مبهم‌گویی‌های جهانگیری تمامی ندارد

معاون اول رئیس جمهور دو روز گذشته طی اظهاراتی اعلام کرد: در دولت گذشته تصمیمات عجیبی اتخاذ شده، از جمله انتقال میلیارد‌ها دلار از ذخایر بانک مرکزی به یک شرکت نفتی ایرانی است که در خارج از کشور مستقر است.

کد خبر: ۶۰۵۳۶۸

تاریخ: ۲۲ تير ۱۳۹۵ - ۱۴:۵۴

به گزارش فارس دو روز قبل اسحاق جهانگیری معاون اول رئیس جمهور در جریان افتتاح نمایشگاه بورس، بانک و بیمه از یکی از تصمیم دولت قبل پرده برداری کرده و گفته است «در دولت گذشته تصمیمات عجیبی اتخاذ شده از جمله اینکه میلیارد‌ها دلار از ذخایر بانک مرکزی در یک شرکت نفتی ایرانی که در خارج از کشور مستقر است سرمایه‌گذاری شد.»

این مقام مسؤول ادامه داده است« بعدها در موردش حرف خواهم زد ».

البته این نوع افشاگری معاون اول رئیس جمهور مسبوق به سابقه است به طوری که وی در 27 دی ماه سال 93 نیز در جریان برگزاری چهل و سومین جلسه هیات نمایندگان اتاق ایران،گفته بود: یک زمانی گفتند پول ایران را ببریم در صرافی‌های دوبی بفروشیم. ظرف 18 ماه 22 میلیارد دلار پول این مملکت به خارج رفت."

طی 3 سال گذشته از عمر دولت یازدهم معاون اول رئیس جمهور همواره این سرنخ ها را می‌دهد، اما هیچ گاه ادامه ماجرا را نمی گوید. مثلا نمی گوید این پول ها کجا رفته است؟ نمی گوید آیا خروج این مبالغ هنگفت غیر قانونی بوده یا قانونی؟ و اگر غیر قانونی است چرا علیه دولت قبل دعوای حقوقی صورت نمی گیرد؟

این در حالی است که اولا این تصمیمات به منظور بلوکه نشدن دارایی ایران در دوران تحریم اتخاذ شد تا سرنوشتی مشابه بلوکه شدن 2 میلیارد دلار ایران با رای دادگاه آمریکا و یا ماجرای شرکت اماراتی نبوک که 4.2 میلیارد دلار پول ایران را بالا کشید و  هیچ جوابی هم نمی‌دهد، پیدا نکند.

در واقع با این اقدام دولت قبل بیش از 50 میلیارد دلار از دارایی های ارزی بانک مرکزی از بلوکه شدن مصون ماند و نجات پیدا کرد. به راستی اگر این اقدام صورت نمی گرفت آیا معاون اول دولت یازدهم هم اکنون مدعی عدم اقدام دولت قبل برای جلوگیری از بلوکه شدن ده ها میلیارد دلار از منابع کشور نمی شد؟

به هرحال پیش از آن که معاون اول رئیس جمهور این مورد اخیر را نیز به دست فراموشی بسپارد، لازم بود در مورد سرمایه گذاری میلیاردها دلار از ذخایر بانک مرکزی در شرکت نفتی مستقر در خارج که همان «شرکت نیکو» است اسنادی ارائه شود.

البته قبل از ورود به بحث خالی از لطف نیست که برای بار مجدد یادآور شد مدیرعامل این شرکت در دولت یازدهم حقوق‌های چندین ده میلیون تومانی دریافت کرده است و اخیرا نیز با حکم وزیر نفت یک بازنشسته سکانداری این شرکت را برعهده گرفته است.

حجم سرمایه گذاری در صنعت نفت در دولتهای نهم و دهم

همانطور که گفته شد آنچه ظاهرا مدنظر جناب معاون اول رئیس جمهور است موضوع سرمایه گذاری حدود بیست میلیارد دلاری در شرکت نیکو است که در اوج تحریمها برای سرمایه گذاری در میادین مشترک پارس جنوبی و همچنین حوزه های نفتی و گازی و پالایشگاه ستاره خلیج فارس تخصیص داده شد.

با نگاهی به پایگاه اطلاع رسانی شرکت ملی نفت ایران و همچنین سایت اطلاع رسانی وزارت نفت که این روزها به قول مسؤولان صنعت نفت منبع موثق اطلاعات نفتی به شمار می رود مشخص می شود که روند سرمایه گذاری در صنعت نفت ایران طی سال های گذشته در دولت نهم بر اساس اظهارات غلامحسین نوذری، وزیر نفت در دولت نهم به این شکل بوده است که سرمایه گذاری در این صنعت در دولت هشتم ( 1384-1380 ) رقمی معادل 31 میلیارد و هفتصد میلیون دلار بوده است و این رقم در چهار سال دولت نهم به 66 میلیارد دلار رسیده است که از این میزان 48میلیارد دلار از محل منابع داخلی و بقیه از محل فاینانس، جذب صنعت نفت کشور شده است.

