دو چهره اصولگرا و اصلاح طلب در گفت و گو با «تابناک»؛

حامیان احمدی‌نژاد به چه کسی رأی می دهند؟!

ناصر ایمانی، تحلیلگر اصولگرا بر این باور است که اکثریت طرفداران احمدی نژاد، جذب کاندیدای اصولگرایان خواهند شد؛ هرچند شاید بخش کوچکی از آن ها با صندوق های رأی قهر کنند. آذر منصوری، فعال سیاسی و تحلیلگر اصلاح طلب بر این نظر است که حرف های از جنس گفتمان احمدی نژاد، دیگر آن خریداران سابق را ندارد.

کد خبر: ۶۲۷۰۹۲

تاریخ: ۰۸ مهر ۱۳۹۵ - ۱۲:۵۶

هرچند محمود احمدی‌نژاد فعالیت های انتخاباتی خود را با سفرهای استانی از حدود یک سال پیش آغاز کرده و حتی در دیدار با رهبر معظم انقلاب، خواسته خود برای حضور در این عرصه را مطرح کرده بود، با نهی از کاندیداتوری، مجالی برای حضور دوباره و در معرض رأی قرار گرفتن نیافت.

قطعا او یک سبد رأی و تعدادی طرفدار پر و پا قرص دارد که حالا باید به فکر این بود که به نفع کدام جریان این آرا به صندوق ریخته می شود. حال که او بر خلاف شعارش ـ که «به زودی می‌آییم» ـ نمی‌آید، معلوم نیست، حامیانش به چه کسی رأی دهند!

«تابناک» این پرسش و دیگر سؤال‌های انتخاباتی را با دو تحلیلگر سیاسی اصولگرا و اصلاح طلب، ناصر ایمانی و آذر منصوری در میان گذاشته است.

شاید درصد کمی از طرفداران احمدی نژاد به دلیل ناراحتی اصلاً رأی ندهند

ناصر ایمانی، تحلیلگر اصولگرا بر این باور است که اکثریت طرفداران احمدی نژاد جذب کاندیدای اصولگرایان خواهند شد؛ هرچند شاید بخش کوچکی از آن ها با صندوق های رأی قهر کنند. او همچنین وجود یک «پدیده» در اردوگاه اصولگرایان را بعید می داند و در عین حال بر وجود ظرفیت های خوب و رأی آور در میان آن ها تأکید دارد.

- با توجه به اینکه آقای احمدی نژاد قطعا در انتخابات ریاست جمهوری سال آینده شرکت نمی کنند، به نظرتان تکلیف سبد رای او چه خواهد بود؟

به نظر من اکثریت کسانی که اگر آقای احمدی نژاد کاندیدا می شد، می خواستند به ایشان رای دهند، به یکی از کاندیداها یا تنها کاندیدای اصولگراها رای خواهند داد. یک اقلیتی از کسانی که می خواستند به احمدی نژاد رای دهند، ممکن است به اصولگراها رای ندهند و اساسا در انتخابات شرکت نکنند که این اقلیت ضعیفی خواهد بود.

- منظورتان این است که آن اقلیت به شخص آقای احمدی نژاد علاقه دارند؟

بله، کسانی هستند که علاقه وافری صرفا به شخص آقای احمدی نژاد دارند و نه به کس دیگری. آن ها به کاندیدای اصلاح طلبان که قطعا رای نمی دهند و به کاندیدای اصولگرایان هم به دلیل ناراحتی شان اصلا رای نخواهند داد. هرچند این تعداد اقلیت کمی خواهند بود.

غلو است اگر بگوییم اصولگرایان کسی را به‌عنوان «پدیده» دارند

- برخی اصولگرایان گفته اند که در این انتخابات از یک «پدیده» رونمایی خواهند کرد. به نظرتان این پدیده هم نمی تواند آراء آن بخش از طرفداران احمدی نژاد را جذب کند؟

البته من تا به حال این بحث پدیده را نشنیده ام. ضمن اینکه بعید می دانم پدیده ای در میان اصولگرایان وجود داشته باشد. اصولگراها کاندیدا کم ندارند، اما اینکه کسی را به عنوان پدیده داشته باشند، به نظرم یک مقدار غلو است.

