تابناک اقتصادی بررسی می‌کند؛

تغییر واحد پول ملی در بی خبری مسئولین بانک مرکزی و وزارت اقتصاد

هرچند رأی امروز هیأت دولت به تغییر پول ملی از ریال به تومان، به لحاظ تاریخی یک اتفاق مهم در اقتصاد ایران و البته سیاست‌‌ها‌ی پولی کشور به شمار می‌رود؛ اما پرسش مهم این است که این تغییر چه اثر مثبت بر اقتصاد و مبادلات بازار پولی دارد و مهمتر اینکه آیا این مصوبه در صورت تصویب مجلس شورای اسلامی‌ می‌تواند اثر تخلیه‌ی بار روانی وارد شده به پول ملی ایران را به همراه داشته باشد یا نه؟

کد خبر: ۶۴۶۷۱۸

تاریخ: ۱۷ آذر ۱۳۹۵ - ۱۸:۱۳

به گزارش تابناک اقتصادی، هیأت دولت در جلسه روز چهارشنبه خود به ریاست حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر روحانی رئیس‌جمهوری، ‏به ادامه بررسی پیشنهادهای کارگروه منتخب درخصوص «لایحه بانک مرکزی جمهوری اسلامی‌ایران» ‏پرداخت و مواد دیگری از این لایحه را به تصویب رساند.‏

در این جلسه با تصویب موادی از لایحه بانک مرکزی، واحد پول ایران تومان و برابر با ۱۰ ریال تعیین شد.

تغییر واحد پول ملی ایران از ریال به تومان در واقع به معنای حذف یک صفر از روی اسکناس رایج خواهد بود در حالی که طی چندسال اخیر حذف سه و حتی چهار صفر هم مطرح بود.

حذف صفر از روی واحد پول ملی کشورها در واقع یک نوع تغییر متعارف در ارزش برابری پول ملی کشورها در برابر سایر ارزهای معتبر و جهان روا از جمله دلار آمریکا به شمار می‌آید. معمولا کشورهای که نرخ تورم سه رقمی ‌را تجربه می‌کنند و به اصطلاح دچار پدیده ابر تورمی ‌می‌شوند با هدف تسهیل در نقل و انتقالات پولی و مراودات تجاری داخلی و البته احیای ارزش از دست‌رفته قدرت خرید پول ملی اقدام به حذف یک یا چند صفر از پول ملی‌شان می‌کنند.

تجربه‌ای که اولین بار در آلمان و با حذف 12 صفر پس از جنگ اول جهانی اتفاق افتاد در سال‌ها‌ی اخیر در زیمباوه نیز به وقوع پیوست و کشورهای از جمله آرژانتین چنین تجربه‌ای را تکرار کردند. بعید نیست کشوری چون ونزوئلا هم به سبب تجربه تورم بالا و سه رقمی ‌در سال‌ها‌ی آینده اقدام به حذف صفرها از پول ملی خود کنند. در خصوص اقتصاد ایران و تصمیم به حذف صفرهای به اصطلاح اضافه همواره چند نظرمطرح بوده است برخی بر این باور هستند که به واسطه تورم بالا درچهار دهه‌ی اخیر در ایران عملا ریال از کارایی لازم برخوردار نسیت اما به واسطه این که اقتصاد ایران هیچ‌گاه دچار پدیده ابر‌تورمی نبوده و نرخ تورم سه رقمی ‌را تجربه نکرده است حذف سه و یا بیشتر از صفرهای پول ملی چندان ضرورتی ندارد.

از سوی دیگر برخی این نظریه را مطرح می‌کنند ریال بعنوان پول رایج ملی همواره به طور میانگین در بیش از سه دهه اخیر 18درصد از ارزش خود را در برابر سایر ارزهای خارجی از دست داده است بنابراین بهتر آن بود که دولت یکبار و برای همیشه به گونه‌ای تصمیم بگیرد که دیگر نیازی به حذف صفر و یا تغییر واحد پول ملی نباشد.

