صداقت، اخلاق و نقد منصفانه برایمان اولویت دارد

گفتگو با سردبیر "تابناک"

کد خبر: ۶۵۱۳۸

تاریخ: ۳۰ شهريور ۱۳۸۸ - ۱۹:۱۸

هفته نامه "مثلث" برای شماره اخیر خود در رابطه با فضای رسانه ای پس از انتخابات گفت و گویی با سردبیر "تابناک" انجام داده است که به شرح زیر می آید:

"در فضای خاکستری حرکت می کنیم" این جمله روایت سردبیر سایت خبری "تابناک" از فضایی است که این روزها این رسانه منتقد در آن به فعالیت خود ادامه می دهد. سایتی که از زمان بازتاب، نامش با محسن رضایی بر سرزبانها افتاد و اکنون مسئولان این سایت خبری، ارتباط خود با دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام را در حد یک جلسه در ماه عنوان می کنند.

سردبیر سایت "تابناک" از بی مهری هایی که از سوی چپ و راست به این رسانه می شود دلگیر است و جریانات موجود در کشور را به سعه صدر و تحمل انتقادات دعوت می کند. وی امیدوار است آستانه تحمل مدیران آنقدر بالا باشد تا آنها بتوانند در فضایی که به تعبیر خودشان، رنگی خاکستری دارد به رسالت اطلاع رسانی خود ادامه دهند.

سایت "تابناک" در چه نقطه ای از جغرافیای سیاسی ایستاده است؟ متمایل به راست یا چپ؟

"تابناک" سعی کرده که فضای مستقلی درعرصه رسانه ترسیم کند بدون اینکه وابستگی گروهی و سیاسی به هر یک از دو جریان سیاسی کشور داشته باشد و هدفش این بوده که بتواند در عرصه اطلاع رسانی بازیگری قوی و تاثیرگذار باشد. تابناک رویکرد خود را به شکلی تنظیم کرده که نقدی منصفانه و اخلاق محور در رابطه با جریانات درون و بیرون حاکمیت داشته باشد لذا همین رویکرد سبب شده تا مورد انتقاد هر دو جریان سیاسی قرار گیرد. اما متاسفانه برخی حاضر نیستند این رویکرد را بپذیرند و با نگاهی صفر و یکی، بازی در عرصه سیاسی را تنها در گرو حضور در یکی از دو جریان سیاسی و تایید چشم و گوش بسته مواضع آنان می پندارند و لذا به ما ایراد وارد می کنند که مواضعمان مشخص نیست.

موضع این سایت در مورد طیف حاکم چیست؟

معتقدم آن طیف که در حاکمیت قرار دارد، دارای پتانسیلهای خوبی است و آنها اکنون در حال بالفعل سازی این پتانسیل ها هستند. براین عقیده هستیم که این پتانسیلها باید تقویت شود و اگر طیف حاکم، نقطه ضعفهایی دارد باید برای رفع آنها به بیان این ضعف ها بپردازیم زیرا در غیر این صورت، به مشکل برخواهیم خورد. ما جریان منتقدی هستیم که اخلاق رسانه ای و سیاسی برایمان در اولویت است و هیچ گاه به فکر پرونده سازی هایی که باب دل برخی است روی نخواهیم آورد و از سوی دیگر، بازی با آبروی افراد و شخصیت های کشور جزو خطوط قرمز ماست، چنانچه در ایام انتخابات هم سعی کردیم تا از اشاعه برخی الفاظ که طرفین تمامیت خواه رقابتهای انتخاباتی به یکدیگر منتسب می کردند، اجتناب کنیم و لذا نه بی محابا شخص و جریانی را دروغگو خواندیم و نه بی دلیل شخص یا جریانی را دزد خطاب کردیم و ... .

ما در سایت "تابناک" سعی کردیم نقد منصفانه داشته باشیم و در کنار نقاط مثبت، به بررسی نقاط ضعف ها هم بپردازیم و آنها را به بهترین شکل ممکن پردازش کنیم تا در اختیار افکار عمومی و فرد یا گروهی که مخاطب این نقد است، قرار دهیم. سعی داریم نقدهای این سایت به دور از توهین و افترا باشد و منصفانه رفتار کنیم اما برخی این رویکرد را نمی پسندند و تحمل نمی کنند.

