تأثیرات فوتبالی Brexit ؛ از سقوط سهام گرفته تا خروج سرمایه های خارجی؛

فروپاشی امپراتوری فوتبال انگلیس

فوتبال انگلیس ۴ نفر از ۱۰ فوتبالیست پردرآمد دنیا، ۵ مربی از ۱۰ سرمربی گرانقیمت جهان و ۶ باشگاه از ۱۰ باشگاه متمول کره زمین را دارد. البته این آمار به پیش از رأی تاریخی به جدایی جزیره از اتحادیه اروپا تعلق دارد، چون با سقوط ارزش سهام تیم‌ها و موج خروج سرمایه گذاران خارجی از لیگ بر‌تر، باید پادشاهی بریتانیا بر پرمخاطب‌ترین رشته ورزشی بشر را پایان یافته بدانیم.

کد خبر: ۶۰۰۶۱۷

تاریخ: ۰۵ تير ۱۳۹۵ - ۱۵:۳۳

متمول‌ترین و جذاب‌ترین لیگ فوتبال اروپا با رأی تازه مردم انگلیس، از میدان وسیع و پولساز فوتبال در قاره سبز خارج شد. این دم دستی‌ترین نتیجه‌ای است که می‌توان پس از لرزه ناشی از پاسخ مثبت ۵۲درصدی مردم بریتانیا به همه پرسی جدایی از اتحادیه اروپا با قطعیت درباره‌اش سخن گفت.

به گزارش «تابناک ورزشی»، ورزش انگلیس که در المپیک قبلی با استفاده از امتیاز میزبانی، مجموع ۶۵ مدال شامل ۲۹ طلا کسب کرد و خودش را تا پله سوم جدول توزیع مدال بازی‌های تابستانی یعنی پشت سر آمریکا و چین و بالا‌تر از روسیه بالا کشید، به چند رشته خاص وابسته است و در ارزیابی رشته‌های المپیکی، ورزش چندان قدرتمندی ندارد.

رشته‌های دوچرخه سواری، قایقرانی، بوکس، سوارکاری در کنار چند ماده از دوهای دوومیدانی و کمی هم تنیس و تیراندازی، کل توان و قدرت ورزش انگلیس در رقابت با رقبای اروپایی‌اش را تشکیل می‌دهد که آن هم بدون باری گرفتن از رفقای ایرلندی، اسکاتلندی و ولزی ناممکن است. انگلیسی‌ها از قدیم در رشته گلف هم مدعی بوده‌اند اما هیچ یک از این ورزش‌ها مثل فوتبالشان شهرت جهانی ندارد؛ فوتبالی که هرچند از دهه ۶۰ میلادی تا امروز دقیقا نیم قرن است که هیچ جامی را در سطح ملی و در تورنمنت های جام جهانی و یورو فتح نکرده، به توان باشگاه‌های ثروتمندش می‌نازد.

لیگ بر‌تر انگلیس از لحاظ معیارهای مختلف ـ فنی و کیفی گرفته تا بعد مالی ـ در صدر لیگ‌های اروپایی قرار دارد و به عبارت دیگر، بهترین لیگ فوتبال دنیا شناخته می‌شود. بازیکنان شاغل در این لیگ همیشه درآمد خوبی داشته‌اند؛ در شرایطی که هم‌اکنون در لیگ بر‌تر انگلیس قراردادهای بالای ۴۰ میلیون پوند هم بسته می‌شود، بازیکنان به طور متوسط هفته‌ای ۳۰ هزار پوند (معادل ۱۴۸ میلیون و ۲۰۰ هزار تومان) درآمد دارند.

همین سلطه بی‌چون و چرای انگلستان بر مهم‌ترین و پرمخاطب‌ترین ورزش جهان باعث شده تا افکارعمومی از ناتوانی و ضعف این جزیره پادشاهی در رشته‌های مهیجی مثل والیبال، بسکتبال، هندبال، شنا و ژیمناستیک (تا حدودی) و البته کشتی و وزنه برداری غافل بمانند؛ رشته‌هایی که حتی با جذب قهرمانان مهاجر و نژادهای دیگر هم به سطح رقابت با حریفان نرسیدند.