نخ داستان سرمایه گذاری در صنعت نفت ایران طی سال های اخیر را اگر بگیریم و به سال 1389 برسیم در رابطه با شرح آن می توان به گفته های عبدالمحمد دلپریش، مدیر برنامه ریزی تلفیقی، شرکت ملی نفت ایران که البته هنوز برسر کار است استناد کرد.

این مقام مسؤول در تشریح سرمایه گذاری در صنعت نفت ایران طی سال 1389 اعلام کرده بود در مجموع بیش از 20 میلیارد دلار منابع مالی در بخش بالادستی صنعت جذب شده است که البته سرمایه گذاری در این صنعت در دولت هشتم ( 1384-1380 ) رقمی معادل 31 میلیارد و هفتصد میلیون دلار بوده است و این رقم در چهار سال دولت نهم به 66 میلیارد دلار رسیده است.

از سال 1389 نیز که گذر کنیم و به سال 1390 برسیم می توان در رابطه با میزان سرمایه گذاری در صنعت نفت به سخنان رستم قاسمی، وزیر نفت اشاره کرد. قاسمی در 29 امین روز فروردین سال 91 اعلام کرد: « حجم سرمایه گذاری ها در صنعت نفت کشور در سال گذشته (1390 ) به بیش از 30 میلیارد دلار رسیده است. »

حجم سرمایه گذاری نیکو در صنعت نفت

دلپریش ادامه داده است همچنین از محل سپرده گذاری بانک مرکزی نزد شرکت نیکو در سال 90 حدود سه میلیارد دلار سرمایه گذاری انجام گرفته است.

الف) سرمایه گذاری نیکو در ستاره خلیج فارس

علیرضا ضیغمی مدیرعامل سابق شرکت ملی پالایش و پخش فراورده های نفتی در سال 90 از تزریق 600 میلیون دلار منابع مالی از سوی شرکت نیکو به پالایشگاه ستاره خلیج فارس خبر داد و گفته است: سال گذشته 200 میلیون دلار از سوی این شرکت برای ساخت این پالایشگاه اختصاص یافت.

علیرضا ضیغمی در گفت و گو با شانا با اعلام این خبر تصریح کرد: تاکنون یک میلیارد و 300 میلیون دلار تا 400 میلیون دلار از محل شرکت نیکو و صندوق ذخیره ارزی برای ساخت پالایشگاه 360 هزار بشکه‌ای ستاره خلیج فارس اختصاص یافته است.

وی با بیان این که شرکت نیکو قرار است حدود 800 میلیون دلار برای ساخت پالایشگاه ستاره اختصاص دهد، افزود: این شرکت قسط اول خود را سال گذشته به مبلغ 200 میلیون دلار پرداخت کرد و قرار است امسال قسط های دوم و سوم خود را به مبلغ 600 میلیون دلار پرداخت کند.

ب) سرمایه گذاری نیکو در فاز 12 پارس جنوبی و چند پروژه نفتی

محمد جواد عاصمی پور که در سال 87 مدیرعامل شرکت های نیکو جرسی و نیکو سارل را برعهده داشت در همان سال ها به خبرنگار شانا گفته است:با تاکید وزیر نفت و دولت، شرکت نیکو برای تامین مالی پروژه های توسعه میدان نفتی و فاز ١٢ پارس جنوبی تمرکز کرده است.

به گفته وی شرکت نیکو برای تخصیص اعتبار به پروژه (لایه) نفتی پارس جنوبی و توسعه فاز ١٢ این میدان گازی نگاهی ویژه دارد.

عاصمی پور درباره تخصیص اعتبار به توسعه فاز ١٢ میدان گازی پارس جنوبی گفت: با توجه به تاکید وزارت نفت و شرکت ملی نفت ایران برای اولویت در اجرای توسعه فاز ١٢ پارس جنوبی، پیش از تصویب توسعه این فاز (با نگاهی ویژه به آن) تامین اعتبار پروژه در دستور کار قرار گرفت و در سال میلادی جاری (٢٠٠٨)، ٥٥٠ میلیون دلار به توسعه این فاز تخصیص یافت.

وی ادامه داد: پیشتر نیز تخصیص ١٥٠ میلیون دلار به این پروژه پیش بینی شده بود که از این میزان ٥٣ میلیون دلار آن تا پایان سال ٢٠٠٧ اختصاص یافته است.

