ممنوعیت سیگار در اماکن عمومی و کاهش میزان سکته

گزارشی از تحقیقات جدید

کد خبر: ۶۵۸۴۹

تاریخ: ۱۳ مهر ۱۳۸۸ - ۱۱:۰۱

بر پایه دو تحقیق، ممنوعیت سیگار در اماکن عمومی و رستوران ها و کافه ها، میزان سکته قلبی و مغزی را بطور محسوس و غیرمنتظره ای کاهش داده است.

طبق تحقیقات پژوهشگران آمریکایی، تعداد سکته در کشورهای اروپایی و آمریکای شمالی به ویژه در جوانان و زنان کاهش یافته و بدین ترتیب جان هزاران انسان در مدت کوتاهی از مرگ نجات یافته است.
این در حالیست که در آغاز اجرای طرح ممنوعیت سیگار در اماکن عمومی و رستوران ها و کافه ها انتظار چنین نتیجه مثبتی نبود.

در این دو تحقیق که از سوی دو نشریه تخصصی و برجسته آمریکا منتشر شده است، وضعیت میلیون ها نفر بررسی و مورد مطالعه قرار گرفته است.

بر پایه یک تحقیق در نشریه تخصصی "سیرکولاسیون" ارگان انجمن قلب آمریکا، میزان سکته یک سال پس از اجرای طرح ممنوعیت سیگار در اماکن عمومی، 17 درصد و سه سال پس از اجرای این طرح، 36 کاهش یافته است.

"جیمز لایتوود" پژوهشگر دانشگاه کالیفرنیا (سانفرانسیسکو) که جزو نویسندگان این تحقیق است می گوید، با وجودیکه نمی توانیم میزان سکته قلبی را به صفر برسانیم، اما این نتایج نشان می دهند که طرح ممنوعیت سیگار، در کوتاه مدت و درازمدت از درصد بالایی از سکته ها جلوگیری کرده است.

لایتوود با تاکید بر اینکه این تحقیق حتی اطلاعات و شواهد موجود را تکمیل می کند افزود، بر اساس این داده ها، در حالیکه مجاورت افراد غیرسیگاری با افراد سیگاری نیز باعث سکته قلبی می شود، ممنوعیت کامل و صد درصد سیگار در محل کار و ساختمان ها و اماکن عمومی، مردم را در برابر سکته قلبی مصون می دارد.

طبق یک تحقیق دیگر در نشریه "ژورنال کالج کاردیولوژی آمریکا"، پس از اجرای طرح ممنوعیت سیگار، میزان سکته 26 درصد کاهش از خود نشان می دهد.

پرفسور "دیوید مایرس" از دانشگاه کانزاس و مدیر این تحقیقات تاکید می کند، حتی تنفس مقدار اندکی از دود سیگار می تواند خطر و ریسک سکته قلبی را افزایش دهد.

مایرس نیز با توجه به نتایج این دو تحقیق می گوید، ممنوعیت سیگار در کلوپ ها، رستوران ها و دیگر اماکن عمومی، سکته قلبی به ویژه در میان جوانان و زنان را کاهش داده است. (منبع 1)

بر پایه گزارشات دیگر، مقررات ممنوعیت سیگار در رستوران ها ، اماکن و ساختمان های دولتی در اسکاتلند، ایرلند و انگلیس، میزان سکته قلبی در این کشورها را به ترتیب 17، 14 و 3 درصد کاهش داده است.
بنیاد قلب انگلیس ( بی.اچ.اف.) سال گذشته (2008) با توجه به این آمار نتیجه گیری کرد، ممنوعیت سیگار مهمترین تدبیر برای سلامتی عمومی در قرن حاضر است.

ایرلند اولین کشور جهان است که از مارس 2004 میلادی مقررات ممنوعیت سیگار در رستوران ها را وضع کرده و اسکاتلند و انگلیس این مقررات را برای رستوران ها، ساختمان ها و بناهای عمومی و محل کار به ترتیب از سال 2006 و 2007 میلادی اجرا می کنند.

اتحادیه اروپا نیز مقرراتی برای ممنوعیت سیگار در 27 کشور این اتحادیه وضع کرده است.

بر پایه اعلام پژوهشگران، حتی مجاورت و توقف اندک در کنار افراد سیگاری در اتاق ها و اماکن سرپوشیده می تواند باعث تغییرات آشکاری در خون غیرسیگاری ها شده، گلبول های خون را چسبنده تر کرده و خطر بروز سکته قلبی حتی در فرد غیرسیگاری را افزایش دهد. (منبع 2)

از طرف دیگر برنامه های گسترده ضد سیگار و مبارزه با این معضل اجتماعی و سلامتی جامعه، در ایالت کالیفرنیا باعث 86 میلیارد دلار صرفه جویی در هزینه های بهداشتی و پزشکی این ایالت شده است. بر پایه اعلام پژوهشگران دانشگاه سانفرانسیسکو (او.س.یاس.اف.)، کالیفرنیا که با بیش از 36 میلیون نفر سکنه، پرجمعیت ترین ایالت آمریکا است، با اجرای برنامه های ضد سیگار از سال 1989 میلادی تا سال گذشته (2008) حدود 86 میلیارد دلار در هزینه های بهداشتی و پزشکی صرفه جویی کرده است.

