روسیه و آمریکا برای «جنگ سایبری» آماده می‌شوند؟

در حالی که تنها دو روز تا زمان برگزاری انتخابات ریاست جمهوری آمریکا باقی مانده، بحث ها بر سر رویکرد روسیه نسبت به این انتخابات و ادعای دخالت مسکو در فرایندهای انتخاباتی، بیش از پیش بالا گرفته است. از روز گذشته و در پی انتشار خبری مبنی بر نفوذ یک گروه هکری آمریکایی به زیرساخت های رایانه ای روسیه، تنش میان دو کشور بر سر این موضوع بالا گرفته است.

کد خبر: ۶۳۸۲۸۶

تاریخ: ۱۶ آبان ۱۳۹۵ - ۰۹:۰۰

به گزارش «تابناک»، دو روز مانده به انتخابات آمریکا، مقامات آمریکایی که در فضایی پرالتهاب قرار گرفته‌اند، روسیه را به تلاش برای اعمال نفوذ در مسیر انتخابات متهم می‌کنند. در مقابل، روسیه از مقامات آمریکایی درباره احتمال حمله سایبری آن کشور توضیح خواسته است. پیش از این، آمریکا روسیه را متهم کرده بود که می‌کوشد با حملات سایبری، در مسیر انتخابات ریاست جمهوری آمریکا در روز سه‌شنبه خرابکاری کند.

در همین راستا، روز گذشته شبکه خبری ان بی‌سی نیوز آمریکا به نقل از یک مقام امنیتی این کشور اعلام کرد که هکرهای آمریکایی به چند سامانه رایانه‌ای تاسیسات مهم دولتی روسیه، از جمله کاخ کرملین، رسانه‌ها، شبکه توزیع برق و ارتباط جمعی نفوذ کرده‌اند و آماده پاسخگویی سریع در برابر حمله هستند.

در مقابل، ماریا زاخارووا سخنگوی وزارت خارجه روسیه در بیانیه‌ای با اشاره به اطلاعات انتشار یافته در این زمینه اعلام کرد: «منتظر پاسخ حکومت آمریکا از جمله کاخ سفید و وزارت امور خارجه این کشور در باره موضوع مطرح شده همراه با ارائه ارزیابی حقوقی این اطلاعات هستیم».

زاخارووا افزود: «پاسخ ندادن واشنگتن به درخواست طرف روسی، به معنای وجود تروریسم سایبری در آمریکا خواهد بود و در صورت عملی شدن تحقیق و انتشار خبر آن در رسانه‌های آمریکایی، مسکو حق دارد این اتهام را به واشنگتن وارد کند». از سوی دیگر، دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین در واکنش به این موضوع گفت که روسیه در برابر هرگونه حمله سایبری آمادگی کامل دارد.

سابقه ماجرا

موضوع حمله سایبری روس‌ها به شبکه‌های کامپیوتری در آمریکا برای نخستین‌بار در ماه ژوئن ۲۰۱۶ از سوی مسئولین حزب دموکرات آمریکا مطرح شد. اما انتشار گزارش ان بی سی درباره آمادگی هکرهای آمریکایی برای حمله سایبری به روسیه، پس از آن صورت می‌گیرد که اوایل ماه جاری نیز پس از تهدید جوبایدن معاون رئیس جمهوری آمریکا برای انجام حمله هکری کوبنده علیه روسیه، یک گروه از هکرهای آمریکایی به پایگاه وزارت امور خارجه روسیه حمله اینترنتی کرد.

جو بایدن اعلام کرده بود که آمریکا به حمله‌های سایبری علیه این کشور که روسیه پشت آن قرار دارد، موثر‌ترین پاسخ را می‌دهد. آندره کروتسکیخ نماینده ویژه رئیس جمهوری روسیه در عرصه امنیت اطلاعاتی نیز در واکنش به تهدید بایدن هشدار داد که این تصمیم برای آمریکا بازی با آتش است. وی افزود: «هرگونه اقدام ضدروسی بی‌پاسخ نمی‌ماند و تلاش واشنگتن برای ترساندن مسکو ساده لوحانه و غیرمسئولانه است. آن‌ها سعی می‌کنند با آتش بازی کنند، اما شعله‌ها می‌تواند خانه آن‌ها را بسوزاند».

