اصرار بر رویه غلط جذب فله‌ای در مقطع تحصیلات تکمیلی

کد خبر: ۶۱۵۰۳۷

تاریخ: ۲۶ مرداد ۱۳۹۵ - ۱۲:۱۲

اصرار بر رویه غلط جذب فله‌ای در مقطع تحصیلات تکمیلی؛ «دکتر»های بی‌کار و بی‌تخصص

به گزارش خانه ملت، کشورهای توسعه‌یافته، علم را دانشی می‌دانند که در نهایت به تولید ثروت و رفاه منجر می‌شود لذا سیاست‌گذاری‌ آن‌ها در مقاطع تحصیلات تکمیلی به این سمت است؛ اما در  ایران جذب بی‌رویه دانشجو در مقطع تحصیلات تکمیلی نه تنها به ثروت‌آفرینی منتهی نشده بلکه کاهش کیفیت علمی را به دنبال داشته که به گفته صاحب‌نظران اگر هر چه سریع‌تر برای آن فکری نشود آینده علمی کشور به مخاطره خواهد افتاد، هرچند تاکنون نیز عوارض ناشی از این روند غلط جذب دانشجو در جامعه علمی کشور مشهود شده است.

سیل بیکاران تحصیل‌کرده که تخصص و توان علمی خاصی نداشته و صرفا دارای یک مدرک دانشگاهی هستند، به تعداد مصرف‌کنندگان بیکار کشور افزوده شده و این مدرک نه تنها به آن‌ها جهت داشتن زندگی اجتماعی بهتر کمک نکرده بلکه توهم "دکتر بودن" را برای بسیاری از دارندگانش ایجاد کرده تا نسبت به انجام هر شغلی کمتر از مدرک خود دافعه داشته باشند.

به‌همین منظور فرهاد فلاحتی، محمد باسط درازهی، محمود صادقی و علیرضا سلیمی؛ نمایندگان کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس در این مجال دلایل جذب بی‌رویه دانشجو در مقاطع تحصیلات تکمیلی را از جهات مختلف همچون نیاز دانشگاه‌ها به کسب درآمد و سیستم غلط آموزشی در کشور مورد بررسی قرار داده و پیوند صنعت و دانشگاه را راه‌گشایی حل این معضل معرفی کردند.

فلاحتی: تبعات اجتماعی متعدد در انتظار جوامع مدرک‌گراست

فرهاد فلاحتی در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری خانه ملت با انتقاد از جذب بی‌رویه دانشجو در مقطع تحصیلات تکمیلی به ویژه دکترا، گفت: در چند سال گذشته رویکرد مدرک‌گرایی در کشور رواج پیدا کرده است چراکه دولت‌ها یکی از شروط مهم برای  استخدام و افزایش حقوق را مدرک اشخاص قرار داده‌اند و در همین راستا دانشگاه‌ها افزایش پیدا کرده و رویکرد دریافت پول و ارائه مدرک را در پیش گرفتند.

توانمندی و تسلط افراد در موضوعات تخصصی اهمیت ندارد

نماینده مردم قائنات در مجلس شورای اسلامی ادامه داد: متأسفانه در جامعه امروز صرف داشتن مدرک دکترا، شأن و جایگاه فرد را مشخص می‌کند و به توانمندی و تسلط افراد در موضوعات تخصصی اهمیت داده نمی‌شود.

وی  رویکرد پذیرش دانشجو در دوره تحصیلات تکمیلی را منطقی و حرفه‌ای ندانست و افزود: تنها افراد دارای شایستگی رشد علمی باید این فرصت را بدست آورند اما متاسفانه در بیشتر مواقع افراد مستعد و توانمند به دلیل عدم دارا بودن امکانات مالی عطای ادامه تحصیل را به لقایش می‎بخشد.

فلاحتی با تاکید براینکه به نظر می‌رسد وزارت علوم باید وضعیت جذب دانشجو در مقطع تحصیلات تکمیلی را شفاف‌سازی، علمی و منطقی کند، افزود: باید شروط علمی و پژوهشی در انتخاب افراد برای تحصیل در مقطع دکترا اعمال شود.

پذیرش دانشجو در مقطع دکترا باید با نیاز شغلی کشور هماهنگ شود

نماینده مردم قائنات در مجلس با اشاره به اینکه پذیرش دانشجو در مقطع دکترا باید با نیاز شغلی کشور هماهنگ شود، گفت: جذب بی‌رویه دانشجو تنها در دانشگاه آزاد اتفاق نمی‌افتد بلکه بسیاری از پردیس‌ها، دانشگاه‌های غیرانتفاعی و پیام نور نیز به این کار روی آورده‌اند.

تخطی دانشگاه‌ها از قانون؛ ناشی از عدم نظارات ناکافی وزارتخانه علوم

وی با بیان اینکه تخطی دانشگاه‌ها از قانون را باید ناشی از عدم نظارت کافی وزارتخانه علوم دانست، اضافه کرد: واگذاری برخی از مسئولیت‌ها به واحدهای دانشگاهی سبب کاهش تسلط وزارت علوم به عملکرد آن‌ها شده است.

