نگرانی از بحران جمعیت يوز پلنگ ايرانی

کد خبر: ۶۱۹۳۸۹

تاریخ: ۱۰ شهريور ۱۳۹۵ - ۱۴:۴۱

مديرعامل انجمن يوز پلنگ ایرانی گفت: وضعیت جمعیتی يوز ایرانی صرف نظر از تعداد آن بسیار بحرانی و نگران کننده است و اگر روند حفاظتی ادامه نداشته باشد تا انتهای دهه 90 نسل آن منقرض می شود.

به گزارش باشگاه خبرنگاران جوان؛ هومن جوکار مدیر پروژه بین المللی حفاظت از يوز آسيايی و مرتضی اسلامی مدیر عامل انجمن يوز پلنگ ايرانی در نشست خبری امروز (چهارشنبه) كه به مناسبت روز حفاظت از يوزرپلنگ ایرانی برگزار شد، اظهار داشت:صرف نظر از هر عددی جمعیت يوز كشور بحرانی است و بحث بر سر اين موضوع است كه سازمان محيط زيست در اين راستا چه كاری توانسته انجام دهد؟ و آیا تلاش های محیط زیست پاسخگو بوده یا خیر؟

مديرعامل انجمن يوز پلنگ ایرانی ضمن عذر خواهی از رسانه ها، گفت: از دوستان رسانه ای به دليل جمع بستن رسانه ها در مورد تكذيب خبر وجود فقط 2 عدد يوزپلنگ عذر خواهی می كنم.

وی ادامه داد: یک نفر از خبرنگاران با اینکه در جلسه حضور نداشته با تغيير صحبت های من، عنوان کرده که تنها 2 ماده يوز باقی مانده و تا سال 95 انقراض خواهند شد.

مدیرعامل انجمن يوز پلنگ ايرانی، تصریح کرد: در صورتی که این روند حفاظتی ادامه نیابد، تا انتهای دهه 90 يوزهای ایرانی منقرض خواهند شد.

اسلامی اضافه كرد:  از فعاليت رسانه هایی كه در طول 15 سال گذشته در شناسايی يوز پلنگ و بحران مربوط به آن فعال بودند تشكر می كنم، ولی باز هم می گويم وضعيت يوز پلنگ بسيار بحرانی است و مسئله دوم اينكه بعضی از دوستان فعاليتهای حفاظتی را زير سوال برده اند و من اعلام می كنم كه به طور قطع اگر حفاظتهای انجام شده صورت نمی گرفت يوز منقرض می شد و اين موضوع باید توسط دولت حمایت شود.

وی تأکید کرد: جمعیت يوز کم و بخشی از پراکندگی آن از دست رفته، بنابراین اصل مطلب یعنی وضعیت بسيار بسيار بحرانی این گونه صحت دارد و مسئله حفاظتی نباید زیر سوال رود.

*چالش های اندازه گیری جمعیت

مدیر پروژه حفاظت از يوز آسيایی گفت: 7سال قبل از شروع پروژه برای پایان نامه ام در جهت بررسی جمعیت يوزهای ایرانی از ردپا و نمايه استفاده کردم که به دلیل عدم اطمینان از اختصاص داشتن ردپای مشاهده شده به چند يوز، روش مطالعه کامل نبود.

جوكار بیان داشت: از ابتدای پروژه؛ ابزار، تکنیک و دانش مطالعه گوشتخوارن وارد کشور شد.

وی ادامه داد: بنابر پراکندگی يوزها و فرض تعداد تقریبی آنها برای یک منطقه، با گذشت هر سال از مدت زمان مطالعه، دریافتیم که دقت این روش کم است.

مدير پروژه حفاظت از یوزپلنگ ایرانی افزود: آفریقا با نصب 400 دوربين تله ای در زیستگاه مطمئن يوز، هیچ تصویری از اين گونه ضبط نکرد، بنابراین مشکل اساسی اينجاست.

جوكار تصریح کرد: اما اینکه چطور نتایج را اعلام کنیم؟ وقتی اطمینان کافی نداریم باید با احتیاط تر رفتار کنیم.

