«ترامپ»، نمی خواهد آدم شود!

گفت و گو با دکتر فواد ایزدی

کد خبر: ۶۶۲۸۹۰

تاریخ: ۱۶ بهمن ۱۳۹۵ - ۱۴:۵۲

در روزهای گذشته «دونالد ترامپ» رئیس جمهور جدید آمریکا در قالب نامه ای فرمان جلوگیری موقت از ورود اتباع 7 کشور مسلمان شامل ایران، سوریه، عراق، یمن، لیبی، سومالی و سودان را به دلیل آنچه که مبارزه با تروریسم خواند، صادر کرد؛ فرمانی که با حواشی فراوانی همراه شد و در بسیاری از مجامع جهانی مورد نقد قرار گرفت.

از جمله مهم ترین پرسش ها در مورد این طرح اهداف و ابعاد مختلف آن و نیز اقدام شایسته ای که دولت ایران باید درپیش می گرفت بود. سئوال مهم دیگر این بود که این طرح در نهایت به نفع چه کسانی تمام خواهد شد و چرا به رغم غیر منطقی بودن گروهی از افراد جامعه آمریکا از آن حمایت می کنند.

برای پاسخ به این پرسش ها «تابناک» به سراغ دکتر فواد ایزدی، عضو هیئت علمی دانشگاه تهران و استاد دانشکده مطالعات جهان رفت و با او به گفت و گو نشست. مشروع این گفت و گو را در ادامه می خوانید.

با سلام، و تشکر از اینکه وقتتان را در اختیار «تابناک» قرار دادید، آقای دکتر برخلاف انتظار و پیش بینی بسیاری از کارشناسان که در دوران رقابت های انتخاباتی آمریکا می گفتند، «دونالدترامپ» شعارها را برای جذب رأی می دهد و آن ها را عملیاتی نمی کند، الان دیده می شود که او در صدد عملی کردن شعارهای بعضاً غیر منطقی خود است. ارزیابی شما از این اتفاق چیست؟

این موضوع که شما مطرح می کنید در انتخابات ها موضوع غیر معمولی نیست و فردی که برای شرکت در رقابت های انتخاباتی اقدام می کند، معمولاً شعارهایی می دهد که هنگام پیروزی برخی را عملی و برخی را هم رها می کند.

دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا هم در دوران انتخابات، شعارهای فراوانی داد که برخی را هنوز عملی نکرده ولی برخی دیگر را در همین هفته های آغازین کار، عملیاتی کرده است.

مثلاً او یک شعار دیگری که داد این بود که بلافاصله پس از پیروزی برجام را پاره خواهد کرد اما هنوز او این کار را نکرده است.

همانطور که شما گفتید، «ترامپ» در دوران رقابت های انتخاباتی حرف و کارهای غیر معمول زیادی انجام داد که تصور می شد او پس از پیرزی رفتار خود را اصلاح خواهد کرد، اما به نظر می رسد او همینطوری که هست خواهد ماند و بنا ندارد تغییر کند و اصطلاحاً آدم شود.

-آقای روحانی، رئیس جمهور کشورمان در یکی از سخنرانی های اخیر خود و در واکنش به محدودیت هایی که رئیس جمهور آمریکا برای 7 کشور اسلامی از جمله ایران گذاشت و دستوری که برای احداث دیوار مرزی با مکزیک گرفت، گفت، دوران دیوار کشی تمام شده است. شما هم معتقدید دوران دیوار کشیدن های بین المللی و اینگونه رفتار دولت جدید آمریکا تمام شده است؟

در این چند سالی که از عمر دولت یازدهم گذشت، آقای رئیس جمهور در عرصه سیاست خارجی کم تر حرف سنجیده و مفید زدند و در واقع حرف سنجیده از ایشان جزء استثناها بود.

یکی از همین استثناها سخن اخیر او در رابطه با پایان دوران دیوار کشی بود که در دنیا هم صدا کرد چون معمول است در این مسائل محافظه کاری شود.

