جزئیاتی از برنامه «ناتو» برای اعزام نیرو به مرزهای غربی روسیه

تیرگی روابط میان روسیه و غرب، که از دو سال پیش و در پی بحران اوکراین آغاز و با بحران سوریه تشدید شد، روز به روز ابعاد جدی تر و پیچیده تری به خود می گیرد. پس از آنکه روسیه بزرگترین ناوگان دریایی خود را به سوی مدیترانه اعزام کرد، اینک قدرت های غربی از توسعه تدارکات نظامی خود در مجاورت روسیه با هدف بازدارندگی سخن می گویند.

کد خبر: ۶۳۵۵۹۰

تاریخ: ۰۶ آبان ۱۳۹۵ - ۰۹:۰۰

به گزارش «تابناک»، روز گذشته، انگلیس اعلام کرد، قصد دارد سال آینده، شماری از جنگنده های خود را در رومانی مستقر کند و ایالات متحده نیز وعده داد نیروی نظامی، تانک و توپخانه در لهستان مستقر خواهد کرد؛ اقداماتی که به معنای بزرگترین تحرک نظامی ناتو در نزدیکی مرزهای روسیه از زمان پایان جنگ سرد تاکنون به شمار می رود.

افزون بر این، در جریان اجلاس روز گذشته وزرای دفاع کشورهای عضو ناتو در بروکسل، آلمان، کانادا و دیگر اعضای این سازمان نیز وعده ارسال نیروهای بیشتر به سوی مناطق مجاور روسیه را دادند. این درست در همان روزی بود که کشتی های جنگی روسیه مجهز به موشک های کروز، وارد دریای بالتیک و آب های واقع در حدفاصل سوئد و دانمارک شدند.

همزمان در مادرید، ، وزارت خارجه اسپانیا اعلام کرد که روسیه درخواست خود برای سوخت گیری سه فروند از کشتی های جنگی اش را در شهر سئوتا واقع در جنوب تنگه جبل الطارق پس گرفته است. این امر پس از آن صورت گرفت که کشورهای عضو ناتو به دلیل صدور مجوز سوخت گیری این کشتی ها، به اسپانیا اعتراض کردند.

کشتی های مذکور، بخشی از یک ناوگروه عظیم روسیه هستند که تنها ناو هواپیمابر روسیه به نام «ژنرال کوزنتسف» نیز در میان آن هاست. قرار است این ناوگروه به دیگر کشتی های نیروی دریایی روسیه ملحق شوند که هم اکنون در نزدیکی سواحل سوریه در مدیترانه حضور دارند.

ابعاد طرح جدید ناتو

ینس استولتنبرگ، دبیرکل ناتو گفته تصمیم روز گذشته اعضای این سازمان برای افزایش نیروها در بالتیک و شرق اروپا، یک پاسخ و واکنش سنجیده به اقدامات روسیه است، زیرا به اعتقاد ناتو، هم اکنون حدود 330 هزار نیروی نظامی روسیه در جبهه غربی این کشور مستقر هستند.

استولتنبرگ در این زمینه افزود: «تنها در همین ماه، روسیه موشک های اسکندر که دارای قابلیت هسته ای می باشند را در کالینینگراد مستقر کرد و توافقنامه کاهش سطح پلوتونیوم تسلیحاتی با ایالات متحده را نیز به حال تعلیق درآورد». وی همچنین روسیه را به ادامه حمایت از شورشیان اوکراین متهم کرد.

هرچند مقامات ناتو نمی گویند که آیا روسیه به همراه موشک های خود کلاهک هسته ای نیز به کالینینگراد منتقل کرده یا خیر، اشاره می کنند که موشک های اسکندر توان هدف قرار دادن اهدافی در لهستان و بالتیک را دارند.

در حال حاضر، یکی از اهداف اصلی ناتو، عمل به وعده های داده شده در ماه ژوئیه مبنی بر مهار روسیه در شرق اروپا و سرزمین های سابق اتحاد شوروی است. این موضوع پس از آن در دستور کار ناتو قرار گرفت که در سال 2014، روسیه اقدام به الحاق شبه جزیره کریمه به خاک خود کرد. برنامه ناتو این است که چهار واحد رزمی متشکل از مجموعاً چهار هزار نیرو را از اوایل سال آینده میلادی تشکیل دهد که 40 هزار نیروی واکنش سریع و – در صورت نیاز – نیروهای پشتیبان نیز آن ها را حمایت می کنند.

به عنوان بخشی از همین برنامه، اشتون کارتر، وزیر دفاع آمریکا اعلام کرد، یک نیروی عملیاتی آماده رزم، مشتکیل از حدود 900 سرباز به شرق لهستان اعزام خواهند شد و همچنین یک نیروی مجزای دیگر، مسلح به تاتک و سلاح های سنگین، در شرق اروپا استقرار خواهند یافت. وی این امر را نشانه ای از «تعهد آمریکا به تقویت بازدارندگی در این منطقه» دانست.

مایکل فالون، وزیر دفاع انگلیس نیز گفت، کشورش 800 نیروی نظامی ویژه را به استونی اعزام خواهد کرد که نیروهای فرانسه و دانمارک نیز آن ها را پشتیبانی می کند. کار اعزام این نیروها از ماه می آغاز خواهد شد. ایالات متحده نیز پیش بینی می کند، نیروهایش تا ماه ژوئن در مواضع خود مستقر شوند.

ریشه تقابل در کجاست؟

تصمیم برای اعزام این نیروهای جدید در حالی صورت می گیرد که از دید روسیه، همین حالا هم شمار نیروها و تسلیحات و تجهیزات ناتو در نزدیکی مرزهای روسیه بیش از حد نیاز است. در حقیقت، بحث بر سر توسعه ناتو به سوی شرق و مخالفت روسیه با این امر، یکی از موضوعاتی بوده که از همان زمان فروپاشی شوروی و پایان جنگ سرد تاکنون، همواره بر روابط روسیه و غرب سایه انداخته است.

دور جدید تنش ها میان روسیه و غرب، از زمان الحاق کریمه به روسیه در سال 2014 و متعاقب آن، تصمیم کشورهای غربی برای وضع تحریم ها علیه روسیه آغاز شد. با این حال، تحولات اخیر در روابط روسیه و آمریکا که پس از شکست طرح آتش بس دو کشور در سوریه رخ داد و همچنین اتهامات آمریکا علیه روسیه مبنی بر حملات سایبری روس ها به مراکز انتخاباتی آمریکا، اوضاع را پیچیده تر کرد.

به این ترتیب، آن گونه که مشخص است، روسیه و غرب در حال حرکت به سمت بزرگترین و جدی ترین تقابل خود از زمان پایان جنگ سرد تاکنون هستند؛ اقدامی که هرچند ـ به احتمال زیاد ـ به برخورد جدی میان دو طرف منجر نخواهد شد؛ اما با توجه به حاکم شدن جو بدبینی روزافزون، سبب می شود چشم انداز همکاری های بین المللی برای حل و فصل بحران های جاری در مناطق مختلف، بیش از گذشته تیره شود.