فلاحتی ادامه داد: بسیاری از دانشگاه‌ها به دلیل آنکه دانشجویان آنها در مقطع کارشناسی و ارشد به حدنصاب نمی‌رسد، به جذب و پذیرش دانشجو در مقطع دکترا روی آورده‌اند تا دانشگاه‌شان به تعطیلی کشیده نشود و بتواند به لحاظ مالی خود را اداره کنند.

عضو کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس با بیان اینکه جامعه‌ای که توجه کمتری به درک افراد دارد و به مدرک تحصیلی  توجه می‌کند باید تبعات اجتماعی متعددی را پذیرا شود، گفت: افرادی که در مقطع دکترا درس خوانده باید صاحب‌نظر، داری تالیف و کار پژوهشی باشند اما این مدرک‌های بی‌زحمت توهم "دکتر بودن" و اینکه دارندگان آن فقط باید پست‌های مدیریتی داشته باشند را به جامعه تزریق می‌کند و از طرفی افراد با مشغول شدن در یک شغل پایین‌تر از مدرک خود دچار سرخوردگی می‌شوند.

درازهی: کیفیت پایین آموزشی در مقطع دکترا؛ خطری در کمین مشاغل تخصصی

همچنین محمد باسط درازهی در گفت‌وگو با خانه ملت با انتقاد از جذب بی‌رویه دانشجو در مقطع تحصیلات تکمیلی به ویژه دکترا، گفت: خوشبختانه وزارت علوم در زمینه جذب بی‌رویه دانشجو در مقاطع تحصیلات تکمیلی دغدغه‌مند است و انتقاد وزیر علوم از وضعیت موجود نشان از این دغدغه دارد.

نماینده مردم سروان در مجلس شورای اسلامی جذب حداکثری دانشجو در مقاطع دکترا و کارشناسی ارشد را به نفع سیستم علمی و آموزشی کشور ندانست و افزود: دانشگاه‌ها باید امکانات، شرایط علمی، کیفیت و کمیت هیات علمی خود را در جذب دانشجو در نظر بگیرند تا سطح آموزشی آن‌ها ضعیف و پایین‌تر از استاندارد نباشد.

وی ادامه داد: فارغ‌التحصیل شدن خیل عظیمی از دانشجویانی که سطح علمی پایینی دارند برای سیستم مدیریتی کشور و شغل‌های تخصصی زیان‌بار است و به‌‍ یقین این افراد به دلیل مدرک دکترای که در دست دارند در یافتن شغل دچار مشکلات متعدد خواهند شد.

درازهی با بیان اینکه بستن در دانشگاه‌ها راه‌حل مشکل نیست بلکه باید کیفیت آموزشی را بالا برد، ادامه داد: در صورت اجرایی شدن "قانون سنجش و پذیرش دانشجو" در دوره‌های تحصیلات تکمیلی، جلوی جذب بی‌رویه دانشجو در مقطع دکتری گرفته می‌شود چراکه تمامی دانشگاه‌ها موظف به تبعیت از این قانون خواهند بود لذا مسئولان باید اجرای این قانون را سرعت بخشند.

عضو کمیسیون آموزش وتحقیقات مجلس با بیان اینکه نگاه صرفا درآمدزایی دانشگاه‌ها به مشکلات آموزشی و شغل‌های تخصصی کشور دامن می‌زند، گفت: پذیرش دانشجو در مقطع دکترا باید با نیاز شغلی کشور هماهنگ شود، اگرچه جذب بی‌رویه دانشجو تنها در دانشگاه آزاد اتفاق نمی‌افتد بلکه بسیاری از پردیس‌ها، دانشگاه‌های غیرانتفاعی و پیام‌نور نیز به این کار روی آورده‌اند.

صادقی: افزایش جذب دانشجو در تحصیلات تکمیلی رویه غلط دولت قبل است

محمود صادقی با انتقاد از جذب بی‌رویه دانشجو در مقطع تحصیلات تکمیلی به ویژه دکترا به خانه ملت گفت: این موضوع دامنه‌دار سال‌هاست گریبان نظام آموزش عالی را گرفته است و البته انتقادی در این زمینه به خود آموزش عالی و دانشگاه‌های دولتی به‌خصوص در دولت گذشته وارد است چراکه بنای این رویه غلط در دولت قبل گذاشته شده؛ درواقع باید افزایش جذب دانشجو در تحصیلات تکمیلی را مصداق این ‌رویه غلط در آن دوره دانست.

نماینده مردم تهران، ری، شمیرانات، اسلامشهر، پردیس در مجلس شورای اسلامی ادامه داد: وزارت علوم در این زمینه استانداردهایی همچون نسبت استاد به دانشجو یا نسبت فضای آموزشی و آزمایشگاهی به دانشجو را دارد و ظرفیت پذیرش دانشجو باید براساس این فرمول‌ها تعیین شود اما این نسبت‌ها در دولت گذشته به عناوین مختلف رعایت نشد و البته هنوز نیز ادامه دارد.

