ارز تک نرخی ، ویژگی مهم اقتصاد رقابتی

ارز تک نرخی در اقتصادهایی که رویکرد استفاده از ساز و کار بازار رقابتی دارند به افزایش شفافیت رفتارها کمک می کند.

کد خبر: ۶۳۴۱۷۲

تاریخ: ۰۱ آبان ۱۳۹۵ - ۱۶:۰۷

به گزارش صدا و سیما؛ نوسان نرخ ارز به ویژه دلار این روزها برنامه ریزی برای بنگاه های اقتصادی را با مشکل مواجه کرده وفضایی غبارآلود را پیش روی سرمایه گذاران ترسیم کرده است.

یک فعال بازار ارز به خبرگزاری صداوسیما گفت: مشکل اقتصاد ما این است که نرخ ارز نوسانات زیادی دارد و ما در جایی مثل فردوسی که محل فروش ارز است نمی توانیم یک قیمت واحد را در تمام این منطقه پیدا کنیم.

یکی دیگر از فعالان این بازار هم گفت: نرخ دلار طی روزهای اخیر روند صعودی داشته که علت آن افزایش تقاضاست.

اما رئیس کل بانک مرکزی روند صعودی نرخ ارز طی یک ماه اخیر را طبیعی و گذرا می داند و می گوید: این نوسان ها ، فصلی و لحظه ای بوده که گاهی به خاطر افزایش مسافرت ها به اروپا یا جاهای دیگر است.

وی ادامه داد : این اتفاق در بازار موقت است و بانک مرکزی تلاش می کند با دقت بازار را زیر نظر داشته باشد و جلوی نوسانات هیجانی این بازار را بگیرد.

دولت قصد دارد تا پایان امسال در قالب اصلاح ساختار نظام بانکی زمینه را برای ساماندهی بازار ارز فراهم کند.

وزیر اقتصاد در این باره گفت: هدفگذاری ما این است که تا پایان امسال به ارز تک نرخی برسیم و بخش مهمی از اقدامات لازم در سال جاری انجام شده و برنامه ریزی ما این است که تا پایان سال به نرخ واحد ارز برسیم.

با تک نرخی شدن ارز، واحدهای تولیدی که در ظرفیت واقعی خود کار نمی کنند دوباره شروع به کار کرده و این امر مصداق اصلی اقتصاد مقاومتی است.

ارز تک نرخی یکی از جدول های اقتصاد مقاومتی

مهدی جهانگیری نایب رئیس اتاق بازرگانی ، صنایع ، معادن و کشاورزی تهران می گوید: یکی از بحث های جدی که اتاق بازرگانی در حوزه اقتصاد مقاومتی پیگیری می کند تک نرخی شدن ارز است .

وی می افزاید : اگر بخواهیم به سمت مقاوم سازی اقتصادمان حرکت کنیم و شرایط و بستر تولیدات با کیفیت ، با دوام وقابل رقابت را در بازارهای جهانی آماده و به این بازارها ورود کنیم لازمه آن بسترسازی برای تولید مناسب است که خود به شفاف سازی قیمت نرخ ارز برای جلوگیری از رانت نیاز دارد.

جهاگیری می گوید : نرخ های چندگانه می تواند مانع جدی برای تولید وصادرات باشد زیرا صادرکننده ما باید از ورود مواد اولیه برای تولید و صادرات برنامه ریزی و جایگاه صادراتی خود را حفظ کند که ابزار لازم برای آن ،‌ تک نرخی شدن ارز است.

جهانگیری با بیان اینکه دولت یازدهم علاقمندی خود را برای تک نرخی شدن ارز بارها اعلام کرده است ، می افزاید : در دو بیانیه هیئت نمایندگان اتاق بازرگانی تقاضا کردیم که دولت هرچه سریعتر درباره تک نرخی شدن ارز اقدام جدی را انجام دهد.

وی خاطرنشان کرد : به طور طبیعی دخالت نکردن دولت در نرخ گذاری و عرضه وتقاضای بازار می تواند ما را به نقطه تعادل در حوزه سرمایه گذاری و توسعه صادرات برساند و شرایط را برای حضور در بازارهای جهانی فراهم کند.

دولت فقط بر نرخ ارز نظارت کند

نائب رئیس اتاق بازرگانی تهران می افزاید : تقاضای فعالان بخش خصوصی از دولت و بانک مرکزی ، تک نرخی شدن ارز است و امیدواریم شرایط تک نرخی شدن ارز به گونه ای باشد که دولت به معنای واقعی در جایگاه نظارتی خود باشد.

جهانگیری می گوید : ورود دولت به بازار ارز و دخالت در این بازار می تواند ناهنجاری های اقتصادی در پی داشته باشد که در دوره های گذشته شاهد بخشی از این اتفاقات بودیم .

وی می افزاید: امیدواریم با تک نرخی شدن ارز ، گام جدی برای اجرایی شدن اقتصاد مقاومتی برداریم.