- یعنی فرد دیگری وجود نخواهد داشت که مثل احمدی نژاد، بدون اینکه چندان در میان مردم شناخته شده باشد، ظهور کند و رای زیادی جذب کند؟

ببینید احمدی نژاد اساسا از ابتدا در اردوگاه اصولگرایان نبود و تا انتها هم نبود. این ها را باید از هم تفکیک کرد. آقای احمدی نژاد خودش آمد و تا آخرش خودش بود و الان هم خودش است. کاری هم با اردوگاه اصولگرایان نداشت. البته احمدی نژاد یک فرد ویژه ای بود و ویژگی های شخصی منحصر به فردی داشت، هرچند این جمله به معنای ارزش گذاری مثبت نیست. قاعدتا این ویژگی برای بخشی از مردم و به خصوص مناطق محروم جذابیت داشت.

روحانی در مقایسه با دور دوم رؤسای جمهور قبلی شانس کمتری دارد

- آیا حالا که دیگر احمدی نژادی وجود ندارد، روحانی پیروز بلامنازع انتخابات خواهد بود و به قول آقای زیباکلام دست و پا بسته هم رای خواهد آورد؟

خیر. من این تعابیر را خیلی عجولانه می دانم و تصور می کنم بیشتر یک فضاسازی سیاسی است. من نه نظر آن کسانی را که می گویند آقای روحانی با شکست سنگینی روبه رو خواهد شد، خیلی قبول دارم و نه اینکه معتقدم او پیروز بلامنازع خواهد بود. هر دوی این سخنان به نظرم توام با حب و بغض است و واقعیت ندارد.

رای آقای روحانی بستگی به چند ماه باقی مانده از عمر دولت و نیز رقیب یا رقبایی که ایشان خواهد داشت، دارد. آقای روحانی در مقایسه با دور دوم رؤسای جمهور قبل شانس کمتری دارد؛ یعنی در مقایسه با دور دوم آقایان هاشمی، خاتمی و احمدی نژاد، وضعیت آقای روحانی متزلزل تر است. لذا این طور نیست که بگوییم ایشان رای نمی آورد یا اینکه رای بالایی می آورد و باید شرایط را نگاه کرد. ضمن اینکه رقیب او خیلی اهمیت دارد.

- به نظرتان چنین ظرفیتی در جریان اصولگرایی وجود دارد که رقیبی برای روحانی داشته باشند؟

حتما وجود دارد. جریان اصولگرایی جریانی ظرفیت دار است و باید بتواند از ظرفیت هایش استفاده کند.

رقیب روحانی از میان چهره‌های کمترشناخته‌شده اصولگرایان خواهد بود

- اما در انتخابات های گذشته ظرفیت های اصولگرایی به میدان آمدند و رای نیاوردند.

نه این طور نیست. فراموش نکنیم جریان اصولگرایی جریان بزرگی است و افراد بسیاری دارد که ممکن است حتی برخی شان چندان شناخته شده نباشند، به این صورت که هر روز در رسانه ها حضور داشته باشند. ولی به عنوان نیروهای خاموشی هستند که حضور دارند و ظرفیت های بالایی هم دارند.

- یعنی به نظرتان رقیبی که روحانی خواهد داشت از چهره های ناشناخته اصولگرایی خواهد بود؟

می تواند از چهره های کمتر شناخته شده اصولگراها باشد، نه این چهره های معروف مثل آقای باهنر، ولایتی و... که هر روز در رسانه ها مطرح می شوند. این چهره ممکن است چندان شناخته شده نباشد، ولی اصولگرا باشد. مسلما اصولگراها کاندیدا دارند اما مهم این است که بتوانند سازماندهی کنند، اینکه استراتژی شان چه باشد و در این مورد اشتباه نکنند. باید بتوانند راهبردها را خوب انتخاب کنند و متناسب با آن راهبردها و مقبولیتی که آن کاندیداها در میان مردم دارند دست به گزینش کاندیدایشان بزنند.

