پشت پرده تعويق عرضه سهام مخابرات

کد خبر: ۶۴۶۲۶

تاریخ: ۲۶ شهريور ۱۳۸۸ - ۱۵:۴۶

مسئولان سازمان خصوصي سازي اظهار نظري در اين باره نکرده و از عصر روز گذشته ترجيح داده‌اند تلفن‌هاي همراه خود را خاموش نگه دارند تا براي ساعاتي از دسترس خبرنگاران دور باشند

به نوشته «اعتماد»، در آستانه عرضه بلوک 51 درصدي مخابرات که قرار بود ديروز انجام شود، عصر روز سه‌شنبه بزرگترين معامله تاريخ بورس و خصوصي‌سازي به طور ناگهاني و بدون اعلام دليل مشخصي از سوي سازمان خصوصي سازي لغو شد تا فعالان بازار سهام با شوک جديدي روبه رو شوند.

بر پايه اعلام قبلي و تبليغات متعدد قرار بود ديروز بعد از تعويق هفته گذشته (18 شهريور) بلوک 50 درصد به علاوه يک سهم مخابرات عرضه شود که سازمان خصوصي سازي طي نامه‌اي به شرکت بورس اعلام کرد اين عرضه تا اطلاع ثانوي «کان لم يکن» خواهد بود. با اعلام اين تصميم ناگهاني فعالان بازار سهام با شوک جديدي روبه رو شدند و همگان درصدد جوابي براي لغو بزرگ ترين معامله تاريخ بورس برآمدند اما تاکنون جواب روشني از اين رويداد نگرفته و بر همين اساس گمانه زني‌هايي را انجام دادند که مهم ترين آن مسائل امنيتي در واگذاري شرکت مخابرات به بخش خصوصي است.

از سوي ديگر مسئولان سازمان خصوصي‌سازي نيز تاکنون هيچ اظهار نظري در اين باره نکرده و از عصر روز گذشته ترجيح داده‌اند تلفن‌هاي همراه خود را خاموش نگه دارند تا براي ساعاتي از دسترس خبرنگاران دور باشند. بر اساس اين گزارش، مسئولان سازمان و شرکت بورس نيز از چند و چون لغو ناگهاني معامله بلوک مديريتي مخابرات اطلاعي ندارند و تا شب گذشته موفق نشده‌اند با مسئولان سازمان خصوصي سازي تماسي برقرار کنند. پيگيري‌ها براي اين اتفاق شوک آور در حالي ادامه دارد که بر اساس اعلام قبلي قرار بود چهارشنبه هفته گذشته بيش از 22 ميليارد و 936 ميليون سهم شرکت مخابرات به قيمت پايه هر سهم 340 تومان و به ارزش 8/7 هزار ميليارد تومان عرضه شود اما سازمان خصوصي سازي اعلام کرد اين عرضه به چهارشنبه 25 شهريور ـ يعني ديروز ـ موکول مي‌شود.

در پي اين تصميم دو متقاضي شامل شرکت تعاوني پيشگامان يزد و کنسرسيوم اعتماد مبين با اعلام آمادگي موفق به دريافت تاييديه سازمان خصوصي سازي شدند و تشريفات لازم را به عمل آوردند.البته گفته مي‌شود يک نهاد نظامي نيز تقاضاي خريد خود را ارائه کرده است. لغو بزرگترين معامله تاريخ کشور در حالي صورت گرفت که سازمان طي روز‌هاي اخير و حتي تا عصر روز سه شنبه تبليغات متعددي را در صدا و سيما کرده و همه رسانه‌هاي اقتصادي به اين موضوع پرداخته بودند. فعالان بازار سهام نيز چشم انتظار اين واقعه بودند و با در پيش گرفتن استراتژي سکون در روز‌هاي گذشته، منتظر تعيين تکليف واگذاري بلوک مديريتي مخابرات بودند که به نظر مي‌رسد با لغو اين معامله بايد منتظر روند نزولي شاخص‌ها بود.