این از جمله آثار و برکت های انقلاب اسلامی ایران است که حتی افراد میانه رو هم وقتی حرف می زنند حرفشان جهانی می شود. در مجموع به نظر من این حرف، حرف خوب و به جایی بود.

-به طور مشخص می فرمایید این سخن از چه نظر خوب بود؟

با توجه به ادبیات «ترامپ»، این یک فرصت برای مقامات ماست که ریشه های فکری انقلاب اسلامی را در برابر فردی که نمادی برای انتهای تفکر لیبرالییسم غرب است، نشان دهند و فرصت خوبی است تا تلاش شود تا تفاوت های گفتمان انقلاب اسلامی در برابر تفکر لیبرالیسم غرب، برجسته شود.

-ارزیابی شما از هدف «ترامپ» برای اعمال محدودیت در آمد و شد ایرانیان و 6 کشور مسلمان دیگر به کشور آمریکا چیست؟ آیا او واقعاً می خواهد با تروریسم مقابله کند؟

قطعاً اقدام اخیر رئیس جمهور آمریکا مبنی بر اعمال محدودیت های آمد و شد برای مسمانان ایرانی و مسلمانان 6 کشور دیگر جهان به دلیل مبارزه با تروریسم نیست. یکی از اندیشکده های آمریکایی گزارشی تهیه کرده و در آن بررسی کرده است که از این 7 کشور که مد نظر آمریکا هستند، چند نفر اقدام تروریستی انجام داده اند.

جواب این بررسی این بود که نه تنها گزینه ای تروریستی مرتبط با ایران صفر بود بلکه این موضوع در مورد 6 کشور دیگر مثل عراق هم صفر بود و هیچ فرد تروریست از این کشورها در آمریکا اقدام به عمل تروریستی نکرده بود.

از این رو به نظر می رسد اگر این طرح برای مبارزه با فعالیت های تروریستی ترتیب داده شده است، باید در برابر کشورهایی مثل عربستان اعمال می شد که در این رابطه سابقه فعالیت تروریستی داشتند.

-یعنی شما با اصل کار موافقید ولی معتقدید کشورهای هدف اشتباه انتخاب شد؟

خیر، البته که اصل این کار غلط است و نباید بخاطر یک سری افراد تروریست کل مردم یک جامعه را مورد تحریم قرار داد ولی با این حال نیز کشورهای انتخاب شده با هدف طراحی شده همخوانی ندارند.

از این رو به نظر می رسد، متن نامه «ترامپ» به دلایل دیگری منتشر شده است که در کشور ما نیز زیاد به آن پرداخته نمی شود.

-چه دلایلی آقای دکتر، اگر می شود بیشتر توضیح دهید؟

در این نامه بخشی از مسلمانان داخلی مورد توجه تأکید هستند و به دستگاه امنیتی آمریکا دستور داده شده تا آنها را تفتیش عقاید کند و از طریق سئوال و جواب تروریست یا غیر تروریست بودن آنها را متوجه شود. حالا سئوال این است که مأموران امنیتی آمریکا چگونه می خواهند، از افراد نیت خوانی کنند؟

در بخش دیگری از این نامه تأکید شده است که افراد مسلمانی که وارد خاک آمریکا می شوند، مورد بررسی دقیق اطلاعاتی قرار گیرند. برای مثال آخرین پیام ها و تماس های آنها چک شود و در صورت مشاهده مورد مشکوک یا کشف تروریست از کشورهای دیگر، کشور آنها هم به لیست 7 کشور کنونی تحریم شده اضافه شود.

متن نامه «ترامپ» بخش های عجیب دیگری هم دارد که از جمله آن می توان به این اشاره کرد که هرکس وارد خاک آمریکا می شود باید قانون اساسی آمریکا را بپذیرد و بر اساس آن عمل کند. شما تصور کنید اگر این قانون در ایران انجام می شد و اجبار می شد هر کس به ایران می آید قانون اساسی ایران ازجمله اصل ولایت فقیه را بپذیرد، چه داستانی در دنیا ایجاد می شد. ولی آمریکایی ها این کار را کردند و کسی هم به آن توجه نکرد.

