پشت پرده «ترور محمد‌ بن‌ نایف» در عربستان چه بود؟

اما حال این که چگونه عامل انتحاری حمله به «محمد نایف» که پس از پدرش، دومین مقام ارشد وزارت کشور عربستان است، از حلقه امنیتی گذشته، خود نشان از این دارد که ابعاد این ترور، بیشتر از یک تسویه حساب گروه‌های تروریستی عربستان با خاندان آل سعود بوده و به خوبی نشان می‌دهد که جنگ قدرت در عربستان، ابعاد آشکاری پیدا کرده است، چرا که...

کد خبر: ۶۱۷۹۴

تاریخ: ۰۸ شهريور ۱۳۸۸ - ۱۲:۱۱

به دنبال سوءقصد نافرجام به جان «محمد بن نایف»، فرزند ارشد «نایف بن عبدالعزیز»، وزیر کشور عربستان سعودی و مهمترین فرد خاندان آل سعود، مرتبط با وهابیون و سلفی‌‌های تندرو، هم‌اکنون مشخص شده است که درگیری در لایه‌های گوناگون آل سعود و ارتباطات این خاندان با گروه‌های تروریستی وهابی و سلفی، ابعاد تازه‌ای به خود گرفته است.

به گزارش خبرنگار «تابناک» از ریاض، اخبار متعددی از این سوءقصد نافرجام ـ که از سوی یک فرد شاخص از گروه‌های وهابی و سلفی صورت گرفت ـ در محافل درونی عربستان و کشورهای عربی منطقه روایت می‌شود که مهمترین آنها، هشدار جناح متمایل به غرب و «ملک عبدالله»، پادشاه عربستان به نایف بن عبدالعزیز، وزیر کشور عربستان و فرزندان و مشاوران اوست.

بر پایه این گزارش، در ماه‌های اخیر، نایف تلاش‌های بسیاری کرده است تا اعتماد هر چه بیشتر گروه‌های سلفی و وهابی را به خود جلب کند، اما اقداماتی که از سوی نیروهای امنیتی و ارتش عربستان در راستای سرکوب شاخه‌های نظامی این گروه‌ها صورت گرفته، از دامنه اعتمادسازی‌های نایف بن عبدالعزیز و پسرش محمد بن نایف که خواهان رسیدن به قدرت در عربستان با حمایت همه‌جانبه این گروه‌ها هستند، ناشی شده است.

یک کارشناس مسائل عربستان در این باره اظهار می‌دارد: پس از بیماری شدید «سلطان بن عبدالعزیز»، ولیعهد عربستان و با توجه به این که وی نمی‌تواند همچون گذشته، دیگر فعالیت‌های سیاسی خود را انجام دهد و همچنین ناکام ماندن «بندر بن سلطان»، فرزند ولیعهد عربستان، در رسیدن به قدرت با اقدام به کودتای نظامی «نایف بن عبدالعزیز»، وزیر مقتدر عربستان، تلاش کرده است با اعتمادسازی هر چه بیشتر و تحکیم روابط خود با سلفی‌ها و وهابی‌ها، به قدرت اول عربستان سعودی دست یابد.

اما حال این که چگونه عامل انتحاری حمله به محمد نایف که پس از پدرش، دومین مقام ارشد وزارت کشور عربستان است، از حلقه امنیتی گذشته، خود نشان از این دارد که ابعاد این ترور، بیشتر از یک تسویه حساب گروه‌های تروریستی عربستان با خاندان آل سعود بوده و به خوبی نشان می‌دهد که جنگ قدرت در عربستان، ابعاد آشکاری پیدا کرده است، چرا که پس از خنثی شدن کودتای نافرجام بندر بن سلطان، اکنون زیاده‌خواهی‌های وزیر کشور عربستان با سوءقصد نافرجام به فرزندش ـ که یک مقام امنیتی مهم در این کشور بوده ـ همراه بوده است.

در همین حال، برخی از ناظران نیز در منطقه، با تردید در اعلام هویت عامل انتحاری، از ابعاد گسترده‌تری از این ترور ـ که از جنگ قدرت در خاندان عربستان سعودی است ـ خبر می‌دهند.

گزارش‌های رسیده حاکی است، در این زمینه، نیروهای وهابی و سلفی مرتبط با القاعده و طالبان، به ویژه شاخه‌های نظامی این گروه‌ها، پس از دستگیری گسترده در هفته گذشته که بیش از پنجاه نفر از افراد شاخص این گروه‌ها را شامل می‌شده و به ویژه دستگیری‌ها به بدنه ارتش این کشور نیز سرایت کرده است، از خود واکنش شدید نشان داده‌اند. البته در این راستا باید گفت که این تحلیل، بیشتر برگرفته از افکار رسانه‌های عربستان است که وابسته به حکومت این کشور و جناح سعود الفیصل هستند.

آگاهان منطقه بر این باورند که، در ماه‌های آینده، عربستان سعودی که در یک دایره بسته خبری است، شاهد تحولات عمیقتری خواهد بود، چرا که اکنون شماری از نسل جوان خاندان آل سعود که در آنان برخی از تحصیل‌کرده‌های عربستانی نیز حضور دارند، از خود شعار سلطنت کردن پادشاه را سر داده و خواستار دمکراتیزه شدن فضای سیاسی عربستان شده‌اند.

این گزارش می‌افزاید: روحانیون وهابی عربستان نیز به شدت از اوضاع پیش آمده، نگرانند، چرا که اکنون در میدان سیاسی عربستان، گروه مهمی از خاندان آل سعود با آنان همراه نیستند. از سوی دیگر، فشار بر گروه‌های تروریستی مرتبط با وهابیون، در سطح منطقه افزایش پیدا کرده است.

این گزارش در ادامه یادآور می‌شود که آمریکا و به ویژه شخص اوباما، پافشاری بسیاری بر پایان دادن بر نفوذ سلفی‌ها و وهابی‌ها در پاکستان و افغانستان و شمال و شاخ آفریقا و خاورمیانه عربی دارند.

برخی از روزنامه‌نگاران عرب مقیم امارات نیز از این موضوع پرده برداشتند که در دیدار یک روزه چندی پیش «اوباما» از عربستان، رئیس‌جمهور آمریکا، خواستار اراده سیاسی قوی‌تری از عربستان برای برخورد با القاعده که فرزند نامشروع وهابی‌ها هستند، شد.

به هر روی، دیگر کشورهای عربی حوزه خلیج فارس، از تحولات عربستان سعودی به شدت نگرانند و آنان نیز بر این باورند که جنگ قدرت در عربستان نیز می‌تواند در تحولات سیاسی، اجتماعی و فرهنگی این کشورها اثر گذارد.

آگاهان سیاسی عرب در منطقه نیز بر این باورند که جنگ‌های شدید منطقه سعده یمن، ریشه در فتنه‌جویی وهابیون عربستان دارد و پافشاری آنان بر شیعه‌کشی و گستره حضور وهابی‌گری و سلفی‌گری در این چهارچوب ارزیابی می‌شود.

گفتنی است، ترور نافرجام محمد بن نایف، مسئول مبارزه با تروریزم عربستان، ابعاد گسترده‌تری دارد که پیامدهای آن، می‌تواند پایه‌های متزلزل حکومت آل سعود را فرو ریزد.