سازمان خصوصي سازي با بهانه‌اي عرضه بلوک مديريتي مخابرات را به تاخير انداخت. بلوک 51 درصدي مخابرات که قرار بود چهارشنبه روي تابلو برود به صلاحديد سازمان خصوصي سازي عقب افتاد. سازمان خصوصي سازي در اطلاعيه‌اي مراتب پشيماني خود را از عرضه سهام مخابرات در روز گذشته اعلام کرد. سازمان خصوصي سازي در آخرين ساعات اداري روز سه شنبه تصميم خود را به آنها ابلاغ کرد. شرکت بورس ايران (سهامي عام) نيز به سرعت آن را روي سايت خود قرار داد. در اين سايت منتشر شد: «به اطلاع کليه فعالان بازار مي‌رساند عرضه عمده سهام شرکت مخابرات ايران موضوع اطلاعيه شماره 17616/130 مورخ 16/6/1388 مديريت بازار، بر اساس نامه شماره 4368/2/88 مورخ 24/6/1388 سازمان خصوصي سازي تا اطلاع ثانوي کان لم يکن اعلام مي‌شود.»

اين اطلاعيه با مصاحبه سيد مهدي عقدايي معاون حقوقي سازمان خصوصي سازي در گفت وگو با سايت خبري سازمان خصوصي سازي از تاخير در عرضه بزرگ ترين معامله تاريخ بورس خبر داد. معاون واگذاري و امور حقوقي سازمان خصوصي سازي گفت: «عرضه بلوک 50 درصد به علاوه يک سهم شرکت مخابرات ايران در روز چهارشنبه انجام نمي‌شود.» عقدايي در توضيح زمان بعدي عرضه سهام مخابرات گفت: «زمان عرضه 22 ميليارد و 936 ميليون و 827 هزار و 827 سهم شرکت مخابرات ايران به ارزش کل پايه 8/7 هزار ميليارد تومان متعاقباً اعلام خواهد شد.» او ديروز درباره عدم عرضه مخابرات در تاريخ تعيين شده گفته است دليل لغو معامله را نمي‌داند، فقط مي‌داند وزير امور اقتصادي و دارايي شخصاً دستور لغو معامله را داده است. عقدايي در مورد زمان عرضه اين سهم نيز اظهار بي اطلاعي کرده و گفته در حال حاضر زمان دقيقي براي اين عرضه در نظر گرفته نشده است و بايد منتظر روزهاي آينده و تصميم مقامات مسئول ماند.

به هر حال مخابرات به چهارشنبه نرسيد و بورس بدون حضور بلوک پر آوازه مخابرات کار هفتگي خود را به پايان برد. به هر حال هر کسي از هر مقامي در مورد تاخير در زمان عرضه اين سهم دلايلي عنوان مي‌کند. ابهامات فني مشتريان دليلي بود که وزير امور اقتصادي و دارايي براي تاخير در واگذاري مخابرات عنوان کرد. شمس الدين حسيني در حاشيه جلسه هيات دولت گفت: «واگذاري شرکت مخابرات به تعويق نيفتاده بلکه در مورد مسائل فني ابهاماتي وجود داشت و در زمينه توانايي فني شرکت‌هايي که معرفي شده بودند اين ابهامات بايد از بين مي‌رفت و به محض رفع اين ابهامات واگذاري شرکت مخابرات انجام خواهد شد.»

به حرف سازمان خصوصي سازي اعتباري نيست

با وجودي که وزير امور اقتصادي و دارايي عدم توانايي مشتريان را موجب تعويق در عرضه بلوک 51 درصدي مخابرات مي‌داند، طبق اطلاعيه سازمان خصوصي سازي اين سازمان بدون ارائه دليلي در آخرين ساعات جلوي عرضه اين سهم را گرفته است. رضا صحرايي ناظر معاملات بازار سرمايه در گفت وگو با اعتماد در مورد اطلاعيه‌ها و وقايع دو روز گذشته بر سر معامله بلوکي مخابرات گفت: «از دليل به تاخير افتادن عرضه بلوک 51 درصدي مخابرات چيزي نمي‌دانم.» اعتماد در گفت وگوي تلفني پرسيد: «يعني چه چيزي نمي‌دانيد؟ شما به عنوان ناظر بازار در جريان نيستيد چرا مخابرات چهارشنبه عرضه نمي‌شود؟»