-به نظر شما چه کشور و گروه هایی از این نوع تصمیم های «ترامپ» سود می برند و راضی هستند؟

رژیم صهیونیستی از این طرح آمریکا حمایت کرده است. «نتانیاهو» از یک سو پیام می دهد به ایرانی ها و به گونه ای رفتار می کند که گویا حامی مخالفان ایرانی است و از سویی از طرحی حمایت می کند که در درجه اول مخالفان جمهوری اسلامی را محدود می کند. این موضوع نشان می دهد که این فرد چه آدمی است.

جدا از رژیم صهیونیستی برخی نیز از داخل آمریکا این سیاست ها را مورد حمایت قرار می دهند و علاقه دارند این برنامه ها ادامه یابد. به هر حال این ها شعار ترامپ در انتخابات ریاست جمهوری بوده است و عده زیادی او را بخاطر همین شعارها انتخاب کردند.

-چرا مردم عادی آمریکا که به «ترامپ» رأی داده اند، از این طرح باید حمایت کنند؟

موضوعی که در افزایش حمایت های داخلی از ترامپ موثر بوده است، مسئله اسلام و ایران ستیزی در سال های گذشته است که رسانه های غربی آن را به خوبی در جوامع خودشان منعکس کردند و کشورهای اسلامی از جمله ایران هم متأسفانه نتوانستند به خوبی اسلام را به جهانیان معرفی کنند.

به هر حال جمعیتی در این کشور که سال ها تحت تأثیر اخبار و گزارش های ضد اسلامی بوده است، دید خوبی نسبت به اسلام ندارد و از این اقدام ها حمایت می کنند.

-جمهوری اسلامی ایران بلافاصله پس از صدور دستور «ترامپ»، اقدام متقابل را در پیش گرفت و شرایط مشابهی را برای آمریکایی ها لحاظ کرد. به نظر شما این اقدام درست بود؟

اصل اقدام متقابل در روابط بین الملل یک اصل پذیرفته شده است و در بسیاری از موارد انجام اقدام متقابل کار مناسبی است. اما در رابطه با اقدام آمریکا به نظر من اقدام متقابل نباید صورت می گرفت.

بسیاری از آمریکایی هایی که علاقه دارند تا به ایران سفر کنند یا مسلمان و شیعه هستند و برای زیارت به ایران می آیند و یا گردشگر هستند و با اهداف توریستی به ایران سفر می کنند.

از سویی تعدادی از آن ها نیز دوست و فامیل دارند و یا با اهداف علمی مثل شرکت در همایش و... به ایران سفر می کنند. این اقدام متقابل از دو طرف به مسلمانان ضربه می زند.

نطر من این است که دولت در این زمینه هوشمندانه عمل نکرد و شرایط به گونه ای است که آنها که باید به ایران سفر کنند نمی توانند و آنها که نباید سفر کنند می توانند.

-با تشکر از وقتی که به ما دادید، اگر در پایان نکته ای در ذهن دارید، بفرمایید؟

نظر من این است یک کسی باید در نهایت پاسخ بدهد که چرا به رغم این همه امتیازهایی که به آمریکا داده شد، اوضاع بدتر شد؟

سئوال این نیست که چرا آمریکا دشمن ماست. اینکه از قبل بوده و شکی در آن نیست. سئوال این است که چرا به رغم امتیازهای داده شده دشمنی ها بیشتر شده است؟

برخی شاید بگویند این سیاست ها بخاطر رفتار غیر منطقی رئیس جمهور جدید آمریکا است. اما این حرف نمی تواند درست باشد. چرا که بسیاری از رفتاری ضد ایرانی آمریکا از جمله همین محدودیت ها برای 7 کشور مسلمان از زمان رئیس جمهور پیشین شروع شد.