پژوهشگران دانشگاه سانفرانسیسکو به مدیریت "استانتون گلانتس"، هزینه های پزشکی و بهداشتی کالیفرنیا را با 38 ایالت دیگر آمریکا مقایسه کردند که در آنها برنامه ها و تبلیغات ضد سیگار نقش بزرگی ایفاء نمی کنند و یا اینکه برخلاف کالیفرنیا، مالیات بر سیگار در آنها زیاد نیست که در نتیجه قیمت سیگار افزایش یابد.

بر پایه این تحقیقات، در کالیفرنیا از سال 1989 تا 2004 میلادی و پس از اجرای برنامه های گسترده مبارزه با سیگار کشیدن، 3 میلیارد و 600 میلیون بسته سیگار کمتر به فروش رسیده است. این کاهش فروش، حدود 9 میلیارد و 200 میلیون دلار برای صنایع تولید سیگار هزینه در برداشته است. همزمان صرفه جویی در امور پزشکی و بهداشتی در ایالت کالیفرنیا از هزینه های بیمارستانی تا دارو نیز هر سال روند کاهشی داشته است.

طبق این تحقیقات، هزینه های بهداشتی و سلامتی در کالیفرنیا در زمان اجرای برنامه های مبارزه با سیگار ، در مجموع 28 تا 151 میلیارد دلار کمتر بوده است.

بدین ترتیب پژوهشگران، برنامه های مبارزه با سیگار در کالیفرنیا که صرفا با یک میلیارد و 800 میلیون دلار هزینه، یک صرفه جویی 86 میلیارد دلاری در امور بهداشتی و پزشکی در پی داشته است را طرحی با سودآوری اقتصادی بالا دانسته و معتقدند که این سرمایه گذاری 50 برابر سود داشته است.

برنامه ضد سیگار و مبارزه با سیگار کشیدن در سال 1989 میلادی در ایالت کالیفرنیا آغاز شد و به ویژه بزرگسالان سیگاری را مد نطر دارد. هدف این برنامه این است که کشیدن سیگار را از نظر اجتماعی، امری غیرقابل معرفی کند.

گلانس و همکارانش در عین حال انتقاد می کنند که ایالت های آمریکا با وجود درآمدهای مالیاتی بالا از سیگار و دریافت غرامت های میلیونی از کنسرسیوم های تولید و عرضه سیگار، صرفا بودجه ای اندکی برای برنامه های ضد سیگار تخصیص می دهند.

این در حالیست که پژوهشگران دانشگاه سانفرانسیسکو معتقدند، با برنامه ها و تبلیغات گسترده تر می توان هزینه های امور پزشکی و بهداشتی را بسیار سریع تر در حد 100 میلیارد دلار کاهش داد. (منبع 3)

سیگار کشیدن، ریسک و خطر آنوریسم که نوعی بیرونزدگی و ایجاد کیسه مملو از خون در دیواره سرخرگ است را چهار برابر افزایش می دهد.

اتساع یا آنوریسم سرخرگ در اثر ضعف دیواره آن خطرناک است و در صورت پارگی، ایجاد خونریزی می کند. خطر بروز آن در زنان بیش از مردان است و تعداد مرگ و میر زنان در اثر آن بیشتر از مردان است.

بر پایه تحقیقات پزشکان، سیگار خطر آنوریسم را افزایش می دهد، اما هورمون ها می توانند از بروز آن جلوگیری کنند. آنوریسم شبیه یک کیسه کوچک در دیواره یک لوله است.

در آنوریسم آئورت، دیواره رگ یک کیسه کوچک ایجاد می کند که در اثر فشار بالا و جریان خون هر چه بیشتر نازک می شود و خطر پاره گی، آئورت را تهدید می کند.

در صورت پاره گی سرخرگ، چنانچه جراح سریعا این پاره گی را مسدود نکند، فرد دچار خونریزی داخلی می شود.
با وجودیکه مردان بیشتر به آنوریسم آئورت مبتلا می شوند، اما 40 درصد از افرادی که در اثر این بیماری جان خود را از دست می دهند، زن هستند.

بر پایه اعلام پژوهشگران مرکز پزشکی شهر میناپولیس در ایالت مینسوتا در آمریکا، این در حالیست که سیگار کشیدن، خطر ابتلاء زنان به یک آنوریسم آئورتی را بسیار افزایش می دهد.