صحرايي اين گونه پاسخ داد: «گزارش ما را در سايت بورس بخوانيد. اين اطلاعيه تنها چيزي است که درخصوص تاخير در عرضه مخابرات به شرکت بورس ارسال شده است.» اما اين اطلاعيه که به دليلي اشاره ندارد، سوالي بود که باعث شد سفره دل صحرايي باز شود. او در پاسخ با لحني گلايه مند از رفتار سازمان خصوصي سازي گفت: «خب اين تنها اطلاعيه رسمي است که سازمان خصوصي سازي به ما داده است. البته از سايت‌ها خواندم که آقاي کردزنگنه اعلام کرده است بلوک مخابرات در هفته آينده عرضه مي‌شود.» ناظر بازار سرمايه در ادامه گفت: «البته به زمان اعلام شده از سوي سازمان خصوصي سازي نمي‌شود اعتماد کرد. مگر سازمان نگفته بود علاوه بر بلوک مخابرات در روز چهارشنبه بيمه البرز هم روي تابلو مي‌رود، چه شد؟ بيمه البرز هنوز پذيرشش تکميل نشده که عرضه بشود اما سازمان خصوصي سازي زمان عرضه آن را پيش از پذيرش اعلام کرده است.» داود زارعيان مدير روابط عمومي شرکت مخابرات هم درباره تاخير اين اتفاق توضيحاتي داد. زارعيان گفت: «سازمان خصوصي سازي طي نامه‌اي از لغو عرضه سهام مخابرات در بورس خبر داد.» او ادامه داد: «اين سازمان عنوان کرد به دليل مشکل فني بلوک مخابرات امروز (چهارشنبه) عرضه نمي‌شود.»

تناقض گويي‌ها

با وجودي که تناقض در مورد زمان عرضه‌ها همواره در خصوصي سازي مرسوم بوده است اما تناقضات پيش آمده در بحث مخابرات از نوع ديگر است. صحرايي به عنوان مدير بازار سرمايه هم در خصوص عملکرد سازمان خصوصي سازي نيز ابراز کرد رئيس سازمان خصوصي سازي در مورد تصميم اتخاذ شده در خصوص مخابرات تناقض گويي‌هاي فاحش دارد. کرد زنگنه در مصاحبه با دو خبرگزاري فارس و ايسنا دو دليل متضاد را عنوان کرده است. او به فارس گفته تعطيلات عيد فطر باعث شده سازمان خصوصي سازي از تصميم خود برگردد اما همين شخص در گفت وگو با ايسنا مشکلات فني را موجب به تعويق افتادن معامله بلوک مديريتي مي‌داند. البته از گفته‌هاي کردزنگنه اين طور استنباط مي‌شود که سازمان خصوصي سازي در پي مشتري نورچشمي معامله را به تاخير انداخته است. کردزنگنه اعلام کرده سازمان خصوصي سازي اين عرضه را در هفته آينده انجام مي‌دهد. قاليباف اصل نيز درباره معايب وارد شده بر بورس و مشکلات فني سامانه معاملاتي به دفاع از شرکتش پرداخته و عنوان مي‌کند بورس از هر جهت آماده معامله بلوک مديريتي مخابرات است. مديرعامل شرکت بورس با اظهار بي اطلاعي در زمينه لغو معامله مذکور گفت: آمادگي از سوي شرکت وجود داشته اما سازمان اين معامله را لغو کرد و دليل آن را نيز ذکر نکرده است.

او از سازمان خصوصي سازي خواسته زمان دقيق عرضه را هم به صورت رسمي اعلام کند. او اظهار داشته دليل يا دلايل اين تصميم سازمان خصوصي سازي را تا اين لحظه نمي‌داند و موفق نشده با مسئولان سازمان خصوصي سازي صحبت کند. قاليباف اصل در برابر اين مطلب که به گفته کردزنگنه رئيس سازمان خصوصي سازي بلوک 50 درصد به علاوه يک سهم مخابرات قطعاً هفته آينده عرضه مي‌شود، توضيح داده است: «در اين صورت سازمان خصوصي سازي بايد تا روز شنبه نسبت به اعلام رسمي اين تصميم به شرکت بورس اقدام کند تا زمان کافي براي درج آگهي عرضه در سايت بورس وجود داشته باشد.»

