سعدالله زارعي در گفت و گو با «تابناك»؛

آزادسازي موصل به خلافت قلابي داعش پايان می دهد/ تركيه به خاك عراق چشم طمع دارد

پنج روز از عمليات آزادسازي موصل مي گذرد و در اين روزها، ارتش و نيروهاي مردمي عراق توانستند با دستيابي به پيروزي هاي مهم راه را براي آزادسازي كامل شهر موصل از دست داعش هموار كنند. آغاز عمليات آزادسازي و رفتار كنشگران داخلي و بين المللي، سؤال هاي فراواني را در رابطه با كيفيت عمليات و نقش ساير كشورها در آن مطرح مي كند. مثل اين سؤال كه جايگاه ايران، تركيه و آمريكا در اين عمليات چگونه است؟

کد خبر: ۶۳۳۶۴۷

تاریخ: ۳۰ مهر ۱۳۹۵ - ۱۱:۰۳

پنج روز از عمليات آزادسازي موصل مي گذرد و در اين روزها ارتش و نيروهاي مردمي عراق توانستند با دستيابي به پيروزي هاي مهم راه را براي آزادسازي كامل شهر موصل از دست داعش هموار كنند. آغاز عمليات آزادسازي و رفتار كنشگران داخلي و بين المللي، سئوال هاي فراواني را در رابطه با كيفيت عمليات و نقش ساير كشورها در آن مطرح مي كند. مثل اينكه جايگاه ايران، تركيه و آمريكا در اين عمليات چگونه است؟

به گزارش «تابناك» در عراق و در روزهاي اخير، موج جديدي از تلاش هاي مردمي و نظامي براي آزادسازي موصل و مناطق پيراموني آن از دست داعش آغاز شده است؛ موجي كه به دليل موقعيت استراتژيك شهر موصل، باعث مي شود تا عمليات آزادسازي اين شهر، يكي از بزرگ ترين پيروزي هاي ارتش عراق عليه داعش قلمداد شود.

دكتر سعدالله زارعي، استاد دانشگاه و كارشناس مسائل عراق در رابطه با تحولات اخير و اهميت اين منطقه از كشور عراق به «تابناك» گفت: شهر موصل مرکز استان پهناور نینوا با حدود 25هزار کیلومترمربع است و از نظر اهمیت دومین یا سومین شهر عراق محسوب می شود. بعد از بغداد، موصل دومین شهر یا پس از بغداد و بصره، سومین شهر عراق به شمار می آید. لذا آزادسازی موصل در عراق به مثابه آزادسازی حلب در کشور سوریه است.

مورد دیگر در مورد اهمیت موصول اینکه موصل بزرگ ترین شهر سنی نشین عراق است. حدود سه میلیون جمعیت دارد و از طرف دیگر از نظر جغرافیایی در موقعیتی است که از یک طرف با ترکیه و از طرف دیگر با منطقه کردی سوریه مرز دارد.

نکته مهم دیگر آنکه شهر موصل، نقطه آرمانی گروهک داعش به حساب می آید. داعشی ها تئوری خلافت را با پایتختی موصل دنبال کردند. زمانی که موصل از دست داعش خارج شود، این نظریه و نقشه خلافت قلّابی باطل خواهد شد و عملاً یک جریانی که آمده بود تا با داعیه اسلامی در برابر انقلاب اسلامی قد علم کند و در واقع جنبش استقلال طلبی اسلامگرا را منحرف کند، در حال از بین رفتن است و این موضوع سبب خواهد شد یک مانع مهم از سر راه انقلاب اسلامی برداشته شود.

زارعي در مورد چرايي علاقه تركيه به شركت در عمليات آزادسازي موصل و دلايل مخالفت دولت عراق با خوسته ادامه داد: بالاخره آرام آرام مسئله آزادسازی موصل به یک نماد مبارزه با تروریسم تبدیل شده است و این صحنه تبلیغاتی به گونه ای پیش رفته که گویا کسانی که در این صحنه غایب هستند، موافق جریان داعش هستند.