گفتنی است مقامات آمریکایی برخی از هکر‌ها را در ارتباط با دستگاه امنیتی روسیه مسئول چندین حمله اینترنتی دانسته و برای نمونه از دخالت در شبکه کامپیوتری انتخابات حزب دموکرات سخن گفته‌اند. روسیه این اتهام را به شدت تکذیب کرد. یک هکر نا‌شناس روز جمعه ۴ نوامبر تهدید کرد که کامپیوترهای داخلی کمیسیون انتخاباتی را زیر نظارت خواهد گرفت. مقامات امنیتی این هکر را نیز در ارتباط با مسکو معرفی کردند.

بر اساس گزارش روز گذشته ان بی سی نیوز، تصمیم نهایی درباره حمله سایبری به شبکه‌های کامپیوتری روسیه بر عهده باراک اوباما، رئیس جمهور آمریکاست؛ اما در داخل دولت اوباما در این زمینه اختلاف نظر وجود دارد که آیا طرح حمله سایبری واقعاً به اجرا گذاشته شود یا به جای آن از ابرازهای سنتی اعمال فشار بر روسیه، مانند تحریم، استفاده شود.

آیا جنگی سایبری در راه است؟

بر کسی پوشیده نیست که طی سال‌های اخیر و به موازات پیشرفت‌های حاصل شده در حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات، عرصه تعامل و تقابل مردم و همچنین دولت‌ها نیز دیگر صرفاً به موارد رو در رو محدود نمانده و فضای سایبری به عنوان یک عرصه مهم، این رویکردهای تعاملی و تقابلی را در خود جای داده است.

اکنون نیز روند اتهام زنی‌ها و همچنین تهدیدات متقابل روسیه و آمریکا علیه یکدیگر درباره حملات سایبری، در شرایطی صورت می‌گیرد که در عرصه عملی و در فضای سیاسی بین المللی، دو کشور در تیره‌ترین وضعیت روابط خود از زمان جنگ سرد تاکنون به سر می‌برند. به این ترتیب، فارغ از اینکه ادعاهای هریک از طرفین علیه دیگری تا چه حد واقعاً صحیح باشد، آن را باید بخشی از استراتژی آن‌ها برای تقابلی همه جانبه برشمرد.

اما در رابطه با اینکه تهدیدات اخیر بتواند واقعاً به جنگی سایبری میان روسیه و آمریکا منجر شود یا خیر، باید به این موضوع اشاره کرد که بی‌تردید بخش عمده‌ای از ادعاهای مقامات آمریکایی در زمینه دخالت روسیه در فرایند انتخابات، بدون پشتوانه عینی و صرفاً با هدف بی‌اعتبار کردن نامزد حزب رقیب، یعنی دونالد ترامپ از طریق ارتباط دادن وی با روسیه صورت می‌گیرد.

در مقابل، انتشار تهدیداتی مشابه آنچه در مطلب ان بی‌سی نیوز بیان شده و از انجام حمله‌ای گسترده علیه زیرساخت‌های روسیه حکایت دارد، می‌تواند عملاً به معنای اعلان جنگ به روسیه تلقی شود؛ به ویژه در صورتی که سبب آسیب دیدن جدی زیرساخت‌های این کشور شود. از آنجا که آمریکا نیز نسبت به پیامدهای این امر آگاه بوده و دستکم در فضای ابهام نزدیک به انتخابات – و ماه‌های اولیه پس از آن – تمایلی به وارد شدن به یک تقابل عینی و عملی ندارد، می‌توان انتظار داشت که ادعای حملات گسترده سایبری، صرفاً در حد تهدید باقی بماند.

با این حال، تردیدی نیست که فضای سایبری اکنون به عرصه جدید تقابل قدرت‌های بزرگ جهانی تبدیل شده و می‌تواند در آینده، تأثیر غیرقابل انکاری بر ماهیت تعاملات در عرصه بین المللی داشته باشد.