جهان‌صنعت و کاهش قیمت نفت در بازارهای جهانی

گروه نفت و انرژی- قیمت نفت در بازارهای جهانی در طول دو سال گذشته به کمترین حد خود در ۱۲ سال گذشته رسید و اقتصاد بسیاری از کشورهای تولید‌کننده نفت‌خام را که نظام اقتصادی آنها به شدت وابسته به درآمدهای نفتی بود، با مشکلات عدیده‌ای روبه‌رو کرد.

کد خبر: ۶۰۰۷۴۸

تاریخ: ۰۶ تير ۱۳۹۵ - ۰۰:۳۸

قیمت نفت در بازارهای جهانی در طول دو سال گذشته به کمترین حد خود در ۱۲ سال گذشته رسید و اقتصاد بسیاری از کشورهای تولید‌کننده نفت‌خام را که نظام اقتصادی آنها به شدت وابسته به درآمدهای نفتی بود، با مشکلات عدیده‌ای روبه‌رو کرد.

عربستان سعودی که از 2014 با تولید دیوانه‌وار نفت از بزرگ‌ترین عوامل اشباع بازار نفت محسوب می‌شود، به تدریج تولید خود را تثبیت می‌کند.

بلومبرگ در گزارشی نوشت عربستان با وجود ثبت‌نام کشورش به عنوان بزرگ‌ترین تولید‌کننده نفت در شش ماه گذشته، تولیدش رو به کاهش گذاشته است که شاید این به‌خصوص در 15 سال اخیر سابقه نداشته باشد.

تحلیلگران بازار انرژی از نشانه‌های افت سهام نفت عربستان در بازارهای مالی خبر می‌دهند هرچند به گفته آنها هنوز میزان افت سهام نفت عربستان شفاف نیست.

عربستان به تثبیت تولید می‌اندیشد

تجارت نفت به تغییرات تولید در ایالات متحده و کمی در اروپا و ژاپن متکی است؛ کاهش یا تثبیت تولید نفت عربستان که از اکتبر به بالاترین میزان خود رسیده، می‌تواند سهام نفت را تحت‌الشعاع قرار دهد. در حال حاضر بازار سهام 6/38 میلیارد دلار تقاضای نفت‌خام را از دست داد. در دوره مشابه ایالات متحده نزدیک به 61 میلیون بشکه از معاملات نفت‌خام خود را از دست داده بود. عربستان سعودی نمی‌تواند شاهد ادامه کاهش سهام خود در بازارهای جهانی باشد به همین دلیل کارشناسان پیش‌بینی می‌کنند که ریاض برای توازن بازار، از نیمه دوم 2017 مشارکت خواهد کرد. هرچند وزیر جدید انرژی عربستان سعودی بر این باور است که تقاضای دیگری در بازار ظهور خواهد کرد که عرضه و تقاضا هماهنگ خواهد شد.

از سویی خبر بازگشت قریب‌الوقوع نفت‌خام کانادا به تولید، تاثیر منفی بر قیمت‌های نفت‌خام برجا گذاشت و تاثیر کاهش ذخیره‌سازی‌های نفت‌خام در آمریکا را جبران کرد. از سوی دیگر تا حدودی نگرانی بازار در مورد تداوم ناآرامی‌ها در نیجریه برطرف شد. در حال حاضر بهبود قیمت‌های نفت‌خام بسیار شکننده خواهد بود زیرا بازار همچنان با مازاد عرضه روبه‌رو است و نفت‌خام‌هایی که دچار وقفه شده بودند، دوباره به بازار بازمی‌گردند. در این میان اظهارات الکساندر نواک، وزیر انرژی روسیه سبب شد بازار نسبت به بهبود قیمت‌های نفت دچار ناامیدی شود که تاثیر منفی خود را بر قیمت‌های نفت‌خام به دنبال داشت. از طرفی پس از اعلام تصمیم دیوید کامرون، نخست وزیر انگلستان برای استعفا، ارزش پوند انگلستان به پایین‌ترین حد خود در ٣١ سال اخیر رسید و ارزش دلار آمریکا افزایش یافت.