مدیر پروژه حفاظت از يوز آسيايی با بیان اینکه امسال پروتکلی در خصوص" بهترین استفاده از دوربين تله ای چيست " امضا کرده ايم، تصریح کرد: در روش ژنتیکی جدید با برداشت از مدفوع يوز نه تنها خويشاوندی آنها با هم مشخص می شود بلکه این مسئله که هر مدفوع مربوط به كدام يوز است، به دست می آید.

جوكار ادامه داد: حدود 6ماه پیش قرارداد آغاز استفاده از این روش ژنتیکی جدید منعقد شده و با ترکیب نتایج دوربين های تله ای، در خصوص بررسی جمعیت يوزها مطمئن تر به حفاظت از آنها خواهیم پرداخت.

وی گفت: جمعیت يوزها بسيار كم است و در سرتاسر دنیا يوزهای ماده کمتر جلوی دوربين می آیند، چون به دوربين علاقه ندارند.

مدیر پروژه حفاظت از يوز آسيايی بيان داشت: محل نصب دوربین، نقاطی است که نرها در آن مكان نمايه ای از خود بر جای می گذارند.

جوكار گفت: یوزپلنگ‌ها مدام در حال مهاجرت‌هایی با مسافت طولانی هستند، البته در طول سه سال گذشته ما در یزد هیچ یوزپلنگ ماده‌ای را با دوربین تله‌ای ثبت نکردیم که این امر نگران‌کننده است. وی افزود :بنابراین گروهی تشکیل شده است تا به این منطقه برود و وضعیت را بررسی کند؛ در صورتی که راهی برای اتصال یوزپلنگان ماده در دیگر بخش‌ها به یوزپلنگان نر یزد پیدا نشود براساس دستوری که رئیس سازمان حفاظت از محیط زیست دو ماه پیش صادر کرده است؛ در این منطقه ذخیره‌گاهی با محوریت یوزپلنگ آسیایی ایجاد می‌شود.

مدیر پروژه حفاظت از يوز آسيايي با اشاره به اینکه جمعیت یوزپلنگ در میاندشت افزایش داشته است، ا فزود : ایجاد ذخیره‌گاه نیازمند بودجه بسیاری است تا در واقع منطقه‌ای مشابه پارک‌های ملی ایجاد شود، در آفریقا نیز شاهد اینگونه ذخیره‌گاه‌ها هستیم و تصاویری که از این مناطق منتشر می‌شود مربوط به همین ذخیره‌گاه‌ها است وگرنه شکارچیان و قاچاقچیان عاج فیل اجازه بقای حیات وحش را در آفریقا نمی‌دادند.

جوکار با اشاره به کشته شدن شش یوزپلنگ آسیایی در محور عباس‌آباد در طی سه سال گفت: اینگونه نبوده است که ما بنشینیم و شاهد کشته شدن یوزپلنگان به صورت تدریجی باشیم، بلکه پنج یوزپلنگ در این محور در دو حادثه کشته شدند و ما بسیار غافلگیر شدیم.

وی در ادامه تصریح کرد :رفتار یوزپلنگان در این زمینه بسیار عجیب است و معمولاً زمانی که یکی از آنها در جاده تلف می‌شوند باقی یوزپلنگان به آن منطقه بازمی‌گردند، بنابراین در تصادف آخر که یک یوزپلنگ در جاده تلف شد بلافاصله همه نیروهای خود رابه آن منطقه فرستادیم و اجازه ندادیم که یوزپلنگ‌های دیگر به محل تلف شدن این یوز برگردند و آسیب ببینند.