جهانگیری تاکید می کند : نمی توانیم همواره تولید خود را در بازار انحصاری نگه داریم از این رو باید تولید خود را با بازارهای جهانی همسو کنیم یعنی باید تولید کننده خود را مقاوم و پایدار کنیم که بتواند در بازاری جهانی رقابت کند و لازمه آن این است که از واسطه گری ها و رانت ها در حوزه ارز جلوگیری کنیم و صادرکننده موضوع ارز را در سبد صادراتی خود تعیین تکلیف کند.

نائب رئیس اتاق بازرگانی تهران می افزاید : ممکن است در ابتدای تک نرخی شدن ارز، هیجاناتی ایجاد شود اما با عرضه و تقاضای مناسب ، بازار واقعی جای خود را پیدا خواهد کرد و تولید کننده و صادرکننده در جایگاه خود ، نفع خود را از تک نرخی شدن ارز خواهند برد که قطعا مردم هم بهره خواهند برد.

جهانگیری می گوید : اگرچه ممکن است بازار در ابتدای شروع طرح ، هیجاناتی داشته باشد اما تک نرخی شدن ارز ، نیاز واقعی اقتصاد ماست که باید اتفاق بیفتد.

وی می افزاید : اقدام اخیر بانک مرکزی در دادن اجازه به بانک برای خرید و فروش ارز حرکت بسیار خوبی در حذف واسطه گری ها و حذف پولشویی و تبدیل این بازار به بازاری شفاف و گامی برای تک نرخی شدن ارز است.

تک نرخی شدن ارز مقدمه شفاف سازی در اقتصاد

محمدلاهوتی رئیس کنفدراسیون صادرات ایران با بیان اینکه ارز در تمام کشورها موضوعی اصلی و تاثیر گذار در اقتصاد است ، می گوید : کشوری که اقتصاد سالم و شفاف داشته باشد نیازمند ارز تک نرخی است اینکه در سال 91 با بحران ارزی مواجه و مجبور شدیم ارز چند نرخی را در کشور تجربه کنیم، نشان داد این روند برای اقتصاد کشور مضر است.

وی می گوید : ارز چند نرخی در عمل موجب ایجاد رانت و فساد و سوءاستفاده کسانی می شود که بیشترین رابطه را دارند ضمن اینکه دلار ارزان در زندگی و سفره مردم احساس نشد.

لاهوتی معتقد است : در شرایط کنونی که تحریم ها رفع شده است ، دولت می تواند مدیریت ارزی را بر عهده داشته باشد و تک نرخی شدن ارز را انجام دهد که به تبع آن شفافیت اقتصادی به روابط پولی و مالی کشور به ویژه در تجارت خارجی کشور باز خواهد گشت .

وی می گوید : برای تک نرخی شدن ارز الزامات وبسترهایی نیاز است که یکی از آنها بخشنامه اخیر بانک مرکزی است که به بانک های عامل داد که این بانک ها می توانند خرید و فروش ارز را با نرخ آزاد انجام دهند که گاهی در جهت تک نرخی شدن ارز است.

رئیس کنفدراسیون صادرات ایران گفت : با توجه به منابع آزاد شده دولت به نظر می رسد بانک مرکزی توانایی اجرای وظیفه ذاتی خود بر اساس قانون برنامه پنجم توسعه را که مدیریت شناور نرخ ارز را دارد و می تواند در این شرایط به سمت تک نرخی شدن ارز حرکت کند بدون اینکه جهش یا تکانه های شدید به اقتصاد کشور و نرخ ارز داده شود.

لاهوتی می افزاید : غیر از کالاهای اساسی که وارد کننده آن یا دولت است یا زیرنظر دولت توزیع می شود ، بقیه کالاهایی که با ارز مبادله ای وارد می شود و در تولید قرار می گیرد کمتر با همان قیمت به دولت مصرف کننده می رسد بنابراین تک نرخی شدن ارز در این حوزه مشکلی برای مصرف کننده ایجاد نمی کند.

وی می گوید : به نظر می رسد بانک مرکزی تمهیداتی را برای تاثیرات روانی تک نرخی شدن ارز در شروع کار در نظر گرفته است که می تواند بصورت مدیریت شده تک نرخی شدن ارز را اجرایی کند و در مواقع لزوم با تزریق منابع ، بازار را به شرایط عادی برگرداند و از شوکی که می تواند در کار ایجاد کند جلوگیری کند.

وی می افزاید : درباره نرخ واقعی ارز تاکنون صحبتی نشده اما آنچه که کارشناسی شدن رسیدن نرخ ارز مبادله ای به نرخ ارز آزاد است .

دوگانگی نرخ ارز به زیان تولید است

ناصر ریاحی رئیس اتحادیه واردکنندگان دارو هم معتقد است : دوگانگی نرخ ارز و دادن ارز خاص به برخی کالاها مانند دارو، ضد صنعت است.

وی می افزاید : نرخ ارز خاص برای برخی کالاها مانند دارو ، مصنوعی و یارانه ای است که به واردات داده می شود و تضعیف صادرات و صنعت را در پی دارد.