- منظورتان از اشتباه، مسئله نرسیدن به وحدت است؟

نه منظورم انتخاب راهبردهای مناسب است. یعنی اینکه سیاست شان چیست؟ چه می خواهند؟ آیا می خواهند چهره ای منتقد دولت به خود بگیرند؟ یا چهره ای منتقد برجام، یا منتقد شرایط موجود اداره کشور یا منتقد رئیس جمهور کنونی؟ این ها همه راهبرد است که باید به درستی انتخاب شود.

بعد از آن کاندیدایی که می خواهند انتخاب کنند صرفا به این توجه نکنند که چقدر این فرد اصولگراست. ببینند چقدر اصولگراست و ضمنا چقدر در میان مردم محبوبیت و رای دارد. باید به هر دو مورد توجه شود. اگر این موارد رعایت شود، امکان موفقیتشان در انتخابات خیلی زیاد است. اصولگرایی ظرفیت های خوبی دارد، ولی بعضا از آن ها به خوبی استفاده نمی شود.

مشکل جریان اصولگرا این است که حمایت از دولت احمدی‌نژاد را در کارنامه خود دارند

آذر منصوری فعال سیاسی و تحلیلگر اصلاح طلب بر این نظر است که حرف های از جنس گفتمان احمدی نژاد، دیگر آن خریداران سابق را ندارد. او در عین حال می گوید به دلیل حمایت اصولگرایان از احمدی نژاد، مردم خطاهای او در زمامداری 8 ساله اش بر دولت را از چشم اصولگرایان هم می بینند و همین مشکل بزرگ جریان اصولگرایی در انتخابات پیش روست.

- به نظرتان با توجه به عدم شرکت احمدی نژاد در انتخابات وضعیت اردوگاه اصولگرایان چگونه خواهد شد؟

من فکر می کنم تنها بخشی از مشکلاتی که رقیب یا رقبای آقای روحانی در انتخابات آینده دارند، ممکن است با کنار رفتن یا حذف احمدی نژاد از صحنه رقابت قابل برطرف کردن باشد. اما مشکل اصلی آن ها همچنان فقدان پاسخگویی درخصوص عملکرد دولت های نهم و دهم است. علی القاعده با نیامدن آقای احمدی نژاد هم این سوال جدی همچنان مطرح است که طیف حامیان دولت گذشته پاسخگو باشند. همین مسئله، رسیدن به یک کاندیدای واحد را که بتواند قدرت رقابت با آقای روحانی را داشته باشد، مشکل خواهد کرد. لذا مسئله اصلی رقیبان روحانی بودن یا نبودن احمدی نژاد نیست و مشکلشان همچنان به قوت خود باقی است.

من فکر نمی کنم که با نبودن آقای احمدی نژاد، مشکل اصولگرایانی که زمانی به احمدی نژاد تمایل داشتند و در سال های پایانی ریاست جمهوری احمدی نژاد و بعد از اتمام دوره او سعی کردند از او فاصله بگیرند، قابل حل باشد. مسئله اصلی، آن 8 سالی است که کشور با آسیب های جدی مواجه شد و دولت اول آقای روحانی و چه بسا دولت دوم او درگیر مرتفع کردن این مشکلات خواهد بود.

احمدی نژاد و گفتمانش دیگر پایگاه رأی سابق را ندارند

- اما برغم همه این مسائل، احمدی نژاد طیف طرفداران خود را داشته و دارد. به نظرتان رای این طرفداران به سبد چه کسی ریخته خواهد شد؟

این بستگی دارد به اینکه کاندیداهای موجود چقدر از گفتمانی استفاده کنند که بتواند بخشی از پایگاه رای احمدی نژاد را به خود جلب کند. شیوه احمدی نژاد همچنان هم ممکن است مورد توجه بخشی از طبقات جامعه قرار گیرد؛ طبقاتی که بیشتر به راه حل های کوتاه مدت برای حل مسائل توجه دارند و شیوه آقای احمدی نژاد که مبتنی بر عوام فریبی و پوپولیسم بود توانسته بود بخشی از این آراء را به خود جلب کند.