فوتبال انگلیس که به تنهایی ۴ نفر از جمع ۱۰ فوتبالیست پردرآمد دنیا را در خود جای داده، صاحب ۵ مربی از مجموع ۱۰ سرمربی گرانقیمت فوتبال جهان و ۶ باشگاه از ردیف ۱۰ باشگاه متمول فوتبال دنیا نیز هست، تا در کنار بیشترین درآمد حاصل از پخش تلویزیونی و گران‌ترین تعرفه تبلیغات محیطی فوتبال، قدرتمند‌ترین سیستم فوتبال جهان لقب بگیرد. پس مروری بر تراز مالی همین چهار- پنج قلم می‌تواند عمق فاجعه‌ای که برای فوتبال در اروپا رقم خورده را در ذهن تصور کرد.

حالا بد نیست نگاهی گذرا به عواقب خروج انگلیس از اتحادیه اروپا بیندازیم که با اینکه گفته می‌شود تا دو سال آینده طول خواهد کشید، گویا با اصرار کشورهای عضو یورو، تا پیش از رسیدن ژانویه ۲۰۱۷ اجرایی شود.

*اسباب کشی سرمایه گذاران خارجی

فوتبال انگلیس بیش از یک دهه است که مقصد اصلی مولتی میلیاردرهای غیرانگلیسی عاشق ولخرجی در فوتبال است. از آبراموویچ مالک روس چلسی گرفته تا شیخ منصور در منچستر سیتی، گلیزرهای آمریکایی در منچستریونابتد، مالک تایلندی در لسترسیتی و فرهاد مشیری ایرانی در اورتون همگی حالا با محاسبات تازه‌ای در مناسبات مالی خود مواجه شده‌اند. خروج انگلیس از اتحادیه، به طور حتم بر معادلات اقتصادی این بیزنس منهای بزرگ تاثیر می‌گذارد و غیر از ایجاد مانع و دشواری در تجارت بدون مرز در کل قاره، مخارج ناشی از بهره برداری از جایگاه مالی شان را افزایش می‌دهد.

از آنجا که هزینه کردن در فوتبال فوق حرفه‌ای اروپا با شیوه‌ای که در ایران توسط چهره‌های متمول و شهرت پرست پیاده می‌شود متفاوت است، همتایان خارجی بابک زنجانی و دیگر رفقای پولدارش، حاضر نیستند در فوتبال بدون ارزیابی نحوه بازگشت سرمایه خود، حتی یک پوند خرج کنند. به زبان ساده‌تر آن‌ها بدون برنامه نمی‌آیند که در فوتبال پولشان را دور بریزند و تنها چیزی که نصیبشان شود، چند تیتر و عکس در مطبوعات و چند تصویر در برنامه‌های تلویزیونی باشد.

در انگلیس و اروپا، به فوتبال مثل هر صنعت و پیشه دیگری، از زاویه کسب سود و درآمد و توجه می‌شود و چنانچه فرمول‌های رایج دنیای تجارت برای کسب درآمد در آن صدق نکند، هیچ ثروتمندی حاضر به سرمایه گذاری در آن نمی‌شود.

به این ترتیب با سقوط سطح درآمد‌ها و البته ارزش پوند، در بازار کوچک شده بریتانیا باید منتظر کوچ این دسته از مالکان از فوتبال جزیره بود. مقصد بعدی آن‌ها شاید اسامی اشتهاآور و آماده فروشی مثل آث میلان، ناپولی، فیورنتینا و اینتر در ایتالیا، والنسیا در اسپانیا، اشتوتگارت و هامبورگ در آلمان و حتی مارسی در فرانسه باشد.

* افزایش دستمزد سوپرستاره‌های مربی و بازیکن

با سقوط ارزش پوند در مقایسه با یورو، باشگاه‌های فوتبال در انگلیس باید پوند بیشتری برای جلب رضایت فوق ستاره‌های جهان فوتبال جهت کار در لیگ بر‌تر کنار بگذارند تا انگیزه آن‌ها را برای درخشش در لیگ انگلیس در‌‌ همان سطح قبلی نگاه دارند.

به طور مثال مربیان بزرگی مثل گواردیولا که به دلیل پبشنهاد نجومی سیتی زن‌ها راهی تیم کهکشانی منچستر شدند، حالا بخش قابل توجهی از رقم قرارداد خود را از دست داده‌اند و بعید است دست روی دست گذاشته و به این تغییر شرایط و زیان ناگهانی تن دهند. یقینا حالا شیخ منصور و دوستانش باید پوند بیشتری کنار بگذارند که این در بیلان مخارج باشگاه دیده نشده بود.