ریاحی با بیان اینکه به عنوان اتحادیه وارد کنندگان دارو موافق تک نرخی شدن ارز هستیم ، می افزاید: دوباره ممکن است این شبهه پیش آید که اگر ارز تک نرخی شود نرخ جدید به نرخ بالاتر گرایش داده و دارو گران می شود که در بخش دارو این اتفاق نمی افتد زیرا بیشتر اقلام دارویی و همه داروهای مهم و حیاتی تحت پوشش بیمه است و این مازاد درآمد به بیمه ها برای پوشش بهتر کمک می کند.

ریاحی می گوید : هم اکنون برای مهار تورم به ارز یارانه داده می شود در حالی که معتقدم این یارانه دادن به ارز موجب اتلاف صنایع و ویژه خواری می شود و ما هم دوست نداریم در این باره متهم باشیم ، از این دو تک نرخی و واقعی شدن نرخ ارز به نفع اقتصاد و صنعت ما خواهد بود.

وی معتقد است : در حوزه دارو و درمان دولت قادر به تامین هزینه های بیمه سلامت نیست ما طلب مان را با تاخیر تا یکساله دریافت می کنیم که هزینه مالی‌ آن با توجه به نرخ بهره ، بالاست که همه این ها را در آخر باید مصرف کننده بدهد.

ریاحی با بیان اینکه دولت به بیمه ها و پیمانکاران بدهی دارد ، می افزاید : تک نرخی شدن ارز و واقعی شدن قیمت آن ، درآمدی برای دولت ایجاد می کند که می تواند آن را عادلانه صرف پرداخت بدهی ها یا پرداخت یارانه به اقشار آسیب پذیر کند یا رقم یارانه نقدی این اقشار آسیب پذیر را بیشتر کند.

وی می گوید : دولت می تواند به واحدهای تولیدکننده حساس ، یارانه ها و کمک هایی را اختصاص دهد و بجای آن قیمت این داروها افزایش نیابد.

ریاحی می گوید: در ابتدای طرح ممکن است شوک هایی را شاهد باشیم اما دولت می تواند ابتدا ارز را تک نرخی کند و با بررسی تبعات آن به سمت واقعی شدن قیمت ارز حرکت کنیم به طوری که شوک های ناگهانی در بازار ایجاد نکند.

وی با بیان اینکه یارانه پرداختی دولت به نرخ ارز در واقع صرف واردات و حتی واردات غیرمجاز مانند قاچاق می شود ، می گوید : اکنون نیروی کار در ایران با توجه به نرخ ارز از همه کشورهایی که رقبای صادراتی ما هستند بالاتر است زیرا نرخ ارز پایین تر است و وقتی تبدیل می کنیم نیروی کار ساده برای صنعتگر ما 500 دلار حتی 500 یورو در ماه هزینه دارد در حالی که در کشورهای همسطح و رقیب ما اینگونه نیست از این رو کالاهای صادراتی این کشور از کالای تولیدی ما ارزان تر تمام می شود.

واقعی شدن نرخ ارز دغدغه اصلی کارآفرینان

مسعود خوانساری رئیس اتاق بازرگانی ، صنایع، معادن و کشاورزی تهران هم می گوید : تک نرخی و واقعی شدن قیمت ارز ، دغدغه اصلی صاحبان کسب و کار در سال های اخیر به ویژه امسال است.

وی معتقد است : دو نرخی بودن ارز، موجب رانت و فساد می شود و کاهش رشد و توسعه اقتصادی را در پی دارد.

خوانساری می گوید : اگر قرار باشد اقتصاد رشد کند و کشور توسعه یابد قطعاً باید روی صادرات فکر و تمرکز کنیم و صادرات هم زمانی توسعه می یابد که قیمت ارز واقعی باشد.

قیمت غیرواقعی ارز بازار جهانی را از ایران می گیرد

رئیس اتاق تهران می افزاید : بارها گفته ام سال 92 قیمت ارز 3 هزار و 650 تومان بود و هم اکنون پس از 3 سال و سپری کردن تورم 60 درصدی در این مدت ، قیمت دلار 3 هزار و 550 تومان در بازار آزاد و قیمت ارز مبادله ای حدود 3 هزار و 100 تومان است از این رو باید بپذیریم که با قیمت واقعی ارز در بازار فاصله زیادی داریم.

وی تصریح کرد : هر قدر این فاصله زیادتر باشد به ضرر تولید کننده و صادرات ما خواهد بود زیرا در بازار بین المللی نمی توانیم رقابت کنیم و در عمل موجب می شود جایگاه خود را در بازارهای بین المللی از دست بدهیم .

وی گفت : با ادامه روند کنونی دو نرخی بودن ارز، کالاهای وارداتی ارزان تر از تولید داخل وارد کشور می شود که به تولید آسیب می رساند لذا خواسته ما این است که هر چه سریعتر قیمت ارز هم تک نرخی و هم واقعی شود.