بررسی «جهان صنعت» از نشست بی نتیجه اوپک؛

بحران نفت تشدید می شود

اختلافات داخلی اوپک در مورد چگونگی اجرای کاهش تولید توافق‌شده در ماه گذشته مانع از آن شد تا در نشست دو روزه کارشناسان این سازمان، توافق مشخصی برای جلب همکاری دیگر تولیدکنندگان مهم غیرعضو اوپک به دست آید.

کد خبر: ۶۳۷۲۳۵

تاریخ: ۱۲ آبان ۱۳۹۵ - ۰۱:۱۳

به گزارش جهان صنعت، بیش از 18 ساعت مذاکره طی دو روز در وین نتیجه‌ای جز وعده ادامه مذاکرات بین بزرگ‌ترین تولیدکنندگان نفت جهان نداشت. مذاکرات در روزهای پایانی ماه نوامبر یعنی تنها چند روز قبل از نشست دوره‌ای اوپک که قرار است توافق کاهش تولید در آن نهایی شود، ادامه خواهد یافت.

در پایان نشست مقام‌های بلندپایه انرژی عضو سازمان کشورهای صادر‌کننده نفت (اوپک) و کشورهای غیرعضو این نهاد اعلام شد که کشورهای غیرعضو هنوز تعهد مشخصی برای پیوستن به طرح محدود کردن تولید به منظور تقویت قیمت‌های نفت نداده‎اند.

مارسیو فلیکس، نماینده برزیل پس از نشست گفت: کشورهای غیرعضو اوپک روز شنبه بدون هرگونه تعهدی در زمینه محدود کردن تولید نفتشان، مذاکرات با اوپک را پایان دادند. ناطق علیف، وزیر انرژی آذربایجان هم گفت: نتیجه این فرآیند بستگی به ایران و عراق دارد؛ دو کشوری که بیشتر مایل به افزایش تولید هستند تا کاهش تولید.

مقزوم میرزاقالیف، معاون وزیر انرژی قزاقستان هم گفت: هرچند نشست روز شنبه «اولین گام» موفقیت‌آمیز بود اما کشورهای تولید‌کننده نفت باید مذاکره را ادامه دهند و پیش از آنکه کاهش بتواند آغاز شود «به اعداد و ارقام واقعی برسند».

عمان، دیگر تولید‌کننده غیرعضو اوپک اعلام کرد آماده همکاری در طرح کاهش تولید است اما تا زمانی که اوپک به توافقی بین اعضای خود دست نیافته، این کشور نمی‌تواند به هیچ‌گونه کاهش تولید مشخصی متعهد شود.

وزیر انرژی آذربایجان که برای شرکت در نشست کارشناسان اوپک به وین سفر کرده، تنها وزیر یک کشور غیرعضو بود که اظهاراتی در حمایت از ضرورت کاهش تولید برای تقویت قیمت‌ها بیان کرد.

با این اوصاف توافق غیرمنتظره اوپک در الجزایر در صورت نهایی شدن و پیوستن تولیدکنندگان غیرعضو گام مهمی در کاهش جدی مازاد عرضه موجود در بازار خواهد بود. هرچند توافق اولیه ماه گذشته اوپک موجب شد تا قیمت نفت در اوایل ماه جاری به بالاترین رقم 15 ماه گذشته برسد اما با بروز اختلافات داخلی در مورد برآورد اوپک از تولید اعضا و کاهش احتمال توافق بر سر میزان کاهش تولید، قیمت‌ها مجددا افت کرده است.

نفت شیل آمریکا چگونه اوپک را شکست داد

بر همین اساس کارشناسان پیش‌بینی می‌کنند که بازار نفت دوباره روندی کاهشی می‌گیرد و این بار اوپک نمی‌تواند از این شکست راحت برخیزد.

همان‌طور که در ماه گذشته پیش‌بینی شده بود پس از توافق اوپکی‌ها در الجزیره برای افزایش قیمت نفت در بازار، این توافق نهایی نشد و حالا به نظر می‌رسد که رشد تند نفت از بین خواهد رفت و بازار دوباره روندی نزولی خواهد داشت.