پژوهشگران این مرکز به مدیریت "فرانک لدرله"، در یک تحقیقات درازمدت، فاکتورهای ریسک و خطر برای ابتلاء به آنوریسم سرخرگ را در بیش از 160 هزار زن به مدت 8 سال ارزیابی و بررسی کردند که در یک برنامه ویژه زنان شرکت کرده بودند.
بر پایه نتایج این تحقیقات که هم اکنون در نشریه تخصصی "مجله پزشکی انگلیس" (بریتیش مدیکال ژورنال) منتشر شده است، 184 زن بین 50 و 79 ساله، به آنوریسم سرخرگ مبتلا شدند. در حالیکه بخشی از این زنان به موقع عمل شدند، آئورت در بخش دیگری از آنها پاره شده و 14 نفر از زنان جان خود را از دست دادند.

طبق این تحقیقات، به ویژه مصرف سیگار، یک فاکتور مهم افزایش شدید ریسک برای ابتلا به آنوریسم است و بی تفاوت از آنکه زنان قبل از معاینه و یا در زمان معاینه سیگار کشیده باشند، این ریسک چهار برابر افزایش می یابد.

این در حالیست که یک هورمون تراپی، تاثیر مثبت بر خطر و ریسک ابتلاء به آنوریسم دارد. برخلاف مطالعاتی که تاکنون وجود داشته است، تحقیقات لدرله نشان می دهد که هورمون هایی که زنان مصرف کرده اند، آنها را از ابتلاء به این بیماری حفظ می کند.

از سوی دیگر بر پایه تحقیقات بر روی مردان و زنان، زنان مبتلا به بیماری قند یا دیابت ظاهرا خطر و ریسک کمتری برای ابتلاء به آنوریسم دارند. بعلاوه ابتلا زنان به فشارخون و کلسترول بالا و انسداد رگها، باعث افزایش ریسک و خطر آنوریسم در آنها می شود.

اما دانشمندان نمی دانند که چرا این فاکتورها باعث افزایش ریسک و خطر آنوریسم می شوند.

آنوریسم بطور کلی می تواند در تمام رگها و عروق بروز کند و اتفاق بیافتد. آنوریسم در سرخرگ به ویژه اغلب در زیر رگهای کلیه ها بروز می کند. اما به ویژه آنوریسم در سر خطرناک است و پاره گی آنوریسم در بخش مغز، باعث خونریزی موسوم به خونریزی زیرعنکبوتیه ( خونریزی ناگهانی در ناحیه بین دو غشای پوشاننده مغز) می شود که در 70 درصد از موارد مرگ آفرین است. (منبع 4)

بر پایه پیش بینی کارشناسان سازمان بهداشت جهانی (دبلیو.اچ.او.)، بیماری سرطان در اثر افزایش مصرف سیگار، بیشترین عامل مرگ و میر در سال 2010 میلادی در جهان خواهد بود.

از دیدگاه این کارشناسان، تعداد مرگ و میر در اثر ابتلاء به سرطان حتی تا سال 2030 میلادی بیش از دو برابر خواهد شد. یکی از دلایل آن، افزایش مصرف سیگار در کشورهای در حال توسعه به ویژه در هند و چین است که در حال حاضر 40 درصد از کل مصرف کنندگان سیگار در جهان را دارند.

این در حالیست که بیماری های عفونتی که تاکنون بیشترین عامل مرگ و میر بودند، کاهش یافته اند.

طبق اعلام سازمان بهداشت جهانی، تعداد مرگ و میر در اثر سرطان در جهان در سال جاری (2008) به 7 میلیون خواهد رسید.

این سازمان افزود، از آنجا که نرخ مبتلایان به سرطان و مرگ و میر در اثر این بیماری، سالانه یک درصد افزایش می یابد، پیش بینی می شود با توجه به نرخ کنونی رشد جمعیت، در سال 2030 میلادی حدود 27 میلیون نفر به سرطان مبتلا بوده و حدود 17 میلیون نفر در اثر این بیماری جان خود را از دست داده اند.

بخش پژوهش سرطان سازمان بهداشت جهانی به همراه چندین سازمان آمریکایی و موسسه سرطان مکزیک، این مطالعات را انجام داده اند. (منبع 5)

برگردان از آلمانی: مرتضی جوادیان

پی نوشت ها:

منبع 1: رونامه آلمانی برلینر سایتونگ 22 سپتامبر 2009
منبع 2: شماره 26 سال 2008 مجله آلمانی اشپیگل
منبع 3: روزنامه برلینر سایتونگ 26 اوت 2008
منبع 4: مجله آلمانی اشپیگل 20 اکتبر 2008
منبع 5: روزنامه آلمانی زوددویچه سایتونگ 9 دسامبر 2008