به گزارش تابناک اقتصادی، تصمیم امروز هیأت وزیران به ریاست حسن روحانی، رئیس جمهوری در واقع دو پیام روشن دارد

نخست اینکه در انتخاب واحد پول ملی جدید از ریال به تومان تدبیر براین بوده است که متعارفترین و رایجترین اصطلاح جایگزین ریال شود که عملا تغییر تاریخی در ذهنیت مردم نسبت به جایگزینی تومان به ریال ایجاد نشود چه اینکه هم اکنون هم در مبادلات تجاری خرد و کلان کمتر از ریال و بیشتر از تومان استفاده می‌شود به این ترتیب گمانه‌زنی ‌ برای انتخاب واحد پول جدید ملی ایران پایان یافته تلقی می‌شوند و دوم اینکه، از سوی دیگر ضرورتی به هزینه کردن دولت و بانک مرکزی برای نهادینه کردن جایگزین ریال دیگر احساس نمی‌شود.

خطر اصلی در خصوص تدبیر امروز پولی دولت این است که در سال‌ها‌ی نه چندان دور به سبب تکرار تجربه تورمی‌‌ دو رقمی‌ زیر 20 درصد در ده سال آینده عملا کارایی اندک تغییر پول ملی ریال به تومان از دست خواهد رفت و بار دیگر اکثریت نسل فعلی ایرانیان شاهد تجربه تغییر پول ملی و یا حذف صفرها‌ی به اصلاح اضافه خواهند بود.

نکته مهم اینکه اگر چه تصمیم به تغییر پول ملی از ریال به تومان کمترین هزینه اجتماعی اقتصادی برای دولت و البته کشور را به همراه دارد ولکن نباید فراموش کرد که کمترین کارایی و اثربخشی لازم را به همراه خواهد داشت چه اینکه تصمیم امروز در واقع بازنویسی از یکی از قوانین مادر پولی و بانکی کشور به حساب می‌آید و چه بهتر همان که دولت به جای اتخاذ تصمیم که عمدتا مصلحتی بوده اقدام به بازنگری در ارزش گذاری واقعی پول ملی ایران و قدرت خرید آن در برابر سایر ارزها می‌کرد فراموش نکنیم که پشتوانه اصلی پول ملی کشورها شامل فلزات گرانبها و به طور خاص طلا و سایر ارزهای معتبر از جمله دلار و دیگر ارزها می‌باشد.

حال باید منتظر ماند و دید که دفاع دولتی از این تصمیم چه خواهد بود و آیا این تصمیم همسو و مطابق با نظریات کارشناسی و تخصصی بانک مرکزی و خبرگان اقتصادی و بانکی بوده است و یا نه؟

به منظور پاسخ به این سوال و در پی تماس خبرنگار تابناک اقتصادی با مسئولین بانک مرکزی ابراز داشتند که، تنها کسی که از طرف ما (در جلسه هیات دولت)حضور داشتند دکتر سیف بودند بنابراین از طرف بانک مرکزی کسی نمی تواند مصاحبه کند مگر اینکه شما سراغ دولت بروید. در ادامه با پیگیری های خبرنگار تابناک اقتصادی یکی از مسئولین وزارت اقتصاد بیان داشت این تصمیمی بوده که در دولت گرفته شده و من در جلسه نبودم اطلاعی ندارم آنچه که اتفاق افتاد پیشنهادی بوده که در دولت مطرح شده و از صحت و سقم و کیفیت آن هنوز من اطلاعی ندارم در ادامه وی بیان داشت شما تامل بکنید اطلاعات ما بیشتر شود من مثل شما شنیدم که در دولت مطرح شده اما جزئیاتش رو نمی دونم که چه کردن !!!

به هر حال تصمیم امروز دولت یک گام به جلو محسوب می‌شود اما این گام متناسب با چالش ‌و ضرورت ‌ در این خصوص قلمداد نمی‌شود و ای کاش دولت با نگاهی بلند مدت تصمیم اتخاذ کند که کارایی و اثر بخشی آن دست کم تا پنجاه سال آینده دیده شده باشد.