از «دیپلماسی بستنی» تا نگرانی از چین در اجلاس «جی 20»

نشست سران عضو گروه 20 (جی 20) در حالی از روز گذشته در چین آغاز شده که رهبران کشورهای شرکت کننده، تلاش دارند درباره طیف گسترده ای از موضوعات، از وضعیت اقتصاد جهانی و تغییرات آب و هوایی گرفته تا مسأله تروریسم، به نقاط مشترکی دست پیدا کنند. در این میان، دیدارها و نشست های دوجانبه در حاشیه اجلاس نیز کم اهمیت تر از عرصه رسمی آن نبوده است.

کد خبر: ۶۲۰۴۹۵

تاریخ: ۱۵ شهريور ۱۳۹۵ - ۰۹:۰۰

به گزارش «تابناک»، نخستین روز اجلاس گروه 20 در هانگژو چین، بیش از هر چیز شاهد تلاش چین برای تأکید بر جایگاه خود در عرصه اقتصاد جهانی و در مقابل، موضع گیری برخی دیگر از کشورهای عضو درباره نحوه عملکرد صنایع فولاد چین بود. افزون بر این، در حاشیه اجلاس، بحث های مختلفی نیز در موضوعات مختلف میان مقامات شرکت کننده مطرح شد.

«ان بی سی نیوز» در گزارش خود از روز نخست نشست «جی 20» اشاره می کند که شی جین پینگ، رئیس جمهور چین، در افتتاحیه اجلاس هانگژو از رهبران ایالات متحده، آلمان و دیگر اقتصادهای بزرگ جهان خواست در مقابل فشارهای موجود برای افزایش موانع تجارت بین المللی مقاومت کنند.

دولت چین، موضوع تجارت بین الملل را به محور اصلی اجلاس جاری در هانگژو تبدیل کرده و این در حالی است که خود این کشور، با شکایاتی از جانب دیگر کشورهای عضو روبه روست، مبنی بر اینکه با صادرات گسترده فولاد ارزان قیمت، در حال قبضه کردن بازارهای جهانی است. در حقیقت، همین امر، خود یکی از مسائلی است که سبب شده بحث افزایش موانع تجارت جهانی تشدید شود. رئیس کمیسیون اروپا با اشاره به همین موضوع، از کشورهای عضو گروه 20 خواست تا در این زمینه اقدام کنند.

از سوی دیگر، شی جین پینگ در افتتاحیه نشست هانگژو، خواستار طرح ابتکارات جدید برای پیشبرد روند رشد اقتصادی کشورها و مدریت مالی و اقتصادی جهانی شد. وی درخواست همکاری کشورهای عضو در موضوع مالیات ها، مبارزه با فساد و ایجاد ساز و کارهایی برای بهبود توانایی اقتصاد جهانی جهت مقابله با ریسک های موجود را نیز مطرح کرد.

این در حالی است که پیش از آغاز اجلاس جاری نیز مقامات چینی گفته بودند که پکن، طرحی را برای ارتقای تجارت و نوآوری اقتصادی از طریق تغییر مقررات تنظیمی و نیز همکاری های نزدیک تر میان دولتی مطرح خواهد کرد. شی در این زمینه گفت: «ما باید یک اقتصاد باز جهانی را ایجاد کنیم. گروه کشورهای 20، باید به تعهدات خود مبنی بر خودداری از وضع ساز و کارهای حمایت گرایانه جدید، تقویت همکاری در حوزه سرمایه گذاری و انجام اقدامات موثر برای ارتقای رشد تجاری، متعهد بمانند».

بنابراین با توجه به این موضع گیری ها، تحلیلگران این ایده را مطرح می کنند که چین امیدوار است با استفاده از جایگاه کنونی خود به عنوان رهبر موقت گروه 20، نفوذ خود را در فرایند مدیریت اقتصاد جهانی افزایش دهد. مقامات چینی می گویند درخواست آن ها این است که گروه 20 – که در ابتدا برای مقابله با اثرات بحران اقتصادی جهانی در سال 2008 شکل گرفت – نقش تنظیمی خود را در بلندمدت ارتقا بخشد.

اما این رویکرد چین در شرایطی مطرح می شود که بر اساس پیش بینی های سازمان تجارت جهانی، میزان رشد تجارت جهانی طی سال جاری میلادی رقم اندک 2.8 درصد خواهد بود و به این ترتیب، جهان برای سومین سال متوالی شاهد رشد اقتصادی زیر 3 درصد خواهد بود.

