فکر بکر نمایندگان مجلس برای رفع یک مشکل قدیمی و بزرگ؛

حذف نه؛ «اعدام» با قدرت بیشتری به مجازات‌های مواد مخدر برمی‌گردد

بی اثر بودن صدور حکم اعدام برای مواد مخدر، موضوعی است که مورد وثوق برخی کارشناسان مسائل حقوق و جزا در کشورمان نیز هست. با این ملاحظه که همه اذعان دارند اثرات شوم مواد مخدر آنقدر وسیع است که ایجاب می‌کند از مجازات سنگین اعدام نیز برای مجازات برخی مجرمان بهره ببریم.

کد خبر: ۶۲۹۸۸۰

تاریخ: ۱۶ مهر ۱۳۹۵ - ۲۲:۰۰

هرچند برخی رسانه ها به اشتباه از این طرح به عنوان طرح حذف مجازات اعدام از مجازات مواد مخدر نام می‌برند، دقت در آن نشان می‌دهد که شاهد حذف این مجازات سنگین نیستیم، بلکه با طرحی مواجهیم که اثربخشی این مجازات را هدف قرار داده است.

به گزارش «تابناک»، از جمله اشکالاتی که برخی اعضای جامعه جهانی به کشورمان وارد می‌دانند و به باور بسیاری از کارشناسان داخلی، تا حدی وارد است و باید تغییراتی در آن رخ دهد، شمار بالای اعدامی ها در کشورمان است؛ مجازاتی سنگین که اغلب محکومان به آن، مجرمان مواد مخدر هستند.

به طور کلی مجازات اعدام بیشتر دو دسته از محکومان را در کشورمان شامل می‌شود. محکومان مواد مخدر و آنهایی که به قصاص نفس محکوم شده‌اند و نه مجازاتشان قابل تبدیل است و نه تغییر پذیر، بلکه به باور مسلمانان، حیات جامعه در وضع آن دیده شده و تنها با گذشت اولیای دم قابل شکستن و تخفیف یافتن است.

این در حالی است که صدور حکم اعدام برای محکومان مواد مخدر نه از چنین صلابتی برخوردار است و نه اثربخشی مشابهی داشته است. به این صورت که همه می‌دانیم مجازات قتل نفس، قصاص و فرجام یافتن زندگی فرد مرتکب به طناب دار است و اطلاع از این موضوع، بازدارندگی به همراه خواهد داشت، ولی اعدام شمار زیادی از مجرمان مواد مخدر نتوانسته چنین بازدارندگی ای به همراه داشته باشد.

به این اشکال، خرده گرفتن جوامع جهانی به کشورمان به دلیل صدور و اجرای حکم های اعدام به میزان زیاد را هم باید افزود که دستمایه خوبی برای بهانه جویان و دشمنان کشورمان شده، گاه برای کشورمان حاشیه آفرینی و مشکل زایی نیز کرده و سرانجام دستمایه برخی اختلاف افکنی ها نیز شده است.

اهرم فشاری که صدور احکام زیاد اعدام برای شمار زیادی از قانون شکنی ها در حوزه مواد مخدر به تقویتش منجر شده و البته ناگزیر از آن نیز هستیم. به این دلیل که کشورمان در مجاورت کانون تولید مواد مخدر جهان قرار گرفته و بیشترین آسیب های ناشی از مصرف و قاچاق این افیون در کشورمان بروز و ظهور می‌یابد.

از این تفاسیر هم که بگذریم، بی اثر بودن صدور حکم اعدام برای مواد مخدر، موضوعی است که مورد وثوق برخی کارشناسان مسائل حقوق و جزا در کشورمان نیز هست. با این ملاحظه که همه اذعان دارند اثرات شوم مواد مخدر آنقدر وسیع است که ایجاب می‌کند از مجازات سنگین اعدام نیز برای مجازات برخی مجرمان بهره ببریم.

تأکید بر این نکته معمایی پدید می‌آورد که حل آن ساده نیست. اینکه چه کنیم شمار کمتری به اعدام محکوم شوند واین مجازات اثربخشی سابق را به همراه داشته باشد؟ معمایی که پیش روی قانون گذاران قرار داشته و مانع از آن شده که پیشتر بازنگری در قانون مجازات مواد مخدر صورت گیرد.

معمایی که به نظر می‌رسد پاسخ بسیار مناسبی برای آن یافت شده و راه بازنگری در قوانین مجازات مواد مخدر باز شده است. به این صورت که قرار است قاچاق مواد مخدر برای بار نخست به صدور حکم اعدام منجر نشده و تکرار قاچاق این افیون، مجازات سنگینی از این دست به همراه داشته باشد؛ رویکردی که به قاچاقچیان تازه کار، نوید مجازات هایی مانند زندان، با طول مدت های مختلف می‌دهد و برای آنهایی که قاچاقچی حرفه ای هستند، راهی جز اعدام باقی نمی گذارد.

این در حالی است که اکنون صدور حکم اعدام یا عدم صدور چنین حکمی برای قاچاقچیان، بر مبنای ملاک هایی همچون میزان مواد مخدری است که حمل می‌کنند. معیاری که با طرح جدید نمایندگان مجلس به کل تغییر خواهد کرد و پیش بینی می‌شود، به کاهش صدور حکم اعدام برای محکومان مواد مخدر منجر شود.

رویکردی که علاوه بر مزایای شرح داده شده، کاهش شمار اعدام ها در کشورمان را هم به همراه خواهد داشت و مانع از تداوم دشمنی برخی مغرضان با تکیه بر شمار بالای اعدامی ها در کشورمان خواهد شد. مشروط بر آنکه فکر بکر نمایندگان طراح این طرح مورد تأیید اکثریت مجلس قرار گرفته و از دید شورای نگهبان نیز منعی برای تبدیل شدن به قانون و جایگزینی با قانون مجازات فعلی مجرمان مواد مخدر نداشته باشد.