گردشگری و چالشهای زیست محیطی

حسین عبیری گلپایگانی

کد خبر: ۶۶۳۲۷

تاریخ: ۰۷ مهر ۱۳۸۸ - ۲۰:۰۵

گردشگری در گذر تاریخ و ایران

وقتی به کتب تاریخی مخصوصا" به کتابهای سفرنامه مراجعه کنیم از زمانهای خیلی قدیم مردم ایران نیز همچون مردم سراسر دنیا علاقهمند به مسافرت رفتن بودند که این سفرها می توانست کاری ؛ زیارت و یا تفریحی باشد و از طرفی روزگاری مردم سر زمین ایران شاهد تردد کاروانهای بودند که از جاده های تاریخی ایران همچون جاده ابریشم عبور می کردند که بازرگانان و گردشگران از کشورهای اروپای به سمت چین و هندوستان سفر می کردند که در مسیر سفر خود از کشور عزیزمان ایران آنان گزارشهای و سفرنامه های نوشته اند حتی وقتی خاطرات شاهان ایران را بررسی می کنیم آنان بیشتر ایام عمر خود را یا در حال مسافرت و یا در حال شکار بودند و از طرفی تعداد زیادی خارجی که آنان نیز اکثر بعد از سفر به ایران ؛ سفرنامه های به نگارش در آوردند که از موقعیت اجتماعی و سیاسی و همچنین شرح مناطق خوش آب هوای ایران در آن زمان پرداخته اند هر وقت صحبت از توریسم و گردشگری مطرح می شود ناخداگاه ذهن بعضی از انسان ها به یا تعدادی آدم پولدار می افتد که قصد دارند برای چند روز به منطقه ای سفر کنند و با تفریحاتی از قبیل شکار حیوانات و یا آتش زدن درختان و ویرانی کردن طبیعت و به جا گذاشتن زباله های خود در طبیعت و ده ها تجاوز دیگر به طبیعت زیبا بدون آنکه کسی مزاحم اوقات شریف آنان گردد پول خود را خرج نمایند و یا به یاد مهاجران سفید پوستی می افتد که وقتی به افریقا یا مناطق سرخپوست نشین امریکا سفر می کردند به طور فجیع باعث قتل وغارت مردمان بومی جهت خوشگذرانی آنان و خرابی طبیعت کار دیگر انجام نمی دانند.

لذا توریسم و گردشگری مقوله جدید و تازه نیستند که به خواهیم آن راموضوع جدید بدانیم لذا در جهان با توجه به موضوع گردشگری روز 5 مهر ( 27 سپتامبر ) را به نام روز جهانی گردشگری نامگذاری کرده اند و به این مناسبت در ایران نیز به غیر روز جهانی گردشگری هفته نیز به این مناسبت به نام هفته گردشگری نامگذاری شده است ( شش لغایت دوازده مهر) که در این هفته متولیان امور گردشگری با شرح عملکرد سالانه خود پرداخته و یا با شرح فعالیت که قرار است در سال بعد انجام شود اطلاع رسانی می کنند.

گردشگری و اقتصاد

یکی از مسائلی که باعث شده است که موضوع توریسم و گردشگری و در چند سال اخیر مورد توجه جدی دولت مردان قرار بگیرید مسائل در آمدهای اقتصادی و مالی این رشته می باشد با توجه به در آمد های حاصل از گردشگری ( در جهان که به نام صنعت توریسم نامگذاری شده است ) بسیار زیاد می باشد که به عنوان مثال تعداد گردشگرانیکه که در هر سال از کشور ترکیه بازدید می کنند بالای 30 میلیون نفر می باشد که اگر هر گردشگر در ایام مسافرت خود ده هزار دلار هزینه کند چه سرمایه عظیمی را برای کشور ترکیه به همراه خواهد داشت این تعداد گردشگر می تواند باعث تحولات اقتصادی زیادی در کشور میزبان باشد که از جمله می توان به رونق هتل سازی و هتل داری ؛ توسعه صنایع دستی ؛ توسعه آژانسهای سیر و سیاحت و ده ها توسعه دیگر که از قبال گردشگران کسب در آمد می کنند حاصل می شود .