مواضع سیاسی که به عنوان مواضع سایت بیان کردید به شعارهای انتخاباتی آقای رضایی در مورد جریان سوم سیاسی در کشور شباهت زیادی دارد. اینگونه نیست؟

از جریان سوم در فضای سیاسی کشور تعاریف مختلف شده است اما تعریف ما اینگونه است که این جریان سوم جریانی است که داخل نظام و معتقد به اصول ، چارچوبهای قانون اساسی و رهبری می باشد و هیچ وابستگی سازمانی و تشکیلاتی به هر دو جریان اصولگرا و اصلاح طلب ندارد. این جریان خود را اصولگرا و در عین حال اصلاح طلب می داند. اصلاح طلب از این جهت که معتقدیم تمام نقاط ضعف از بالاترین تا پایین ترین سطح جامعه و حاکمیت باید اصلاح شود ولذا بنا را بر این گذاشتیم که باید رویکرد اصلاحگرایانه داشته باشیم و از سوی دیگر هم بر سر اصول و اعتقاداتمان هستیم و کوتاه نمی آییم.

شعار آقای رضایی هم در زمان انتخابات را باید حول این 3 محور تفسیر کنیم.ایشان بر این عقیده بودند که نظام از نظر سیاسی به ثبات رسیده است و نیازمند انقلاب اقتصادی و تحول فرهنگی هستیم پس این دو حوزه نیازمند اصلاحات است که متاسفانه این اصلاحات را برخی به عنوان برند یک جریان سیاسی در نظر گرفتند که این جریان به خاطر برخی مشکلات که در بدنه و رهبری خود داشت نتوانست بیانگر آمال و ارزوهای یک طیف از جامعه شود. در حوزه سیاسی هم با وجود اینکه ارکان حاکمیت و دولت در جمهوری اسلامی شکل گرفته اما در عمل به دلیل ابراز سلایق گوناگون مشکلاتی پدید آمده که باید حل شود.

نسبت سایت "تابناک" با آقای رضایی چیست؟ آیا این سایت را باید متعلق به ایشان بدانیم؟

وابستگی به ایشان نداریم اما همفکری می کنیم و ارتباط فکری داریم.

گفته می شود مسوولان سایت با آقای رضایی جلسات هفتگی برگزار می کنند. درست است؟

هفتگی صحت ندارد اما ماهی یکبار جلسه داریم.

میزان شکایات از سایت "تابناک" چقدر است؟

بحث شکایتها مفصل است و به دلایلی که در ابتدا عرض کردم، خیلی ها نمی توانند "تابناک" را بپذیرند لذا هر خبر که از سوی این سایت منتشر می شود را تعبیر به تخریب می کنند و این در حالی است که بسیاری از شکایات با یک توضیح به پایان می رسد البته نباید غافل ماند که برخی می خواهند از زیر بار پذیرش انتقاد شانه خالی کنند لذا اقدام به شکایت می کنند. همه حق شکایت دارند اما بسیاری از این شکایتها غیر منصفانه است و حتی در متن بسیاری از شکواییه ها سرشار از اتهام علیه "تابناک" است. در این شکواییه ها از همان ابتدا و با ذهنیتی سوء می نویسند که مطالب با قصد تشویش اذهان عمومی و مغرضانه و... منتشر شده است که هر کدام از اینها نشانه رفتن انگشت اتهام به این سایت و امری ناشایست است.

چه حجمی از شکایات را شکایات دولتی تشکیل می دهند؟

تقریبا اکثر شکایات از زیرمجموعه های دولت هستند.

مگر دولت نهم دستور نداده بود که نهادها و سازمانهای دولتی پیش از ارسال جوابیه اقدام به شکایت نکنند. پس چگونه با این حجم از شکایات دولتی روبرو هستید؟

برخی مراکز دولتی واقعا همکاری دارند. به عنوان مثال، روابط عمومی وزارت نیرو همکاری خوبی دارد و در حالیکه حجم زیادی از اخبار ما انتقاد به زیر مجموعه های وزارت نیرو مانند آب و برق و گاز و... بوده است، اما آنها با ارسال توضیح و جوابیه، تعامل خوبی با ما برقرار کرده اند. زیرا آنها درک کرده اند که "تابناک" سوء نیت ندارد و مغرضانه کار نمی کند و هدفمان حل مشکلات است اما برخی دیگرنسبت به ما موضع دارند و اغلب این مواضع هم سیاسی است یعنی از هر خبری که در این سایت منتشر می شود، برداشت سوء می کنند و می گویند که ما سوء نیت داشتیم جالب است که در همان ابتدا با تهدید آغاز می کنند و می گویند که اگر جوابیه را کار نکنید، شکایت خواهند کرد و این در حالی است که ما اساسا بر اساس قانون موظف به انتشار جوابیه هستیم و پس از این که جوابیه با توضیحی از سوی ما و ارایه مستنداتمان منتشر شد، باز هم خطر شکایت ما را تهدید می کند. متاسفانه این موضوع که نباید پیش از درج اصلاحیه اقدام به شکایت از رسانه ها کرد، رعایت نمی شود و ما کمتر نمونه آن را دیده ایم چرا که حجم عمده شکایات از "تابناک" دولتی بوده است.

