چه کسانی می‌خواهند کارت سوخت برگردد؟

کد خبر: ۶۵۸۹۹۴

تاریخ: ۰۳ بهمن ۱۳۹۵ - ۱۶:۵۳

کارت سوخت می‌ماند یا حذف می‌شود؟ این سوال تکراری امسال بارها پرسیده شده اما انگار تکلیف قطعی برای این میزاث دولت گذشته وجود ندارد.

خبرآنلاین نوشت: «در همه جایگاه سوخت‌گیری رد پای کارت سوخت هست. تقرییا هیچ خودرویی برای سوخت‌گیری از کارت سوخت استفاده نمی‌کند اما جایگاه‌ها کارت‌های قدیمی را با نخ به دستگاه سوخت‌گیری آویزان کرده‌اند؛ شاید برای روز مبادا. شاید هم منتظرند دولت دستور بدهد تا نخ این کارت زودتر آزاد شود. اختلاف نظر برای ماندن یا حذف کارت سوخت هم در سطح کارشناسی است و هم در بخش قانونگذاری؛ اختلافی که انگار فقط روی کاغذ آمده و تصمیمی هم گرفته نمی شود تا تکلیف روشن شود.

مجلس نهم در فروردین‌ماه امسال رای مخالف به حذف کارت هوشمند سوخت داد اما دولت با شروع مجلس دهم در لایحه اصلاحی قانون بودجه ۹۵ خواستار حذف شد و مجلس تصویب کرد. دو ماه بعد، دوباره مجلس رای به ماندگاری کارت سوخت داد. پس از این زمان نمایندگان در نشست علنی روز یکشنبه ۲۳ آبان ماه این بخش از لایحه را مجددا تصویب کردند.

حذف بند ح تبصره ۱۴ قانون بودجه ۱۳۹۵، به معنای حذف کارت سوخت بود. اما با گذشت ۸ ماه از این تصمیم مجلس، هنوز هم برخی نمایندگان مجلس در صدد بازگرداندن کارت سوخت به چرخه اقتصاد کشور هستند. اگر چه در چند سال اخیر عملا استفاده از کارت سوخت در جایگاه های سوخت بی معنی شده، اما برخی ها معتقدند وجود کارت سوخت عملیات حسابداری و مصرف بنزین و گازوییل را آسان تر می کند. با این حال موافقان می گویند این استدلال قابل قبولی برای حفظ کارت هوشمند سوخت نیست.

در واقع آنچه منتقدان درباره حفظ کارت هوشمند سوخت مطرح می کنند، صرفا درباره کارت بنزین است و کارت گازوییل به قوت خود باقی است. کارشناسان می گویند، تلاش برای بازگرداندن کارت سوخت، از لحاظ قانونی کاری عجیب است که برای نخستین بار اتفاق می افتد؛ چرا که به اعتقاد آنان وقتی قانونی به طور کامل رای آورده و جزییات آن نیز به طور کامل بررسی شده، بررسی مجدد بخشی از همان قانون هیچ وجه قانونی ندارد.

موافقان حفظ کارت سوخت می گویند، در شرایطی که بنزین، تک نرخی شده و عملا انگیزه ای برای استفاده از کارت سوخت در بین مردم وجود ندارد، چگونه می خواهند مردم را مجاب به استفاده از کارت سوخت کنند؟ در حالی که استفاده از کارت سوخت عملا توسط مردم متوقف شده و بازگرداندن کارت سوخت به چرخه نیازمند یک اجبار قانونی است که با توجه به تک نرخی شدن بنزین هیچ دلیل قابل قبولی برای مردم برای استفاده از کارت سوخت وجود ندارد.

مخالفان اما می گویند، نمایندگان مجلس کلیات طرح شفافیت دریافتی مدیران کشور و استرداد دریافتی‌های مازاد را به تصویب نرساندند.