وی با تاکید براینکه دانشگاه آزاد در میان تمامی دانشگاه‌ها افزایش بی‌رویه‌ بیشتری در جذب دانشجو در مقطع تحصیلات تکمیلی داشته است، گفت: سطح کیفی آموزشی اکثر واحدهای آموزشی این دانشگاه بسیار پایین است و در برخی از واحدها رشته‌هایی آموزش داده می‌شود که نه تنها با فضای جغرافیایی و بومی منطقه تناسب ندارد بلکه دانشگاه نیز از ظرفیت و امکانات لازم برای تدریس آن رشته برخوردار نیست.

صادقی با اشاره به انتقاد وزیر علوم از این جذب‌های بی‌رویه، اضافه کرد: وزارت علوم فقط نسبت به راه‌اندازی رشته‌های جدید در دانشگاه آزاد تصمیم‌گیرنده است و در افزایش یا کاهش ظرفیت‌های این دانشگاه نقشی ندارد و هیأت امنای خود دانشگاه آزاد در این زمینه تصمیم می‌گیرند.

وی با بیان اینکه بخشی از دلایل این جذب بی‌رویه "کسب درآمد" است، توضیح داد: نگاه صرفا درآمدزایی و یک جانبه دانشگاه آزاد در اداره واحدها به این مشکل دامن‌زده است، اما دانشجویانی که در این شرایط بی‌کیفیت فارغ‌التحصیل می‌شوند نمی‌توانند در مشاغل مختلف موفق ظاهر شده و ادامه این روند ضایعه بزرگی را برای کشور ایجاد می‌کند.

عضو کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس با بیان اینکه توسعه بی‌رویه واحدهای دانشگاهی این مشکل را ایجاد کرده، گفت: تجمیع دانشگاه‌ها و امکانات یکی از راه‌های اصلی فائق آمدن بر این مشکل است.

سلیمی: سیستم آموزش عالی به خانه‌تکانی نیاز دارد

علیرضا سلیمی در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری خانه ملت با انتقاد از جذب بی‌رویه دانشجو در مقطع تحصیلات تکمیلی به ویژه دکترا، گفت: متأسفانه توسعه آموزش عالی در ایران متوازن نبوده و امروز از جهات متعدد با اشکالاتی رو به رو است؛ یکی از این اشکالات در عدم آگاهی از میزان نیاز کشور به کسب دانشجو در رشته‌های مختلف است، به‌عنوان نمونه در رشته حقوق بیش از 120هزار نفر در حال تحصیل در دانشگاه‌ها هستند در حالی که عدم نیاز به این تعداد حقوق‌دادن در کشور کاملا مشهود است.

نماینده مردم محلات در مجلس شورای اسلامی ادامه داد: آمار دقیقی از نیازهای شغلی کشور وجود ندارد به‎همین دلیل دانشگاه‌ها بی‌توجه به این نیاز به جذب دانشجو اقدام می‌کند، درواقع تاکنون گزارشی از مدنظر قرار دادن نیاز کشور در جذب دانشجو از سوی  آموزش عالی ارائه نشده است.

وی با بیان اینکه سیستم آموزش عالی ایران به خانه‌تکانی نیاز دارد، ادامه داد: در بسیاری از کشورها تنها 20درصد فارغ‌التحصیلان مدارس به دانشگاه وارد شده و مابقی در رشته‌های تکنسین و فنی مشغول می‌شوند تا نیازهای کشورشان به درستی مرتفع شود اما ایران از یک طرف با خلاء جدی تکنسین رو به ور است و حتی برای پرکردن این خلاء اقدام به ورود تکنسین کرده و از طرفی دیگر حجم گسترده فارغ‌التحصیلان دانشگاهی بیکار را دارد.

سلیمی ادامه داد: افرادی که در مقطع دکترا تحصیل می‌کنند باید دارای توانمندی‌های علمی خاصی باشند اما در ایران دانشجویان تنها برای یافتن شغل به دنبال کسب مدرک بالاتر هستند.

وی با تاکید بر اینکه "طرح آمایش سرزمینی در حوزه آموزش عالی" تدوین نشده و این مسئله لطمه بزرگی به وضعیت آموزش عالی کشور زده است، گفت: دانشگاه‌ها برای کسب درآمد به جذب دانشجوی بیشتر اقدام می‌کند درحالی که باید از  طریق انجام فعالیت‌های پژوهشی و برقراری ارتباط با صنایع کشور کسب درآمد کنند.

عضوهیات رییسه کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس با بیان اینکه صنعت و کشاورزی ایران خود را بی‌نیاز از دانشگاه‌ها می‌دانند، گفت: شرکت‌های دانش‌بنیان با هدف پرکردن فاصله بین صنعت و دانشگاه‌ها ایجاد شده‌‎ اما هنوز به این مرحله نرسیده‌اند.