بازگشت‌پذیری اما این‌بار با قامتی بلندتر

کد خبر: ۶۰۸۳۱۹

تاریخ: ۰۲ مرداد ۱۳۹۵ - ۱۱:۴۷

به گزارش خبرنگار مجلس گروه سیاسی باشگاه خبرنگاران جوان؛ گزارش یک طرفه و مغرضانه بان کی‌مون دبیرکل سازمان ملل و شورای امنیت درباره توافق هسته‌ای و اظهارات برخی از نمایندگان 1+5 در شورای امنیت واکنش تند "علی لاریجانی" رئیس مجلس شورای اسلامی را به دنبال داشت.

*اولتیماتومی از جنس مجلس

لاریجانی روز چهارشنبه (30 تیر ماه) در نطق پیش از دستور ضمن انتقاد به بان کی‌مون به دلیل آنکه در گزارش خود هیچ‌گونه اشاره‌ای به عدم اجرای تمام تعهدات طرف 1+5 در برجام نکرده بود، غرب را تهدید به راه‌اندازی کارخانه هسته‌ای برای غنی‌سازی کرد.

اولین خط و نشان لاریجانی برای

رئیس مجلس خطاب به سازمان انرژی اتمی تاکید کرد: لازم است مطابق قانون مربوطه طرح راه‌اندازی کارخانه هسته‌ای برای غنی‌سازی در درجات مورد نیاز کشور را آماده کرده و مجلس شورای اسلامی ایران را در جریان امر قرار دهد.

*بازگشت‌پذیری اما این بار...

"علی‌اکبر صالحی" رئیس سازمان انرژی اتمی هم بلافاصله در پاسخ به این بیان رئیس مجلس مبنی بر راه اندازی کارخانه غنی‌سازی اظهار داشت: منظور آقای لاریجانی از ایجاد کارخانه غنی‌سازی، بحث بازگشت‌پذیری بوده و موضوع کارخانه جدیدی در میان نیست، در واقع همان بحث استفاده از تاسیسات نطنز و بازگشت‌پذیری در این تاسیسات است.

وی ادامه داد: زمان بحث و مذاکره در برجام، جایگاهی را هم برای بازگشت‌پذیری در نظر گرفتیم که اگر طرف مقابل خواست خلف وعده کند ما هم به سهم خودمان بتوانیم بازگشت کنیم به شرایطی که در گذشته بودیم.

رئیس سازمان انرژی اتمی با تاکید براینکه می‌توانیم در اسرع وقت به شرایطی به مراتب بهتر از شرایط قبل برسیم، گفت: البته این امر زمانی اتفاق خواهد افتاد که طرف مقابل برجام را نقض کند و این نقض مورد تایید هیأت نظارت بر برجام قرار گرفته باشد.

صالحی افزود: این تصمیم نظام است و این آمادگی را داریم و از قبل پیش‌بینی‌های لازم انجام شده و ما این اطمینان را می‌دهیم که می‌توانیم به شرایطی به مراتب بهتر و بالاتر از قبل بازگردیم.

*اعلام نقض برجام در انتظار یک هیئت

پیش از اجرای برجام "هیات نظارت بر اجرای برنامه جامع اقدام مشترک" به دستور مقام معظم رهبری در شورای عالی امنیت ملی تشکیل شد که وظیفه آن بررسی اجرا و تشخیص نقض برجام چه از نظر نقض کلی و چه فاحش است.

هشت عضو این هیأت با تایید رهبری انقلاب انتخاب شده‌اند و دستور کار هیات نظارت بر اجرای برجام هم با تایید و نظر ایشان مشخص شد که مصوبات آن همچون مصوبات شورای عالی امنیت ملی به تایید مقام معظم رهبری می‌رسد.

حجت‌الاسلام والمسلمین حسن روحانی، علی‌ لاریجانی، محمدجواد ظریف وزیر امور خارجه، حسین دهقان وزیر دفاع، علی شمخانی دبیر شورای عالی امنیت ملی، علی‌اکبر صالحی رئیس سازمان انرژی اتمی، سعید جلیلی نماینده رهبر معظم انقلاب در شورای عالی امنیت ملی و علی‌اکبر ولایتی رئیس مرکز تحقیقات استراتژیک مجمع تشخیص مصلحت نظام اعضای هیئات نظارت بر اجرای برجام هستند.

رصد اصلی اجرای برجام به عهده دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی است و کمیته‌ای در این دبیرخانه با این مضمون از مدت‌ها قبل تشکیل شده است و هرگونه نقض در برجام را به هیات نظارت گزارش می‌کند. در عین حال وزارت امور خارجه هم به سهم و وظیفه خود که اجرای برجام را بر عهده دارد این رصد را انجام می‌دهد اما در نهایت گزارش آن به هیات نظارت ارائه خواهد شد.

تمامی تصمیماتی که در این هیات گرفته می‌شود باید به تایید و امضای رهبری برسد. همچنین با توجه به اینکه برخی از جلسات این هیات صرفا برای بررسی روند تحولات است، صورت‌ جلسات آن برای اطلاع نزد رهبری ارسال می‌شود.

حال با توجه به اینکه علی لاریجانی عضو هیات نظارت بر اجرای برجام بوده آیا می‌توان بیان کرد که الزام وی برای راه اندازی کارخانه هسته‌ای توسط سازمان انرژی اتمی تصمیم قاطع هیات نظارت بر برجام است یا نظر شخصی رئیس مجلس و اگر این الزام از سوی این هیات بیان شده، به نوعی اثبات نقض برجام از سوی غرب خواهد بود؟

*تهدیدی با صدای خانه ملت

برای پاسخ به این سوالات با "ابوالفضل حسن‌بیگی" عضو هیئت رئیسه کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی به گفتگو پرداختیم.