ج) سرمایه گذاری نیکو در صنعت نفت

رییس امور برنامه‌ریزی و نظارت شرکت بازرگانی نیکو نیر در اواخر دولت دهم در گفت‌وگو با پایگاه شرکت ملی نفت ایران تاکید کرده است؛ صنعت نفت در خلال برنامه پنجم توسعه که سالهای 1389 تا 1393 را شامل   می شود، نیازمند 155 میلیارد دلار سرمایه گذاری است که از این مبلغ 90 میلیارد دلار آن به صورت بیع متقابل و فاینانس و 65 میلیارد دلار دیگر نیز از محل منابع داخلی تامین خواهد شد.

وی ادامه داد: تحقق این امر بدین معنا است که سالانه باید حدود 13 میلیارد دلار سرمایه گذاری از محل منابع داخلی در صنعت نفت صورت بگیرد که کار دشواری است.

رئیس امور برنامه‌ریزی و نظارت شرکت بازرگانی شرکت نیکو افزود: در زمینه پروژه های گازی نیز توسعه سازندهای گازی کرنج خامی به میزان 60 میلیون فوت مکعب در روز، لب سفید بنگستان 7، رگ سفید خامی 10 و میلاتون به میزان 57 میلیون فوت مکعب در روز در برنامه پنجساله توسعه گنجانده شده است که شرکت نیکو برای سرمایه گذاری در این میادین ورود پیدا می کند.

وی تشریح کرد: در این میان برنامه اصلی تدوین شده برای توسعه میدان‌های نفتی شرکت نفت مناطق مرکزی ایران شامل توسعه میدان‌های کوه موند، ویزنهار، کوه کاکی، شاخه، البرز، بوشگان و بوشهر هر کدام به میزان 5 هزار بشکه در روز، کوه ریگ، شوروم، دورود به میزان 35 هزار بشکه در روز، سروستان، سعادت آباد به میزان 25 هزار بشکه در روز، خشت 30، آبان 10، آذر 30 و در نهایت 65، چنگوله 15 و در نهایت 65 هزار بشکه در روز برنامه ریزی شده است که شرکت نیکو برای سرمایه گذاری در این میادین نیز ورود پیدا خواهد کرد.

وی ادامه داد: بنابر برنامه‌ریزی‌های انجام شده در شرکت نفت فلات قاره ایران نیز، توسعه میدان اسفندیار به میزان 12 هزار بشکه، هنگام 16 هزار بشکه، ماهشهر 16، آلفا 10، میدان‌های هرمز 20، فردوسی 70 تا 140 و توسن 10 هزار بشکه در روز لحاظ شده است.

وی به میادین نفتی‌و گازی دیگر نیز اشاره کرد و ادامه داد: پروژه‌های تعریف شده برای شرکت نفت و گاز پارس در بخش پروژه‌های نفتی شامل طرح توسعه لایه نفتی پارس جنوبی به میزان تولید 19 تا 35 هزار بشکه در روز بوده است. در بخش میادین گازی این شرکت نیز برنامه ریزی برای توسعه فازهای 15 و 16 پارس جنوبی برای تولید 2 هزار میلیون فوت مکعب گاز در روز، فازهای 17 و 18 به میزان 2 هزار میلیون فوت مکعب در روز و  طرح توسعه فاز 12 پارس جنوبی برای تولید 3 هزار میلیون فوت مکعب گاز در روز انجام شده است که شرکت نیکو نیز برای سرمایه گذاری در این بخش ورود پیدا خواهد کرد.

رییس امور برنامه ریزی و نظارت شرکت بازرگانی شرکت نیکو  خاطرنشان کرد: در این میان شرکت سرمایه گذاری نیکو 60 درصد هزینه ها را تقبل کرده است.

این گزارش در پایان اضافه می کند بنابراین باید به آقای جهانگیری یادآور شد اگر این سرمایه گذاری ها انجام نمی شد امروز رئیس محترم جمهور، طرح نفتی برای افتتاح نداشت و خبری از افتتاح بزرگترین فاز پارس جنوبی در دولت یازدهم نبود،بنابراین لازم است معاول اول محترم رئیس جمهوری از کلی‌گویی و مبهم گویی به سمت شفاف‌سازی بروند و سخنان قابل دفاعی داشته باشند، بدون شک آنچه به دولت در آنتخابات آتی کمک خواهد کرد نه نقد گذشته آنهم بدین شکل که عملکرد فعلی است و قطعا مردم بر مبنای عملکرد دولتمردان کنونی درباره رای مجدد به آنان تصمیم‌گیری خواهند کرد.