مبلغ قرارداد بالاتر از سرمايه خريدار

در خصوص خريداران و مباحث مالي اين معامله نکاتي وجود داشت. ارزش با واگذاري 50 درصد به علاوه يک سهم مخابرات معادل 22 ميليارد و 936 ميليون و 827 هزار و 837 سهم با قيمت هر سهم 3400 ريال و ارزش کل حدود 79 هزار ميليارد ريال، براي فروش عرضه خواهد شد.» متقاضياني که خواهان خريد اقساطي سهام هستند حداقل 20درصد ثمن معامله را به صورت نقد و بقيه را با احتساب سود فروش اقساطي بايد در مدت هشت سال بپردازند. يعني متقاضي بايد15800 ميليارد ريال نقد در ابتدا بپردازد و بعد براي هشت سال آينده هم- بدون محاسبه سود فروش اقساطي- بايد تقريباً ماهي 660 ميليارد ريال قسط بپردازند. اما بررسي وضعيت مالي متقاضيان خريد بيانگر اين موضوع است که سرمايه اين شرکت‌ها به‌اندازه ثمن معامله نيست. دو خريدار کنسرسيوم اعتماد مبين و شرکت پيشگامان کوير يزد از سرمايه کمتر از 79 هزار ميليارد ريال برخوردار هستند. کنسرسيوم توسعه اعتماد مبين که متشکل از شرکت‌هاي گسترش الکترونيک مبين ايران با سرمايه 10 ميليارد ريالي است به همراه دو شرکت توسعه اعتماد با سرمايه اوليه 50 ميليارد ريال و شهريار مهستان با سرمايه فعلي 10 ميليون ريالي تقاضاي خريد خود را ارائه کرده و مورد قبول سازمان خصوصي سازي نيز قرار گرفته‌اند. دومين متقاضي شرکت تعاوني پيشگامان کويريزد است که خود شامل 12 شرکت تعاوني و سه شرکت سرمايه گذاري ديگر است. سرمايه ثبتي گروه پيشگامان کوير هم 2020 ميليارد ريال است و در سال 1375 به ثبت رسيده است. طبق نظر سازمان خصوصي سازي يکي از اين دو شرکت برنده هستند که 50 درصد به علاوه يک سهم مخابرات را خريده و در کنترل خود خواهد گرفت. برنده اين عرضه بايد علاوه بر پرداخت 15800 ميليارد ريال نقد در ابتدا، بدون محاسبه سود فروش اقساطي براي هشت سال بعدش هم روزي 22 ميليارد ريال بپردازد، يا ساعتي بيش از 900 ميليون ريال. اما اگر کنسرسيوم توسعه اعتماد مبين برنده شود آيا مي‌تواند اين مبلغ را بپردازد؟ کنسرسيومي که کل سرمايه ثبت شده اش اندکي بيش از 60 ميليارد ريال است مي‌تواند از عهده اين تعهدات مالي بربيايد و براي هشت سال بعد روزي 22 ميليارد ريال به دولت بپردازد؟ و اگر شرکت تعاوني پيشگامان کوير يزد برنده شود با توجه به سرمايه‌اندکش حتي توان پرداخت مبلغ نقد اوليه را هم ندارد و علاوه بر اين نمي‌تواند اقساط تعيين شده را نيز بپردازد. اما با اين حال هنوز علت واقعي به تعويق افتادن معامله بزرگ بورس معلوم نيست.

بورس شوکه شد

بورس بازان که ديروز در شوک عدم عرضه مخابرات معاملات را مديريت مي‌کردند با افت شاخص کل مواجه شدند. ديروز معاملات بازار سرمايه چندان گرم نبود و شاخص بازار هم 63 واحد پايين رفت. در پايان معاملات اين روز شاخص کل روي عدد 6/11460 واحد ايستاد تا با دوري از بلوک مخابرات خود را براي هفته کاري آتي آماده کند. بلوک مخابراتي بدون توضيح روشن و طبق قرار قبلي انجام نشد و با حاشيه ساز شدن اين سهم، صف فروش مخابرات در بازار تشکيل شد. سهامداران مخابرات با تشکيل صف 82 ميليارد و 986 ميليون و 644 سهم اعتراض خود را از خلف وعده در عرضه بلوک 51 درصدي مخابرات معروف به بلوک مديريتي اين شرکت نشان دادند.