گردشگری و چالشهای زیست محیطی

با توجه به اینکه کشور عزیزمان ایران به علت پهناوری و وجود قومیت های مختلف و همچنین داشتن انواع و اقسام منابع طبیعی از قبیل کوه ؛ دشت ؛ صحرا ؛ بیابان ؛ کویر ؛ دریا و دریاچه ؛ رودخانه و باتلاق وغیره همچنین وجود تعداد زیادی از آثارهای تاریخی ؛ فرهنگی و طبیعی یکی از بزرگترین کشورهای می باشد که می تواند تعداد زیادی گردشگر و توریست را پذیرا باشد ولی حضور گردشگر مخصوصا" به خاطر مسائل اقتصادی چالشهای زیادی را برای محیط زیست به همراه داشته است که بعضی از این چالشها توسط دولت انجام می شود و بعضی نیز توسط خود گردشگر به وجود می آید که به شرح ذیل می باشد.

1 – دولتها : دولتها به علت مشکلات اقتصادی دوست دارند که جهت رفع این مشکلات از هرکجا که امکان دارد در آمدی کسب نمایند که از جمله یکی از راه های کسب در آمد می تواند به وسیله گردشگر و توریسم باشد ولی از طرفی این گردشگر وقتی حاضر به خرج کردن پول خود می باشد که به تواند بیشترین کیف و لذت را در ایام مسافرت داشته باشد لذا دولتها دوست دارند که همه امکاناتی برای آنان فراهم نمایند مثلا" ساخت هتل ؛ پناهگاه ؛ مجتمع های پذیرای ؛ راه اندازی تله کابین در مناطق کوهستانی و یا جاده سازی و تخریب در مناطق بکر طبیعت و همچنین فراهم نمودن شکار در مناطق حفاظت شده و یا حفاظت می تواند باعث تخریب محیط زیست گردد متاسفانه در مناطق گردشگری ایران از ساحل مازندران که سواحل دریا به وسیله اشخاص خاص تصرف شده است و وجود زباله های فراوان در سواحل و تخریب جنگلها جهت ساخت ویلا و هتل ها و همچنین تصرف حاشیه های رودخانه ها و همچنین ساخت ساز در مناطق کوهستانی و غیره باعث شده اند که بزرگترین چالشهای زیست محیطی باشد.

2 – گردشگران و توریست ها : گردشگران و توریست ها نیز خود می توانند از عوامل تخریب محیط زیست باشند اگر توریست یا گردشگر آداب و فرهنگ محیط زیست را مراعات نکنند و بخواهند فقط به علت داشتن پول در مناطق بکر و طبیعی از جمله در مناطق کوهستانی و یا در مناطق جنگلی جهت رفاه و راحتی خود به تخریب محیط زیست به پردازند ( مثلا" ریختن زباله های خود در طبیعت و یا روشن نمودن آتش در جنگلها و یا آسیب رساندن به حیاطت وحش غیره ) می توانند خود از عوامل تخریب محیط زیست باشند.

لذا دولت و مردم باید جهت فرهنگ سازی و استفاده صحیح از محیط زیست توسط گردشگران تلاش کنند یعنی اول باید بانیان صنعت گردشگری ابتدا خود با این فرهنگ و آداب آشنا شوند و به این فرهنگ و آداب اعتقاد جدی و قلبی داشته باشند و همچنین هر کجا که قرار است توسط سازمان گردشگری ؛ برای گردشگران و توریست ها امکاناتی فراهم کنند ابتداآن منطقه را توسط کارشناسان محیط زیست ارزیابی زیست محیطی کنند و در صورتیکه در منطقه توسط گردشگران به محیط زیست صدمه وارد شد جهت جلوگیری از این خسارت تلاش کنند شاید مقداری یورو و دلار به تواند برای چند روزی راحتی برای مردم به ارمغان بیاورد و صدمه که به محیط زیست وارد می شود شاید تاوان آن را سالها ی سال توسط فرزندان این آب خاک نتوان جبران کرد .