با توجه به قیمت‌گذاری نفت به دلار، افزایش ارزش این ارز سبب می‌شود خرید نفت برای دارندگان ارزهای دیگر گران‌تر تمام شود و مطلوبیت نفت‌خام کاهش یابد. همچنین پس‌لرزه‌های افزایش قیمت نفت به بشکه‌ای بیش از ۵۰ دلار و بازگشت دکل‌های حفاری بیکار به صنایع نفت و گاز جهان بار دیگر دامن بازار جهانی طلای سیاه را گرفت. بر این اساس در معاملات منتهی به ۱۷ ژوئن سال‌جاری میلادی، قیمت تمام شاخص‌های معتبر نفت‌خام جهان بیش از دو دلار به ازای هر بشکه کاهش یافت به‌طوری که بهای هر بشکه نفت برنت دریای شمال با بیشترین سقوط قیمت، معادل دو دلار و ۴۳ سنت دست و پنجه نرم کرد. از این رو در معادلات منتهی به ۱۷ ژوئن قیمت هر بشکه سبد نفتی اوپک با کاهشی دو دلار و ۲ سنتی به ۴۵ دلار و ۹ سنت، بهای هر بشکه نفت وست‌تگزاس آمریکا با ثبت دو دلار و ۲۷ سنت کاهش به ۴۷ دلار و ۹۱ سنت و قیمت هر بشکه نفت برنت دریای شمال با ثبت کاهش دو دلار و ۴۳ سنت در محدوده بشکه‌ای ۴۷ دلار و ۴۶ سنت در بازار معامله شد.

از سوی دیگر شاخص قیمت نفت دوبی با ثبت کاهش یک دلار و ۸۵ سنت، بشکه‌ای ۴۵ دلار و ۶۲ سنت و بهای هر بشکه نفت‌خام عمان با یک دلار و ۹۵ سنت کاهش در محدوده ۴۵ دلار و ۸۷ سنت در بازار داد‌و‌ستد شد.

درآمد ایران روزانه ۴ میلیون دلار کم شد

قیمت نفت‌خام‌های سبک و سنگین صادراتی ایران هم متاثر از سایر شاخص‌های معتبر جهانی در معاملات منتهی به ۱۷ ژوئن ۲۰۱۶ با کاهشی بیش از دو دلار به ازای هر بشکه همراه شد.

بهای هر بشکه نفت‌خام سبک صادراتی ایران با ثبت کاهش دو دلار و شش سنتی در محدوده ۴۵ دلار و ۵۲ سنت و قیمت هر بشکه نفت‌خام سنگین صادراتی با کاهش دو دلاری در محدوده ۴۳ دلار و ۵۴ سنت در بازار معامله شده است.

با ثبت این کاهش قیمت، در مجموع از ابتدای سال‌جاری میلادی متوسط قیمت فروش هر بشکه نفت‌خام سبک صادراتی ایران ۳۵ دلار و ۹۹ سنت و بهای هر بشکه نفت‌خام سنگین صادراتی کشور به محدوده ۳۳ دلار و ۵۹ سنت رسیده است.

از سوی دیگر با توجه به صادرات روزانه دو میلیون بشکه نفت‌خام توسط ایران به بازار جهانی، کاهش حدود دو دلاری بهای هر بشکه نفت صادراتی ایران دست‌کم منجر به کاهش روزانه چهار میلیون دلاری درآمد نفتی کشور شده است. با وجود آنکه در معاملات منتهی به ۱۷ ژوئن ۲۰۱۶ میلادی تغییری در عرضه و تقاضای بازار جهانی نفت به وجود نیامد اما دو عامل روانی منجر به سقوط آزاد قیمت طلای سیاه در بازار شده است. بر این اساس اظهارات الکساندر نواک، وزیر انرژی فدراسیون روسیه مبنی بر عدم همکاری میان روسیه و عربستان برای مدیریت بیشتر بازار منجر به ناامیدی در بهبود بیشتر قیمت‌ها و در نهایت از سرگیری سقوط آزاد بهای طلای سیاه در بازار شده است.

علاوه بر این، از سرگیری تولید نفت از ماسه و شن‌های آغشته به نفت توسط شرکت کونوکو فیلیپس آمریکا در کانادا و بازگشت بخش عمده‌ای از نفت‌خام متوقف شده کانادا به چرخه تولید از دیگر عوامل تضعیف قیمت نفت در بازار به شمار می‌رود. با وجود این، دو عامل منفی باید از بازگشت دکل‌های حفاری بیکار به صنایع نفت و گاز جهان به ویژه در آمریکای شمالی به عنوان سومین عامل تاثیرگذار در تضعیف قیمت نفت در بازار یاد کرد و برخی از موسسات بین‌المللی اعلام می‌کنند که در صورت صعود قیمت نفت به بشکه‌ای بیش از ۶۰ دلار، تولید نفت از ذخایر نامتعارف و شیل با افزایش بیشتری روبه‌رو خواهد شد.

از سوی دیگر با وجود کاهش ۹۳۳ هزار بشکه‌ای ذخایر استراتژیک نفت آمریکا، کاهش ۲۹ هزار بشکه‌ای تولید نفت آمریکا و رسیدن تولید نفت این کشور به هشت میلیون و ۷۲۰ هزار بشکه در روز و افزایش تقاضای فصلی از مهم‌ترین عوامل تقویت‌کننده قیمت نفت بوده‌اند اما به نظر می‌رسد که زور این عوامل به آثار روانی عدم همکاری روسیه و عربستان به‌عنوان دو تولیدکننده بزرگ نفت جهان نرسیده است.