وی در پاسخ به سوال‌های مطرح شده اظهار داشت: با توجه به بدعهدی‌های غربی‌ها در اجرای برجام، لاریجانی با استفاده از حق ریاست بر خانه ملت تهدیدهای آن‌ها را پاسخ گفت.

نماینده مردم دامغان با اشاره به حواشی‌های انتخابات ریاست جمهوری در آمریکا بیان داشت: برخی مطالب مطرح ‌شده از سوی آمریکایی‌ها با روح برجام مغایرت دارد، ما از ناحیه سازمان ملل و آمریکایی‌ها در رابطه با اجرای برجام تحت فشار هستیم اما کشورمان نسبت به عدم لغو تمامی تحریم‌ها تاکنون معترض است و آمریکایی‌ها در این مورد دبه می‌کنند.

حسن‌بیگی تاکید کرد: متأسفانه برخی کشورهای غربی تنها گوششان به زبان آمریکاست در صورتی که سازمان ملل متحد متعلق به آمریکا نبوده و باید تمامی موارد در این سازمان براساس رأی‌گیری انجام شود.

وی ادامه داد: اکنون مجلس در حال بررسی گزارش واصله وزارت امورخارجه به کمیسیون امنیت ملی در مورد اجرای برجام است تا ببیند آیا برجام در این مدت طی شده، نقض شده یا خیر.

عضو هیئت رئیسه کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس با تاکید براینکه لاریجانی با اعلام راه‌اندازی کارخانه هسته‌ای توسط سازمان انرژی اتمی تنها تهدیدات آمریکایی‌ها را پاسخ داد، افزود:  اگر آنها بخواهند به تعهدات خود عمل نکنند ما می‌توانیم با توجه به تکنولوژی پیشرفته امروز و دانشمندان‌مان در فرصت بسیار کوتاهی فعالیت‌های هسته‌ای را در کشورمان قوی‌تر از گذشته در پیش بگیریم.

نماینده مردم دامغان تاکید کرد: البته در متن برجام هم ذکر شده است که در هر جایی که کشورهای 1+5 تعهدات خود را عملی نکنند ما مجازیم به غنی سازی هسته‌ای خود بازگردیم به روز کردن قلب راکتور هسته‌ای می‌تواند به سرعت انجام شود لذا سخنان لاریجانی و تاکید صالحی بر آن، این پیام را به غربی‌ها می‌دهد که ما هم از لحاظ پیشرفت فنی نسبت به گذشته ضریب چند برابری داشته‌ایم و تنها باید بخواهیم.

نماینده دامغان همچنین در پاسخ به سوالی مبنی براینکه آیا این سخن لاریجانی از زبان یک عضو هیئت نظارت براجرای برجام و تأکید بر نقض برجام بوده است، گفت: می‌تواند از هر دو جایگاه مطرح شده باشد یعنی هم ریاست مجلس و هم عضو هیئت نظارت بر اجرای برجام البته جایگاه حقوقی ریاست مجلس بسیار بالاتر است.

حسن‌بیگی ادامه داد: لاریجانی عضو هیئت نظارت بر اجرای برجام است و می‌توان با پیشنهاد وی در این هیئت سریعا تصمیمات لازم را اتخاذ کرده تا در صورت تأیید مقام معظم رهبری این موضوع عملیاتی شود.

عضو هیئت رئیسه کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس اظهار داشت: در موضوع برجام اقتدار، قدرت دفاعی و دانش ملی مؤلفه‌های اصلی جمهوری اسلامی ایران است.

وی خاطرنشان کرد: اگر قرار است غربی‌ها در اجرای برجام با بهانه‌گیری به تعهدات خود عمل نکنند به فرموده مقام معظم رهبری "اگر آنها برجام را پاره کنند ما آن را آتش می‌زنیم"، لذا این یک پاسخ دندان‌شکن به غربی‌هاست.

*سخن آخر

پیش از اظهارات رئیس مجلس برای راه‌اندازی کارخانه هسته‌ای، علی‌اکبر ولایتی یکی دیگر از اعضای هیئت نظارت بر برجام هم در مصاحبه‌ای گفت:‌ قرار بود در مدت و مهلتی پس از امضای برجام، ایران تعهداتش را درباره اعمال محدودیت‌ها در زمینه اقدامات صلح‌آمیز هسته‌ای اجرا کند و در همین مدت هم آمریکایی‌ها و متحدانش تحریم‌های اعمال شده را بردارند.

وی افزود:‌ جمهوری اسلامی ایران به تبعیت از قواعد اسلامی به تعهداتش عمل کرد و آژانس بین‌المللی انرژی اتمی که اغلب هم مواضع یک طرفه داشت، آن را تایید کرد.

در این فاصله آمریکایی‌ها به تعهدات‌شان که رفع تحریم‌ها و آثار آن، آزادی تجارت و ارتباطات علمی، فناوری، تجاری و مالی میان ایران و دیگر کشورها و غرب است، عمل نکردند و علت آن هم مشکلاتی است که وجود دارد.

حال با وجود اولتیماتوم جدی رئیس مجلس، اظهارات ولایتی و تاکید رئیس سازمان انرژی اتمی بر راه‌اندازی کارخانه هسته‌ای در صورت تایید نقض توافق هسته‌ای توسط هیئت نظارت بر اجرای برجام، باید دید که آیا غربی‌ها در ادامه روند اجرای برجام با عزمی جدی‌تر به تعهدات خود عمل خواهند کرد؟!