بی توجهی به هشدار سال گذشته «تابناک»؛

حراج کیلویی گنجینه ملی کشور ادامه دارد +تصاویر ماهواره‌ای

سال گذشته، زمانی که از اوراق کردن و فروش کیلویی قطعات برخی هواپیماهای تاریخی و با ارزش کشورمان خبر دادیم، بر این باور بودیم که رسانه ای شدن ماجرا، منجر به توقف فروش گنجینه تاریخی و موزه ای صنعت هوایی کشورمان خواهد شد؛ اما اخبار رسیده حکایت از شدت گرفتن این اتفاق دارد.

کد خبر: ۶۲۲۹۸۶

تاریخ: ۲۴ شهريور ۱۳۹۵ - ۱۲:۵۸

باورش سخت است اما متأسفانه روند نابودسازی گنجینه با ارزش هوایی کشورمان ادامه دارد؛ گنجینه ای که اگر در صدد فروش آن برآییم، احتمالا مشتریان فراوانی از کشورهای جهان خواهد یافت؛ اما ترجیح مدیرانمان بر فروششان به عنوان آهن قراضه است!

به گزارش «تابناک»، هفتم مهرماه سال گذشته، زمانی که از اوراق کردن و فروش کیلویی قطعات برخی هواپیماهای تاریخی و با ارزش کشورمان خبر دادیم، بر این باور بودیم که رسانه ای شدن ماجرا منجر به توقف فروش گنجینه تاریخی و موزه ای صنعت هوایی کشورمان خواهد شد اما اخبار رسیده، حکایت از شدت گرفتن این اتفاق دارد.

سه فروند بوئینگ ۷۳۷، دو فروند متعلق به هما و یک فروند متعلق به خطوط هوایی عراق در گوشه سمت چپ عکس سالم در کنار یکدیگر دیده می‌شوند. هشتم مهر ۱۳۹۳

سه فروند بوئینگ ۷۳۷ شامل دو فروند متعلق به هما و یک فروند متعلق به خطوط هوایی عراق در گوشه و سمت چپ عکس کاملا اوراق شده در کنار یکدیگر. یازده بهمن ۱۳۹۳

* پیش از پیروزی انقلاب اسلامی در کشورمان، دو موزه هوایی در کشورمان وجود داشت؛ یکی در محل منزل محمد امیر خاتمی، فرمانده اسبق نیروی هوایی و دیگری در قدیمی‌ترین آشیانه‌های هواپیما در فرودگاه قلعه مرغی. موزه هایی که تنها یکی شان رسمی بود. موزه دایر شده در نخستین فرودگاه نظامی کشورمان در جنوب تهران که این روزها در قلب بوستان ولایت واقع شده و بر سر نخواستنش دعواست. پس از پیروزی انقلاب، اموال موزه هوایی واقع در منزل فرمانده اسبق به فرودگاه دوشان تپه منتقل شد و با تبدیل پادگان قلعه مرغی به بوستان، بخشی از گنجینه این فرودگاه نیز به آن افزوده شد اما از آنجایی که موزه دوشان تپه فعال نیست و بازدید عمومی ندارد، می توان بر تعطیلی هر دو موزه پیش از انقلاب تأکید کرد. این در حالی است که در دهه هفتاد خورشیدی، موزه هوایی دیگری در کشورمان افتتاح شد که در محدوده ای مابین تهران و کرج قرار دارد و کانون شکل گیری اتفاقات شوم اخیر است!

آن گونه که بررسی تصاویر ماهواره ای از تنها موزه هوایی رسمی* کشورمان نشان می‌دهد، در یک سال اخیر، شمار زیادی از هواپیماهای جای گرفته در این موزه، اوراق شده و به قیمتی بسیار ناچیز به فروش رفته‌اند؛ گنجینه ای که روا داشتن این بی رحمی در حقش، نه با هدف گذاری کشورمان در توسعه صنعت هوایی همخوانی دارد، نه منطبق بر اصول گردشگری است و نه حتی با ملاک های اقتصادی و هزینه ـ فایده همخوانی دارد.