مضاف بر آن اینکه ترکیه از نظر تاریخی ادعایی در مورد بخشی از استان نینوا و شمال موصل دارد و این منطقه را منطقه اشغالی خودش توسط دولت عراق به حساب می آورد. به همین دلیل زمانی که نیروهایی از ارتش ترکیه وارد خاك عراق شدند، هیچ گونه هماهنگی با دولت بغداد نکردند و این گمان را تقویت کردند که ورود ترکیه به این منطقه، نه با هدف مبارزه با داعش و کمک به دولت عراق، بلکه برای تحقق آن ادعای تاریخی انجام شد و لذا دولت عراق در برابر آن واکنش نشان داد. الان هم عراقی ها به دلیل ترسی که از ماندگاری ترکیه در این منطقه دارند از حضور آنها در عملیات آزاد سازی مخالفت می کنند.

دیگر آنکه در ماه ها و سال های گذشته ـ که داعش این مناطق را به تصرف درآورد و پیش از آن که داعشی ها خودشان را آماده تسلط بر این مناطق کنند ـ سازمان امنیتی ترکیه با این جریان و بعثی های علاقه مندِ بازگشت به قدرت همکاری فعال و مشارکت جویانه داشت.

همان طور که شاهد بودیم وقتی داعش این استان را تصرف کرد، برخی از نیروهای کنسولگری ترکیه به راحتی و بدون هیچ آسیبی منطقه تحت تصرف داعش را ترک کردند. این در حالی بود که امکان ترک منطقه برای نیروهای دیگر کشورها فراهم نشد؛ بنابراین، این گمان برای طرف عراقی وجود دارد که ترکیه نه تنها نمی خواهد صادقانه در این عملیات فعال شود، بلکه قصد دارد با هدف تخریب عملیات علیه داعش در صحنه حاضر شود. به خاطر همین نیت است که عراق به ترکیه مشکوک است.

اين كارشناس مسائل عراق در مورد نقش آمريكا در فرايند آزادسازي موصل در مبارزه با داعش اضافه كرد: سؤال ما این است، در آن زمان که عراقی ها کمک می خواستند، آمریکایی ها کجا بودند و چرا كمك نکردند؟ اگر ما در این چند سال سابقه آمریکایی ها را بررسی کنیم، می بینیم آمریکایی ها در ابتدا جنگ را یک جنگ عدالت خواهانه تعریف کردند و می گفتند که سنی های عراق با هدف رفع تبعیض مبارزه می کنند و لذا جنگ داعش علیه عراق را مشروع می شمردند.

اکنون که عراقی ها خودشان با کمک دوستان منطقه ای شاخ داعش را شکستند و بسیاری از مناطق مثل بخش هایی وسیعی از استان های الانبار، دیالی، صلاح الدین و...حتی بخش زیادی از استان نینوا را از تصرف داعش خارج کردند و از سویی دارای هزاران نیروی مردمی و تجریه بیش از دو سال مبارزه هستند، دیگر احتیاجی به کمک خارجی ندارند. لذا آمریکایی ها در شرایطی به میدان آمده اند که پیروزی بر داعش بسیار آسان است.

زارعي در بخش ديگري از سخنانش در مورد نقش ايران در عمليات آزادسازي شهر موصل افزود: به دلیل اینکه ایران احساس می کند توانایی عراقی ها برای آزدسازی موصل کفایت میکند، اصراری برای حضور در این عملیات ندارد. هرچند ایران در آزادسازی بسیاری مناطق مثل صلاح الدین، الانبار، کرکوک و.. حضور داشت، ایران امروز عراق را از طریق تقویت نیروی حشدالشعبی و ارتش عراق را به جایی رسانده که عراق خودکفا شده است. به عبارتی، این ایران بود که حشدالشعبی را ایجاد، تقویت و آماده کرد و آموزش داد. از این جهت در این عملیات ایران حضور دارد ولی حضورش مستقیم نیست.

زارعي در پايان و در رابطه با مدت زمان عمليات موصل و فرجام آن گفت: نمی توان دقیق برای پایان یافتن عملیات آزادسازی موصل زمان مشخص کرد، ولی بر اساس روند کنونی به نظر می آید که زمانی بین دو تا شش ماه نیاز است تا این عملیات پایان یابد، ولی آنچه مشخص است پیروزی قطعی ارتش و نیروهای مردمی عراق بر داعش است.

مشروح اين گفت و گو را در بخش گفت و گوهاي «تابناك» بخوانيد.