راه‌حل توقف تولید برای بازار نفت بسیار موثر است؛ برخی تولیدکنندگان اوپکی وقتی موضوع توقف تولید را پیش کشیدند، قیمت نفت افزایش پیدا کرد. عربستان سعودی و بقیه تولیدکنندگان؛ چه در داخل کارتل و چه در خارج؛ خوب توانستند داستان‌هایی را برای کاهش تولید سرهم کنند. در واقع توافق بین اعضا برای توقف تولید توانست، قیمت نفت را به 50 دلار برساند اما برخی موانع باعث شده که همه کشورها با این موضوع همکاری نکنند. عبور از این موانع، نیاز به فداکاری دارد. یکی از موانع این است که این فداکاری‌ها به‌طور مساوی بین کشورها تقسیم نشده است.

پس از موفقیت 18 میلیارد دلاری عربستان در بازار اوراق قرضه، این کشور در موقعیت بهتری است و می‌تواند در برابر از دست دادن برخی درآمدهایش از محل فروش نفت مقاومت کند. عراق، دومین تولیدکننده بزرگ اوپک، تازه‌ترین کشوری بود که برای کاهش تولیدات کشورش بهانه آورد. این کشور مطرح کرده به دلیل اینکه در جنگ است، بنابراین محدودیت‌های زیادی دارد و نمی‌تواند تولید خود را کاهش دهد. حالا تنها توافقی که نفتی‌ها توانستند داشته باشند، راهی طولانی طی نخواهد کرد.

از سوی دیگر یادداشت‌ها و خاطرات وزیر نفت سابق عربستان، مخالفت‌های سازمان اوپک و روسیه را آشکار کرد.

در شرایطی که نشست اوپک با روسیه در الجزیره منجر به توافقی برای اجرای فریز نفتی شده است، کتاب خاطرات علی‌النعیمی با عنوان «از بادیه‌نشینی تا سردمداری نفت جهانی» منتشر شده که نشان می‌دهد او هیچ خوشبینی‌ای به همکاری در چارچوب اوپک و کشورهای غیراوپک ندارد.

همان‌طور که دو موسسه سیتی و گلدمن هشدار داده‌اند، اگر اوپک به یک توافق جدی و عملی نرسد دوباره قیمت نفت به زیر حتی 40 دلار نیز سقوط خواهد کرد اما جالب است که این کاهش قیمت نفت شاید همان چیزی باشد که تولیدکنندگان شیل آمریکایی به دنبال آن هستند. چون زمانی که اوپکی‌ها درگیر کاهش تولید برای افزایش قیمت نفت در بازار بودند، آمریکا به مرحله یعد فکر می‌کرد و به تولید خود ادامه می‌داد. به همین دلیل بر اساس گزارش EIA موقعیت‌ها و قراردادهای کوتاه‌مدت و پالایشگاه‌های کوچک نفت وست‌تگزاس به بیشترین حد خود در یک دهه رسیده است.

براساس گزارش EIA، قراردادهای آتی برای نفت‌خام وست تگزاس اینترمدییت تا 11 اکتبر 2016 به میزان 540 هزار قرارداد بوده است که به بیشترین حد خود از سال 2007 رسیده است. قراردادهای کوتاه‌مدت وست‌تگزاس رشد بیشتری را از قراردادهای بلندمدت برنت داشته است.

دو سال پیش عربستان در تلاش بود که بازار را از آن خود و شیل آمریکا را از بازار خارج کند، اگرچه تا حدودی توانست در آن زمان موفق شود ولی هم‌اکنون با افزایش تولید نفت شیل، حالا آمریکا جلو افتاده است. شرکت‌های شیل نفتی با هزینه‌ها و بدهی‌های کمتر رو‌به‌رو هستند و اگر دوباره قیمت نفت کاهش پیدا کند، آنها می‌توانند بازار را از آن خود کنند چون دیگر کاری از اوپک ساخته نیست.

اگر آمریکا جلو بیفتد، عربستان با شکست عظیمی روبه‌رو خواهند شد. البته عربستان امیدوار است با 5/17 میلیارد دلار پول‌های جدیدی که به اقتصادش تزریق کرده بخشی از مشکلاتش حل شود اما اینکه این پول‌ها تا کی می‌تواند زیان 98 میلیارد دلار از دست رفته سال گشته را جبران کند، سوالی است که نیاز به زمان دارد.