ماجرا از آنجایی شروع شد که مسئولان تصمیم به توسعه موزه هوایی گرفتند و تلاش کردند، از گنجینه کم نظیری که دارند، درآمدزایی کنند؛ اتفاقی که ابتدا با نمایش محصولات جدید صنعت هوایی کشورمان در کنار هواپیماهای ارزشمند تاریخی پیگیری شد و استقبال نکردن عموم از بازدید آن، دستمایه ای برای برچیدنش بود. با این ملاحظه که اکنون دایر کردن پارک فناوری هوایی هم در دستور کار مدیران تصمیم ساز در این عرصه قرار گرفته و هواپیماهای بازنشسته، مانع این توسعه شمرده می‌شوند!

در نتیجه این رویکرد بود که اوراق کردن هواپیماهای تاریخی در دستور کار قرار گرفت؛ هواپیماهایی که اگر در یک مزایده بین المللی به فروش گذاشته می شدند، توانایی جذب مشتریان فراوانی داشتند. امثال بوئینگ های ویژه ای که پیشتر در خدمت خاندان پهلوی بودند یا به دلایل دیگر، ارزش افزوده تاریخی یافته اند. مثل هواپیمای داکوتایی که سابقه حضور در نبرد نورماندی در جنگ جهانی دوم را داشت و مسئولان موزه بدنه اش را بریدند تا کولر گازی و توالت در آن نصب کنند، صندلی‌هایشان را جدا کردند و تجهیزات با ارزش درونش را تکه تکه کردند و دور ریختند و داخلش را برای تبدیل به دفتر کار کاشی‌کاری کردند.

در وسط تصویر سه فروند هواپیمای سبک ایروکامندر و در بالای آنها دو فروند بوئینگ ۷۲۷ قدس و فلسطین (شهباز و میترای سابق) دیده می‌شوند. دهم اردیبهشت ۱۳۹۵

سه فروند هواپیمای ایرکامندر در محوطه نمایشگاه دیده نمی‌شوند و یکی از دو فروند بوئینگ ۷۲۷ یعنی قدس دِمونتاژ شده و سکان‌های عمودی و افقی و موتورهایش باز شده اند. ۲۵ تیر ۱۳۹۵

البته این پایان راه نبود. بابک تقوایی، نویسنده و پژوهشگر دفاعی با انتشار تصاویر ماهواره ای از این موزه، می‌نویسد: «بررسی تصاویر ماهواره‌ای، نشان می‌دهد که حداقل شش هواپیمای تاریخی دیگر در چند سال گذشته و احتمالا سه هواپیما از ابتدای امسال، یا اوراق شده اند یا اروق کردن آنها آغاز شده است».

او در ادامه می‌نویسد: «مدیران سازمان هوایی نگاه تاریخی ندارند و فقط به کسب درآمد از این هواپیماها فکر می‌کنند. در چند سال گذشته، مشتریان خارجی که اهمیت تاریخی این هواپیماها را می دانستند، برای خرید و نجات آنها اقدام کردند؛ اما به بهانه این که اینها سرمایه های ملی هستند به این متقاضیان فروخته نشدند».

۳۱ فروند هواپیما و دو فروند هلیکوپتر در نمایشگاه هوایی تهران. هشتم مهر ۱۳۹۳

۲۲ فروند هواپیما و دو فروند هلیکوپتر در نمایشگاه هوایی تهران. ۲۵ تیر ۱۳۹۵

رویه ای شوم که با سرعت در حال پیگیری است و البته گاه به اوراق کردن و فروش قطعات این گنجینه به عنوان ضایعات فلزی هم منجر نمی شود و گاه ممکن است به سرنوشت یکی از هواپیماهای سلطنتی منجر شود که ظاهرا قرار است با برچیدن تجهیزات این هواپیما، شرایط برای تبدیل آن به رستوران فراهم شود؛ آن هم هواپیمایی که از روز نخست خدمت، هواپیمای اختصاصی مالک کمپانی مشهور فورد بوده، بعد به خاندان پهلوی سرویس داده و پس از انقلاب در اختیار مقامات کشورمان بوده و احتمالا چنین تاریخچه ای برای تبدیل آن به یکی از گران ترین هواپیماهای جهان در هر کشور دیگری کفایت می کرد!