مدیر پروژه حفاظت از يوز آسيايي بيان داشت : از آنجا که مخاطرات در این محور بسیار زیاد بود؛ جلسات متعددی را با وزارت راه برای ایمن‌سازی این منطقه تشکیل دادیم،وزارت راه معتقد بود بدون انجام کار کارشناسی دقیق انجام این پروژه ممکن نیست زیرا ممکن است میلیاردها تومان برای بندکشی قسمتی از جاده هزینه شود، اما یوزپلنگ از قسمت دیگری عبور کند و دچار حادثه شود. جوكار ادامه داد: بنابراین با بودجه‌ای که بیمه دانا به ما تخصیص داد مطالعاتی را در این زمینه انجام دادیم و با کار کارشناسی انجام شده مشخص شد که چه بخش‌هایی باید ایمن‌سازی شود و پس از این مطالعه وزارت راه  با این مسئله موافقت کرد و بودجه آن نیز مصوب شده است.

وی افزود : تنها چند مسئله فنی باقی مانده و به زودی پروژه ایمن‌سازی این محور آغاز می‌شود.

مدیر پروژه حفاظت از يوز آسيايي با اشاره به اینکه ایمن‌سازی جاده بحث پیچیده‌ای است، گفت:‌ برای نمونه پیشنهاد داده شد که تابلوهای هشدار برای کاهش سرعت خودروها نصب شود اما پلیس راهور گفت؛ تجربه ما نشان می دهد که برخی مردم حتی برای حفظ جان خودشان در جاهایی که بارها هشدار داده شده سرعتشان را کم کنند، اقدام به این کار نمی‌کنند چه برسد به اینکه بخواهند برای یوزپلنگ این کار را انجام دهند؛ بنابراین این گزینه حذف شد و تصمیم فنس کشی گرفتیم و قرار شد مطالعه شود که برای محل عبور یوزپلنگ با توجه به اهمیت انتقال ژنتیکی زیرگذر یا روگذر احداث شود.

جوكار تصریح کرد :مجدداً براساس مطالعات انجام شده مشخص شد؛ برای گوشتخواران زیرگذر مناسب‌تر است.

وی افزود: بیش از 30 زیرگذر در این محور وجود داشت که ما در برخی از آنها برای بررسی شرایط دوربین نصب کردیم که متاسفانه مردم دوربین‌ها را بردند اما در نهایت مشخص شد که زیرگذر گزینه مناسبی است،البته در صورت پاسخ ندادن این روش تعبیه روگذر نیز برای مراحل بعد پیش‌بینی شده است.

مدیر پروژه حفاظت از يوز آسيايی گفت: محور خطرناک‌تر دیگر که در اولویت قرار دارد محور ساغند است که باید برای ایمن‌سازی آن اقدام شود.

جوکار با اشاره به کریدورهای ایجاد شده برای حیات وحش، گفت: کریدوری در یزد ایجاد شده که مردمی است و جامعه محلی از آن حفاظت می‌کنند که موجب افزایش جمعیت حیات وحش شده است. کریدور دیگری وجود دارد که یک شخص بدون نیت شکار آن را حمایت می‌کند، اما نقطه ضعف ما منطقه‌ای میان میاندشت و توران است که در آنجا هنوز شروع به مطالعه نکرده‌ایم.

مدیر پروژه حفاظت از يوز آسيايی بيان داشت: داوطلبان برای ایجاد کریدور حیات وحش در آنجا بوده اما در تلاشیم که شیوه پایداری را برگزینیم و ترجیحاً از جوامع محلی برای این کار استفاده کنیم.

جوکار افزود: زیستگاهی برای یوزپلنگ آسیایی به وسعت توران در کرمان وجود دارد که به دلیل ناامنی منطقه تاکنون نتوانسته‌ایم آنجا را بررسی کنیم یا دوربین تله‌ای نصب کنیم بنابراین در مورد این زیستگاه اطلاع چندانی نداریم.

وی با اشاره به اینکه یکی از بزرگترین معضلات ما دام‌ها و سگ گله در زیستگاه‌ها هستند، گفت: باید به روشی دست پیدا کنیم که دام‌ها با تهیه آغل‌های دیگر به بخش دیگری منتقل شوند. همچنین در برخی از زیستگاه‌ها مستثنیات مردم وجود دارد که باید خریداری شود، زیرا شاهد ایجاد آسیب برای یوزپلنگ‌ها از سوی سگ‌های نگهبان و جوامع محلی بودیم.