جالب است که حامیان استفاده از کارت سوخت معتقدند با خروج کارت سوخت از چرخه، میزان مصرف بنزین افزایش می یابد. این در حالی است که بررسی ها نشان می دهد عامل اصلی افزایش مصرف بنزین در سال‌های اخیر، تک نرخی شدن بنزین بوده است. چه آن که هنگام استفاده از کارت هوشمند سوخت، از آنجا که بنزین دو نرخی بود، مردم تلاش می کردند سقفی برای مصرف قایل شوند که البته این سقف هر سال کوتاه‌تر می شد. اما وقتی بنزین تک نرخی شد دیگر دلیلی برای حفظ سقف گذشته در مصرف بنزین وجود نداشت و به همین دلیل مصرف بنزین افزایش یافت.

دونرخی کردن راه بازگشت کارت سوخت

موافقان ماندن کارت هوشمند سوخت می گویند، تنها راه برای مجاب کردن مردم به استفاده از کارت سوخت، دونرخی کردن مجدد بنزین است. حال آن که این ایده، تجربه شکست خورده سال‌های پیش را تداعی می کند. در واقع هدف از ایجاد کارت سوخت این بود که کمک کند قیمت بنزین به مرور افزایش یابد، بدون آن که مردم تحت فشار قرار بگیرد و در نهایت قیمت بنزین تک نرخی و واقعی شود. در حقیقت کارت هوشمند بنزین ماموریت خود را به خوبی انجام داده و دیگر دلیلی برای حفظ آن نیست؛ چرا که مردم دیگر از آن استفاده نمی کنند و وقتی از کارت هوشمند بنزین استفاده نشود طبیعتا اطلاعاتی از آن حاصل نمی شود که بتوان از آن استفاده کرد.

از سوی دیگر استفاده از کارت سوخت، در زمانی که بنزین تک نرخی است، فسادی از جهت دونرخی بودن بنزین ایجاد نخواهد شد؛ کمااینکه در دو سال گذشته این اتفاق عملا افتاد. آن طور که وزارت نفت اعلام می کند، در حال حاضر میزان بنزین تحویل داده شده به جایگاههای سوخت و میزان عرضه آن مشخص است و تک نرخی بودن بنزین هم انگیزه ای برای استفاده از بنزین از روشهای غیرقانونی و میان‌بر ایجاد نکرده است. تنها مساله ای که در این میان نگران کننده است، رشد کند قیمت بنزین و ارزانی آن نسبت به کشورهای همسایه است که انگیزه های قاچاق را افزایش می دهد.

هزینه بالای نگهداری یک کارت سوخته

هزینه‌ بالای نگهداری سامانه کارت سوخت مرتبط با جایگاههای عرضه بنزین در سراسر کشور موضوع دیگری است که کارشناسان نسبت به حذف کارت سوخت به آن اشاره کرده و آن را دلیل دیگری برای حذف می دانند، زیرا به گفته آنان ادامه این روند غیراقتصادی است. این سامانه مدتهاست بدون آن که مورد استفاده قرار گیرد، هزینه های سنگینی بابت نگهداری آن پرداخت می شود و این هزینه ها همچنان ادامه دارد. بدون آن که هیچ گونه بازدهی یا خروجی داشته باشد.

به زحمت انداختن مردم هم نکته دیگری است که گویا مورد توجه حامیان بازگشت کارت سوخت قرار نگرفته است. چرا برای استفاده از کارت سوختی که در شرایط عرضه بنزین تک نرخی، عملا توجیهی برای استفاده از آن وجود ندارد، قصد ایجاد زحمت برای مردم و از آن مهمتر افزایش ازدحام در جایگاههای عرضه سوخت زمان سوخت‌گیری دارد.

جمع بندی نظرات موافق و مخالف  و البته تجربه سالهای گذشته نشان می دهد مخالفت‌هایی که برای حذف کارت سوخت صورت می گیرد، غالبا غیرتخصصی و حاوی اطلاعات غلطی است که برای کارشناسان و متخصصان چندان ادله قوی نبوده است.»