سال پربار برای پوپولیست ها

مهمترین اتفاقات سال ۲۰۱۶ از نگاه اکونومیست

هفته نامه اکونومیست به سنت هر سال فهرستی از وقایع مهم سالی که گذشت را از دید این نشریه ارائه کرده است. اکونومیست سال ۲۰۱۶ را سال پیروزی پوپولیست ها و شکست لیبرال ها دانسته است که هر یک اثرات خاص خود را بر جهان خواهد گذاشت. به گمان این نشریه جهان تاوان انتخاب ترامپ و خروج انگلیس از اتحادیه اروپا را خواهد داد.

کد خبر: ۶۵۱۱۸۸

تاریخ: ۰۵ دی ۱۳۹۵ - ۱۳:۰۵

سال 2016، سالی پرماجرا بود که در میان رویدادهایی که اتفاق افتاد تعدادی از آنها بیش از همه چشم دنیا را به خود خیره کردند. بر خلاف آنچه تمام نظرسنجی‌ها پیش‌بینی می‌کردند، پیروزی ترامپ در انتخابات ریاست‌جمهوری آمریکا سالی پیروزمندانه برای پوپولیست‌ها در سراسر دنیا رقم زد. او که با شعارهای پوپولیستی همچون برگرداندن مشاغل به خاک آمریکا رأی مردم را به‌دست آورد، باید دید که در دوران ریاست‌جمهوری خود چقدر توانایی اجرای این سیاست‌ها را دارد. یکی دیگر از رویدادهایی که در سال2016 دنیا را با شوک روبه‌رو ساخت، برگزیت (جدایی انگلیس از اتحادیه اروپا) بود که در آن دولت انگلیس رفراندوم جدایی کشورش از اتحادیه اروپا را با 52 درصد از دست داد. پس از این اتفاق دیوید کامرون از نخست‌وزیری استعفا کرد و ترزا می‌ جای او را گرفت تا اوضاع نابسامان این کشور را سروسامان دهد. از طرفی بلافاصله پس از این اتفاق ارزش پوند بیشترین کاهش را طی 31 سال اخیر در مقابل دلار آمریکا تجربه کرد. در این سال قراردادهای تجارت آزاد، کاری از پیش نبردند. قراردادهایی همچون پیمان تجاری کشورهای حوزه اقیانوس آرام (TPP) و پیمان سرمایه‌گذاری و تجارت حوزه اقیانوس اطلس (TTIP) که به ترتیب بر مبنای رابطه میان آمریکا و کشورهای‌ حوزه آسیا-پاسیفیک و آمریکا و اروپا بود در شکل فعلی خود مردود واقع شد.

در کنار اظهارات ترامپ که گفته است در دوران ریاست‌جمهوری خود این قراردادها را نادیده می‌گیرد، کشورهای اروپایی نیز تمایل چندانی به این قرارداد نشان نداده‌اند. در سالی که گذشت، سیاست‌های پذیرش پناهندگان دولت آلمان، چندان به مزاج مردم این کشور خوش نیامد، عاملی که باعث شد تا محبوبیت صدراعظم این کشور، آنگلا مرکل به شدت کاهش یابد. همچنین در این سال، اوباما اولین رئیس‌جمهوری آمریکایی از سال 1928 بود که به کوبا سفر کرد. فیدل کاسترو رهبر کوبا نیز در این سال در 90 سالگی در گذشت. پایین بودن قیمت نفت یکی از مهم‌ترین چالش‌های اقتصادی جهان در سال 2016 بود. بر این اساس، قیمت طلای سیاه در ژانویه امسال به پایین‌ترین حد خود طی 12 سال گذشته رسید؛ عاملی که سبب شد صادرکننده بزرگی همچون عربستان با بحران‌های مالی گسترده‌ای روبه‌رو و برای فائق آمدن بر آن دست به دامان انتشار اوراق قرضه بین‌المللی شود. اما در نهایت اعضای اوپک به توافق فریز نفتی برای بهبود در شرایط قیمت نفت رسیدند. از دیگر نکات اقتصادی سال 2016، سیاست‌ بانک‌های مرکزی در پایین نگه داشتن نرخ‌های بهره بود (در سطح بسیار پایین و حتی منفی) که مخالفان این سیاست از آن به‌عنوان عامل اصلی رشد پایین دنیا در این سال یاد کرده‌اند.

با اشاره به اینکه لیبرال‌ها در اغلب مجادلاتی که طی سال 2016 رخ داد، بازنده شدند، آمده است که آنها نباید احساس شکست کنند چون از برخی جهات قدرت گرفتند. اکونومیست با اشاره به تحولاتی همچون برگزیت، انتخاب دونالد ترامپ به‌عنوان رئیس‌جمهوری آمریکا، تراژدی سوریه و حمایت گسترده از «دموکراسی غیرلیبرال» در مجارستان، لهستان و برخی دیگر کشورها به این موضوع اشاره کرده است که جهان در بحث آزادی‌ها، سالی پر از عقبگرد را پشت سر گذاشته است. بر این اساس، در سالی که گذشت انگشت اتهام متوجه جهانی‌سازی شد و نه تنها ملی‌گرایی که حتی استبداد در جهان خودنمایی کرد. اکونومیست نوشت در سال گذشته در ترکیه عوامل یک کودتا با خشونت‌تمام مورد انتقام قرار گرفتند. در فیلیپین رای‌دهندگان نه فقط رئیس‌جمهوری را برگزیدند که نیروهای مرگ را در کشور مستقر کرد بلکه به کشیدن ماشه توسط آنان هم اقدام نمود. روسیه دموکراسی غرب را هک کرد و چین زیردریایی بدون سرنشین آمریکا را توقیف و تاکید کرد که لیبرالیسم صرفا یک پوشش برای توسعه غرب است. در چنین شرایطی بسیاری از لیبرال‌های بازارهای آزاد دستخوش ناامیدی شدند و برخی از آنان از تهدیدی که متوجه دموکراسی جهان است، نوشتند.

اما به عقیده اکونومیست در جهانی که مدام در حال تغییر است، مجادله و بحث غیرقابل اجتناب است و مورد استقبال، چون در نهایت منجر به زایشی دوباره خواهد شد، لیبرالیسم باید پاسخی برای بدبینان بیابد. لیبرال‌ها باید راه‌هایی را که تکنولوژی و نیازهای اجتماعی می‌گشایند کشف کند. بنا به پیش‌بینی اکونومیست، ثابت خواهد شد که برگزیت و ریاست‌جمهوری ترامپ پرهزینه و مضر هستند.