رهبران «جی 20» از چه چیزی نگرانند؟

همان گونه که اشاره شد، با توجه به روند فعلی اقتصاد جهانی، چین بیش از هر کشور دیگری، خواستار جلوگیری از وضع مقررات ترجیحی و محدودیت آفرین در عرصه تبادلات تجاری و اقتصادی جهانی است تا بدین طریق، بر نقش و قدرت خود در اقتصاد جهانی بیفزاید. با این حال، رهبران دیگر کشورهای عضو گروه 20، با فشارهای زیادی برای وضع چنین محدودیت هایی روبه رو هستند.

این موضوع، در اظهارات باراک اوباما، رئیس جمهور آمریکا در جریان کنفرانس مطبوعاتی مشترک با ترزا می، نخست وزیر انگلیس، قابل مشاهده بود. وی گفت: «ما درک می کنیم که بسیاری از شهروندان ما از سرعت جهانی شدن احساس نگرانی کرده و معتقدند که از مزیت های تجارت بین المللی بهره ای نمی برند. همگی ما باید با همدیگر برای افزایش رشد اقتصادی، ارتقای تجارت آزاد و ایجاد یک اقتصاد عادلانه تر که برای همه منفعت بخش باشد، فعالیت کنیم».

اما رئیس کمیسیون اروپا، اظهاراتی صریح تر را مطرح کرده و مشخصاً رویکردهای اقتصادی چین را مورد انتقاد قرار داد. به عقیده وی، باید برای گسترش روز افزون صنعت فولاد چین تدبیری اندیشیده شود. ژان کلود یونکر از پکن خواست با استقرار یک ساز و کار نظارتی برای جلوگیری از تولید بیش از حد فولاد توسط چین که سبب کاهش قیمت ها و از دست رفتن شغل بسیاری از افراد در دیگر کشورها می شود، موافقت نماید.

حاشیه های روز نخست اجلاس «جی 20»

وقایعی که صبح روز گذشته و بلافاصله پس از ورود رئیس جمهور آمریکا به چین رخ داد، سبب شده تا همین حالا، اجلاس هانگژو، یکی از پرحاشیه ترین اجلاس های گروه جی 20 باشد. در نظر گرفته نشدن پروتکل ها و تشریفات مرسوم در جریان آمدن باراک اوباما به چین، موضوعی است که هنوز هم مطبوعات و رسانه های مختلف درباره آن می نویسند.

اما به جز این موضوع، یکی دیگر از حواشی خبرساز روز نخست اجلاس «جی 20»، هدیه متفاوتی بود که رئیس جمهور روسیه برای همتای چینی خود آورده بود. در جریان دیدار دوجانبه ولادیمیر پوتین و شی جین پینگ، رئیس جمهور روسیه یک جعبه بستنی روسی را که با خود آورده بود، به عنوان هدیه تقدیم شی کرد.

وی گفت: «من به شما قول داده بودم که برایتان مقداری بستنی بیاورم و به همین دلیل، به عنوان هدیه برایتان یک جعبه بستنی به همراه آورده ام».

شی نیز در واکنش به این هدیه پوتین گفت: «بابت این هدیه و این بستنی خوشمزه بسیار متشکرم. من در هر سفری که به روسیه دارم، همیشه بستنی روسی می خرم و سپس، وقتی به خانه برگشتیم، آن ها را می خوریم»!

دیدار نخست وزیر انگلیس با پوتین و تأکید وی بر ضرورت تقویت روابط دو کشور، از جمله دیگر نکاتی بود که درباره اجلاس هانگژو مورد توجه قرار گرفت. ترزا می در این دیدار ابراز امیدواری کرد، حتی با وجود اختلافات جدی میان دو کشور، دو طرف بتوانند مذاکرات باز و شفافی با یکدیگر داشته باشند. پوتین نیز با اشاره به تصمیم انگلیس برای خروج از اتحادیه اروپا گفت: «همگان به این نکته واقفند که شما و گروه شما با چالش های دشواری روبهرو هستید. ولی ما برای شما آرزوی موفقیت داریم و امیدواریم بتوانیم در پیشبرد روابط دو جانبه به سطحی بالاتر از امروز همکاری کنیم».