جمهوري اسلامي ايران از حقوق حقه خود به هيچ عنوان منصرف نخواهد شد.

پيش از ظهر امروز (پنجشنبه)، دبير شوراي عالي امنيت ملي در دور نخست گفت‌وگوهاي ژنو همچنين با تشريح تفصيلي چهارچوب بسته پيشنهادي جمهوري اسلامي ايران در زمينه‌هاي اقتصادي، بين‌المللي و سياسي ـ امنيتي، بر لزوم خلع سلاح کامل جهاني تأکيد کرد.

مذاکره‌کننده ارشد جمهوري اسلامي ايران همچنين پيش‌بيني و وضع سازوکارهاي لازم براي خلع سلاح جهاني را خواستار شد.

بر پایه این گزارش، گفت‌وگوهاي فراگير جمهوري اسلامي ايران با گروه پنج به علاوه يک، روز پنجشنبه از ساعت 10 صبح به وقت محلي ـ 11 و 30 به وقت تهران ـ در شهر ژنو آغاز و دور دوم این گفت‌وگو نیز ساعت 15 امروز به وقت محلي در منطقه «لاساگه» در اقامتگاه دولت سوئیس و پشت درهاي بسته پیگیری شد.

گزارش‌ها حاکی است که محور گفت‌وگوها پیرامون بسته جديد پيشنهادي ايران است؛ بسته‌اي که شهريور ماه در تهران به سفيران آلمان، انگليس، فرانسه، روسيه، چين و سوييس ـ به عنوان حافظ منافع آمريکا ـ در ايران تحويل شد.

در همین حال، علي باقري، يکي از اعضاي هيأت ايراني در مذاکرات مهم ايران و گروه 5+1 در ژنو از مثبت بودن گفت‌وگوها و توافق شرکت کنندگان در نشست درباره قرار گرفتن بسته پيشنهادي به عنوان چهارچوب اين گفت‌وگوها خبر داد.

از آن سو نیز سخنگوی وزارت خارجه انگلیس نسبت به این مذاکرات ابراز امیدواری کرد.

«باري مارستون» بعدازظهر پنجشنبه در مصاحبه با شبکه خبري «العالم» از لندن، پايتخت انگليس، اظهار داشت: امسال فرصت بسيار مهمي براي گفت‌وگو با ايران درباره برنامه هسته اي و بررسي مسايل باقي مانده به وجود آمده است.

مارستون تأکيد کرد: غرب هيچ مشکلي با بررسي مسايل مطرح شده در بسته پيشنهادي ايران ندارد.
وي افزود: بسته پيشنهادي اخير ايران دربردارنده مسايل مثبتي است، ولي در آن به مسأله هسته‌اي ايران پرداخته نشده است.

همچنین اخبار منتشره، حاکی از آن است که دور آتي مذاكرات تا یش از پايان ماه اكتبر ـ اواخر مهر و يا اوايل آبان ـ برگزار شود؛ ضمن آنکه قرار شد پيش از اين دور مذاكرات، معاونان ايران و شش كشور با يكديگر ديدار و گفت‌وگو كنند.

اما مهمترین رویداد در خلال دور جدید مذاکرات ایران و گروه 5+1 به انتشار خبر دیدار نمایندگان ایران و آمریکا در حاشیه این نشست برمی‌گردد.

«رابرت وود»، سخنگوی وزارت امور خارجه آمریكا در جمع خبرنگاران در ژنو اعلام كرد: «ویلیام برنز»، معاون وزیر خارجه آمریكا در حاشیه نشست امروز ژنو با سعید جلیلی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران دیدار و گفت‌وگو كرده است.

او افزود: برنز و جلیلی هنگام ناهار به تنهایی دیدار و گفت‌وگو کردند. رابرت وود، جزییات بیشتری در این زمینه نداد. این خبر از سوی خبرگزاری داخلی کشورمان نیز تأیید شده است.

در همین باره، يكي از مقامات شركت كننده در گفت‌وگوهاي امروز ايران با شش كشور در ژنو سوئيس اعلام كرد: ويليام برنز، معاون وزير امور خارجه آمريكا و سعيد جليلي، مذاكره‌كننده ارشد هسته‌اي ايران، امروز پنجشنبه گفت‌وگوهاي مهمي‌  را برگزار كردند.

بنا بر اين گزارش، اين ديدار دوجانبه كه در حاشيه گفت‌وگوهاي ژنو برگزار شد، بالاترين سطح ديدار مقامات ايراني و آمريكايي در سه دهه گذشته پس از قطع روابط تهران و واشنگتن از زمان انقلاب اسلامي ايران در سال 1357 بوده است.

در همین حال، خبرگزاری فرانسه نیز از دیدار متکی با برخی از مقامات کنگره آمریکا خبر داد؛ موضوعی که هرچند ساعاتی بعد از سوی سخنگوی وزارت خارجه تکذیب شد، اما با سفر غیر منتظره متکی به واشنگتن حدس و گمان‌ها را در این باره تقویت کرد.

هر چند در دور نخست دیدارها نسبت به مذاکرات قبلی تفاوت خاصی درباره موضوعات محل بحث به چشم نمی‌خورد، اما دیدار مستقیم دو تن از مقامات ارشد ایرانی و آمریکایی با یکدیگر و آشکار سازی آن حکایت از ورود مذاکرات به فاز جدیدی دارد که می‌تواند روند مذاکرات آتی را تحت تاثیر خود قرار دهد.

پیش از این، محسن رضایی، دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام در خلال یک گفت‌وگو با رسانه ای داخلی، گفته بود که تحول در مذاکره با غرب، نیازمند ابتکار عمل ایران و آمریکا در طرح مسائل مورد بحث است. با این اوصاف، هرچند نباید به طور شتاب زده با این تغییر رفتار از سوی دو طرف روبه‌رو شد، اما پیش بردن منطقی این مسیر جدید می‌تواند از دشوارتر شدن شرایط طرفین در عرصه بین‌المللی جلوگیری کند.

به نظر می‌رسد، مذاکره کنندگان کشورمان با لحاظ منافع ملی و شیوه‌ای عزتمندانه می‌توانند،  شرایط جدیدی را برای ما  در عرصه بین‌المللی ایجاد کنند که توان دستگاه دیپلماسی ما را در رویارویی با مسائل منطقه‌ای و بین‌المللی به گونه  محسوسی افزایش دهد.