تاملی بر آمارهای تکان دهنده فائو از ضایعات غذا در ایران؛

اگر مراقب خوردنمان باشیم، خشکسالی تمام خواهد شد!

بر اساس آمار سازمان جهانی خواربار و کشاورزی، ایرانی‌ها با دور ریختن 35 میلیون تن مواد غذایی، به اندازه ١٠ کشور اروپایی موادغذایی را راهی زباله ها کرده و متحمل 15 میلیارد دلار زیان می‌شوند. این درحالی است که در اتحادیه اروپا با ٢٧ کشور عضو، تنها ٩٠‌میلیون تن موادغذایی دور ریز دارد.

کد خبر: ۶۲۳۵۵۸

تاریخ: ۲۶ شهريور ۱۳۹۵ - ۲۳:۵۵

بر اساس آمارهای سازمان جهانی خواربار و کشاورزی (فائو)، اگر ما ایرانیان بیاموزیم چگونه غذا بخوریم که دور ریز نداشته باشد، نگرانی هایمان در خصوص خشکسالی و کم آبی به کل رفع خواهد شد!

به گزارش «تابناک»، آن گونه که آمارهای فائو نشان می‌دهد، کشورمان از نظر کشاورزی یکی از قدرت های برتر منطقه خاورمیانه و آسیای مرکزی است چراکه در دوازده مورد از 13 گروه محصولات کشاورزی، در فهرست 40 کشور برتر جهان قرار می‌گیرد. در گروه هایی مانند دانه های مغزدار، سبزیجات، میوه جات، مرکبات، شکر، گندم، غلات، برنج، حبوبات و... . برتری محسوسی که متاسفانه هیچ امتیاز ویژه ای برای کشورمان به ارمغان نیاورده است.

از این رو که مصرف در کشورمان بسیار بالاست و تنوع طلبی و مشکلات فرهنگی هم به کمک آن آمده و موجب رشد روز افزون واردات به کشورمان شده است. نکات نگران کننده ای که در برابر میزان ضایعات غذا در کشورمان قابل اغماض به نظر می رسند. اتفاقی عجیب که تنها ما ایرانیان می‌توانیم بر سر خودمان بیاوریم!

اگر رقم زیان مان در این خصوص را با درآمد نفتی پیش‌بینی‌شده در بودجه ٩٥ مقایسه کنیم، متوجه می‌شویم معادل ٦٠‌درصد درآمد نفتی‌مان را با ضایعات غذا به سطل زباله می‌ریزیم. اتفاقی شوم که به خودی خود تاسف بار است اما زمانی دردناک تر می شود که بدانیم میزان آب مصرف شده برای این حجم از ضایعات کشاورزی، معادل 9.3 میلیارد متر مکعب است. یعنی بیش از مصرف سالانه آب در کشورمان!

این را گزارش مرکز ملی مطالعات راهبردی کشاورزی و آب اتاق بازرگانی نشان می‌دهد که بر اساس آن، کل آب مصرفی در بخش شرب و صنعت در کشورمان تنها ٧‌میلیارد مترمکعب برآورد شده و به آن معناست که میزان آبی که با ضایعات کشاورزی در ایران تلف می‌شود، به اندازه تمام آبی است که مردم کشور و صنایع مصرف می‌کنند.

البته گزارش هاي منتشر شده در زمینه ضايعات غذایی در ایران بسیار متنوع هستند. مانند گزارش مراجع رسمی کشور در سال 1388 که نشان دهنده متوسط 18.85 درصد ضايعات در محصولات کشاورزی بوده و ارزش آن، حدود 25 درصد درآمد ملی از صادرات نفت درآن سال برآورد شده است. روندی که بر اساس گزارش های تهیه شده در سال های بعد، رشد نشان داده و افزایش یافته است.

همه اینها در حالی است که می‌دانیم بخشی بزرگی از این اتلاف سرمایه، از منابع مالی و طبیعی تخصیص یافته برای حمایت از امنیت غذایی کشور است. به این صورت که دولت در اين بخش میلیاردها دلار از اعتبارات یارانه ای خود را صرف تامین اراضی، آب شیرین، واردات كشاورزي (امثال بذر، کود، آفت کش ها و غیره)، تجهیزات کشاورزی، و خدمات تکمیلی با کم‌ترین قیمت ممکن می کند و دست آخر بخش بزرگی از آن تبدیل به ضایعات می‌شود و هیچ می‌گردد.

یعنی زیانی که به سرمایه، آب و منابع تخصیصی محدود نمی‌ماند و در قالب لطمه ای بزرگ و سنگین، به کشور وارد می‌شود؛ آنقدر سنگین که محاسبه کردنش نیز ساده نیست. کافی است به موارد ناخوشایند فوق، هزینه های دفع ضایعات و زباله ها، آسیب های وارد آمده به زمین و هوا (مانند آلودگی خاک و آب با سموم کشاورزی و افزایش گازهای گلخانه ای در جو)، پرورش حشرات و جانوران موذی و... را بیافزاییم تا ابعاد ماجرا بیشتر دستمان بیاید.

به این موارد زشت، شکاف طبقاتی پیش آمده در سایه توزیع ناصحیح و نامتوازن محصولات کشاورزی و غذا در جامعه را هم می توان افزود تا اوضاع وخیم تر از آنچه تصورش را می کردیم جلوه گر شود. آنقدر وخیم که احساس می کنیم برای مقابله با بسیاری از زشتی های چنگ انداخته به جامعه مان، می بایست از مقابله با هدر رفت محصولات کشاورزی و غذا آغاز کنیم و این گام را گام نخست و اساسی بدانیم.

اقدامی که می بایست عمومی و همه جانبه صورت گیرد تا اثر بخش باشد. با این یادآوری که اختصاص یافتن 2.7 درصد از ضایعات غذای جهان در کشورمان، اتفاق بسیار بسیار تلخی است که همه در رقم خوردنش سهیم هستیم؛ چه مایی که بیش از نیازمان غذا می‌خریم، می‌پزیم، در ظرف می‌کشیم و دور می‌ریزیم، چه مسئولانی که وظیفه تنظیم بازار را بر عهده دارند و با بی مبالاتی شان زمینه ساز اتلاف سهم بزرگی از محصولات کشاورزی می‌شود و چه نهادهایی که بودجه های فرهنگی می گیرند و به قدر نشان دادن این ابعاد هراس آور اسراف هم که شده، تلاش نمی کنند!