اما نکته ای که باید به آن توجه کنیم این است که در انتخابات اسفند 94 نوع رای مردم ثابت کرد که این گفتمان دیگر از آن پایگاه رایی که پیش بینی می شد برخوردار نیست. دلیلش هم این است که آن 8 سال باعث شد بخشی از جامعه به دلیل عوام فریبی ها و دروغ هایی که دیدند، اساسا در انتخابات 94 حضور پیدا نکردند. بنابراین من فکر می کنم حتی درصورت بهره گیری از این گفتمان هم با توجه به عملکرد آن 8 سال پایگاه رای مخاطب این گفتمان به شدت ریزش پیدا کرده است. دسترسی مردم به جریان آزاد اطلاعات قابل مقایسه با 8 سال قبل، 4 سال قبل و حتی یک سال قبل هم نیست و لذا طبقاتی که ما فکر می کنیم ممکن است به این گفتمان تمایل پیدا کنند، با این ظرفیت اطلاع رسانی تمایل قبل را به این گفتمان نخواهند داشت.

- یعنی شما با این تحلیل که احمدی نژاد 10 تا 15 میلیون رای دارد موافق نیستید؟

نه من به هیچ وجه با این موضوع موافق نیستم. اگر نگاهمان به انتخابات اسفند ماه باشد، این تحلیل نمی تواند مبتنی بر واقعیت های روز جامعه باشد. چراکه به دلیل ظرفیت های اطلاع رسانی امروز آگاهی ها و رویکرد مردم قابل مقایسه با گذشته نیست. اتفاقا حضور آقای احمدی نژاد در انتخابات آینده، طیف مقابل دولت را با چالش های جدی روبه رو کند.

نباید خیالمان از بابت پیروزی روحانی جمع باشد

- و به نظرتان آیا می توانیم بگوییم روحانی پیروز بلامنازع این انتخابات است؟ یا اینکه جریان اصولگرایی ظرفیت هایی دارد که بتواند مقابل آقای روحانی رقابت کند؟

من فکر می کنم چند مسئله است که باید به آن توجه کرد. یکی سطح مشارکت مردم در انتخابات آینده است و علی القاعده هرگونه ناامید کردن مردم نسبت به صندوق رای بر این مشارکت اثرگذار خواهد بود. طیفی که سعی می کند با حمله به دولت تخریب عملکرد دولت بر این ناامیدی دامن بزند، به طور غیرمستقیم این ناامیدی بر مشارکت مردم هم اثرگذار خواهد بود. از طرف دیگر مشکلاتی جدی در سیاست داخلی کشور ما وجود دارد که نیاز به عزم جدی تر دولت برای برطرف کردن آن دارد. بهره گیری از فرصت پسابرجام و ظرفیت های داخلی که در کشور وجود دارد و غلبه بر مشکلاتی که پیش روی دولت است، قطعا بر سبد رای آقای روحانی تاثیر مستقیم خواهد گذاشت. بنابراین نباید با اطمینان خاطر و طیب خاطر از هم اکنون این پیش فرض را داشته باشیم که مشکلات روحانی تا انتخابات کم خواهد بود. اما با توجه به اینکه مجموعه جریان های حامی دولت آقای روحانی بر حمایت از ایشان اصرار دارند و ایشان را تنها کاندیدای خود معرفی کرده اند، چنانچه دولت بتواند ارتباطش را با پایگاه اجتماعی اش افزایش دهد و تلاش کند با همکاری مجلسی که همراه دولت شکل گرفته است، بر مشکلات غلبه کند، پیش بینی پیروزی آقای روحانی در انتخابات بسیار محتمل خواهد بود.