نحوه تعامل دولت دهم با سایتهای منتقدی مانند تابناک را چگونه پیش بینی می کنید؟

امیدواریم فضای بازی را برای تمام رسانه ها و بویژه رسانه های منتقد شاهد باشیم و نوع نگاه ها به کار رسانه تغییر پیدا کند، چنانچه رهبر معظم انقلاب هم در مراسم تنفیذ حکم ریاست جمهوری، دولت را به همین مسئله توصیه کردند و فرمودند: « دولت باید منتقدین را به حساب بیاورد.»

با توجه به اینکه در دولت نهم مدیران وزارت ارشاد به کار رسانه ای آگاهی داشتند و خودشان افراد رسانه ای بودند، رسانه های منتقد از سوی آنها کمتر تحت فشار بودند اما مجموعه های دیگری بر رسانه های منتقد فشار می آوردند. امیدوارم در دولت دهم نیز با حضور اقای حسینی و تاکیدات رییس جمهور مبنی بر آزادی بیان، شاهد فضای خوبی باشیم البته برخی جریانات که در عرصه تصمیم گیری رییس جمهور نفوذ دارند، نسبت به فعالیتهای رسانه ای سوء ذهنیت دارند و این در حالی است که همه شان از پشتوانه و ساختار فکری و اعتقادی ما آگاهی دارند می دانند که ما دغدغه ای جز اعتلای نظام و جامعه اسلامیمان نداریم.

پس از انتخابات توانستید در فضایی ازاد به اطلاع رسانی بپردازید یا با فشارهایی از بیرون مواجهه می شدید؟

معتقدم بعد از انتخابات به عنوان یک رسانه تاثیر گذار بیشتر از این می توانستیم در فضای عمومی کشور تاثیر مثبت داشته باشیم. زیرا این امکان وجود داشت که از یک سو، نقش آیینه تمام نمای جامعه را ایفا کنیم و از سوی دیگر سوپاپ اطمینانی برای حاکمیت باشیم اما متاسفانه به دلیل برخی سوء ذهنیتها این اتفاق رخ نداد و نشد آن طور که مدنظرمان بود این دو هدف که در نهایت به ارامش جامعه کمک می کرد را دنبال کنیم.

واکنش مخاطبانتان به این رویه معتدلی که در انتخابات پیش گرفتید، چه بود؟

ببینید فرهنگ سیاسی جامعه با توجه به فرهنگ سیاسی نخبگان شکل می گیرد یعنی مردم نگاه می کنند که نخبگان و افرادی که برای آنها دارای مرجعیت سیاسی هستند، در چه سطحی از ادبیات سیاسی رفتار می کنند تا آنها هم بر همان اساس رفتار کنند. متاسفانه پس از برخوردهایی که در دوره تبلیغات انتخاباتی آغاز شد، فرهنگ سیاسی جامعه به سمتی پیش رفت که کاملا صفر و یکی به مسائل نگاه می کند و نمی تواند بپذیرد که یک جریان سیاسی می خواهد معتدل و میانه رو باشد و عین حال به دو طرف نقد کند. بر همین اساس معتقدم که سرنخ ناآرامیهای پس از انتخابات در هر دو جریان رقیب وجود داشت، چنانچه با دو قطبی کردن انتخابات باعث آشوب ها شدند و به رهنمودهای دلسوزان نظام توجه نکردند. اکنون هم پس از گذشت هفته ها از انتخابات، مخاطبان سایت از ما می خواهند یا رومی روم باشیم یا زنگی زنگ که ما این مساله را نمی پذیریم. سعی ما بر این است که در فضای میانه و بدون افراط و تفریط حرکت می کنیم و هر نقطه ضعفی را از هر طرفی که باشد گوشزد می کنیم و معتقدیم که اعتماد به تابناک هم به دلیل همین رویکرد است.

به عنوان رسانه ای که به عنوان اقای رضایی شناخته می شوید، چقدر در انتخابات مراعات بی طرفی را کردید؟

به عنوان یک رسانه تاثیر گذار در صحنه انتخابات، به دلیل نزدیکی فکری و سیاسی به آقای رضایی، یک پای بازی بودیم و از سویی ما رسانه خصوصی هستیم و مانند خبرگزاریهای فارس و ایرنا از بودجه دولتی استفاده نمی کنیم لذا قاعدتا دلیلی نداشت که اخبار و اطلاعات سایر کاندیداها را پوشش دهیم، ولی به دلیل رسالت رسانه ای، تا هفته آخر قبل از انتخابات، شما احساس نمی کردید که این سایت به اقای رضایی نزدیکی دارد به گونه ای که اخبار تمام کاندیداها را پوشش می دادیم و برای تمام آنها گزارشهای خبری و تصویری آماده می کردیم اما در هفته آخر به دلیل اینکه تنها تابناک اخبار اقای رضایی را پوشش می داد،و سایر رسانه ها چون یا چپ بودند یا راست و ما را بایکوت خبری کرده بودند، حجم بیشتری از اخبار سایت را به سمت اقای رضایی سوق دادیم.

برخی در فضای انتخاباتی به ما ایراد وارد کردند و گفتند یک طرفه به میدان می رویم که این نقد را وارد نمی دانیم زیرا اگر شما اخبار تابناک از قبل از انتخابات تا کنون را رصد و آنالیز کنید،متوجه خواهید شد که نگاه و رویکرد ما به سمتی بوده که اگر در جریان خود به نقطه ضعفی هم رسیدیم، آن را پررنگ و شروع به موشکافی آن کردیم.

آیا هزینه های مالی این سایت از سوی آقای رضایی تامین می شود؟

خیر. پشتوانه مالی ما آگهی ها و تبلیغاتی است که به سایت می دهند و کمک خارج از تبلیغات نداریم.

تعداد بازدیدکنندگان سایت در زمان انتخابات به چه رقمی رسید؟

میزان بازدیدکننده در چند سطح بررسی می شود. یکی بازدید صفحه اول و دیگری، بازدید هیت است که تمام کلیک ها در صفحه را محاسبه می کنند. ما از دو ماه مانده به انتخابات تا کنون با توجه به فضای سیاسی کشور، رشد صعودی بالایی داشتیم به نحوی که اکنون در سایتهایی که ایرانیان به انها مراجعه می کنند، پس از گوگل، یاهو و پرشین بلاگ رتبه چهارم را داریم. اکنون به طور میانگین روزانه بین 450 تا 500 هزار مراجعه به صفحه اول سایت داریم البته یک روز پس از انتخابات این رقم به یک میلیون و 400 هزار بازدید از صفحه اول هم رسیدیم که نشان دهنده اعتبار و وثوق این سایت در میان کاربران اینترنت است .یادم می اید خبری که در مورد شمارش آرا بود، بالای یک میلیون بار کلیک خورد و حتی در این شرایط سایت تابناک با بار سنگینی که داشت، برای یک دقیقه هم مختل نشد و توانست به مخاطبان سرویس دهد.پس از انتخابات که فضا کمی ارام شد، تعداد مخاطبان سایت به حالت طبیعی بازگشت و روزانه 450 تا 500 هزار نفر به سایت سر می زنند.

با این حجم مخاطب، چرا روزنامه تاسیس نمی کنید؟

شورای سیاستگذاری و مدیر مسوول باید در مورد روزنامه تصمیم گیری کنند البته بحثهایی هم شده است. اگرچه رسانه دیجیتال و مکتوب در مواقعی هم پوشانی دارند و در تکمیل یکدیگر هستند اما هر کدام، گستره نفوذ مخاطب خود را دارد. رسانه مکتوب نمیتواند ویژگی آنلاین بودن را برای مخاطب داشته باشد و رسانه های دیجیتال هم علی رغم دارا بودن شرایط آنلاینی، نتوانسته اند جای رسانه مکتوب را در میان مخاطبانشان بگیرند اگر غیر از این بود، شما شاهد فروش روزنامه ها نبودید. رسانه دیجیتال مخاطب خاص دارد و دسترسی عمومی به آن محدود است لذا کارکرد ویژه خود را دارد.

ظاهرا اقای رضایی هم پیش از انتخابات مجوز انتشار روزنامه را کسب کرده بودند. ایشان هم تمایلی به انتشار روزنامه ندارند؟

نمی دانم تا چه حدی قطعی شده است البته دوستان هفته نامه میهن را منتشر می کنند و اگر چه، تیم تحریریه جداگانه ای دارند اما از اخبار سایت "تابناک" استفاده می کنند و نوعی هم پوشانی دارند.

چقدر احتمال می دهید که به سرنوشت بازتاب دچار شوید؟

سعی می کنیم به ان سرنوشت دچار نشویم. بازتاب در عرصه اطلاع رسانی، تابو شکنی کرد و نقطه شروع خوبی بود. اصحاب رسانه معتقدند که بازتاب یک فضایی را ایجاد کرد که باب این گونه اطلاع رسانی ها باز شد. در "تابناک" با رعایت اصول و مباحث بنیادی و محوری بنا داریم این اتفاق نیفتد و من معتقدم که هنر کار رسانه ای در همین است که حرفت را بزنی ولی در چارچوب و به گونه ای که از لحاظ حقوقی به مشکل برنخوری.

متاسفانه به دلیل اینکه برخی با عینک سیاسی نگاه می کنند امیدوارند که این رسانه نتواند به کار خود ادامه دهد. نباید فراموش کنید که "تابناک" بارها و بارها از همه طرف تحت فشار بوده است.

تهیه و تنظیم: مطهره شفیعی

منبع: هفته نامه مثلث