همچنین ارزش بالاتر واحد پولی پوند که تا دیروز عاملی برای رغبت ستاره‌های فوتبال جهت ترانسفر به فوتبال انگلیس محسوب می‌شد، حالا کم کم جذابیت خود را از دست می‌دهد.

همچنین این خروج غیرمنتظره، هزینه باشگاه‌های انگلیسی برای انتقال ستاره‌های اتحادیه اروپایی را به طرز چشمگیری افزایش داده است. در مهم‌ترین مثال در دسترس، هزینه انتقال احتمالی پل پوگبا به لیگ بر‌تر ۴ میلیون پوند افزایش یافته است.

*کاهش درآمد انگلیس از محل ترانسفر بازیکن با سایر لیگ‌های اتحادیه

تنها در یک مورد، نشریه معتبر آس چاپ مادرید وضعیت تازه گرت بیل ستاره ولزی رئال مادرید را به تیتر خود بدل کرده است. به نوشته آس با توجه به جدایی بریتانیا (انگلیس، ولز، اسکاتلند و ایرلند شمالی) از اتحادیه اروپا، گرت بیل از جمع قوهای سفید به عنوان بازیکن خارجی به شمار می‌آید و دیگر سهمیه اروپایی نیست. پیش از این اگر بازیکنی در داخل یکی از کشورهای اتحادیه اروپا بود به عنوان بازیکن داخلی به شمار می‌آمد، اما با جدایی بریتانیا بازیکنان انگلیسی و ولزی شاغل در اروپا خارجی به شمار می‌آیند و یکی از سه سهمیه را پر خواهند کرد. این نکته باعث می‌شود آن‌ها با مهره‌هایی نظیر سوارز و نیمار مقایسه شوند که باعث کاهش قیمتشان خواهد شد.

با توجه به اینکه رئال مادرید به دنبال تمدید قرارداد بیل تا سال ۲۰۲۳ است باید یکی از بازیکنان خارجی خود را قربانی کند تا بیل را نگه دارد زیرا اکنون سهمیه ۳ بازیکن خارجی رئال مادرید را خامس، کاسیمیرو و دانیلو پر کرده‌اند.

* سقوط ارزش سهام باشگاه‌های انگلیسی در بازارهای سرمایه

باشگاه‌های انگلیسی از جمله پیشگامان بازار سهام در میان همتایان اروپایی خود بودند و به همین دلیل سهامداران بسیاری را از سایر کشور‌ها جذب کرده‌اند. اگر سهامداران عمده و سر‌شناس این بازار سهام ورزشی را کنار بگذاریم، حجم سرمایه‌های خرد حاضر در بازار سهام فوتبالی لندن هم چشمگیر است.

حالا اگر سهولت خرید و فروش سهام باشگاه‌ها که راه مشارکت هواداران دراداره اقتصاد باشگاه محبوبشان است را در کنار آسانی سفر به انگلیس کنارهم بگذاریم، می‌بینیم تعداد زیادی از سهامداران عام بهانه لازم را برای حراج سهام خود و خروج از بورس لندن پیدا کرده‌اند. غول‌های فوتبال انگلیس، بیم و کابوس پیوستن به جمع انبوه شرکت‌ها و کارخانجات متضرر در این سقوط ارزش اوراق بهادار را لمس کرده‌اند و البته فعلا راهی برای فرار از سقوط مالی ندارند. سیل درخواست‌ها برای فروش سهام باشگاه‌های بریتانیایی در راه است و این یعنی عرضه بی‌حدوحصر در مقابل کاهش تقاضا و در پی آن ارزان شدن ارزش کلی باشگاه‌های انگلیسی.

* فاجعه‌ای به نام مجوز کار برای ۴۳۳ بازیکن اروپایی شاغل در انگلیس

از این پس بازیکنان اروپایی شاغل در لیگ بر‌تر مجبور به دریافت اجازه کارخواهند بود. دریافت اجازه کار در فوتبال انگستان بسیار سخت است و با رأی عجیب انگلیسی‌ها تعداد زیادی از بازیکنان اروپایی امکان بازی در این لیگ را نخواهند داشت.

بازیکن ملی پوش کشوری که تیمش در بین ۱۰ تیم بر‌تر رنکینگ فیفا قرار داشته باشد، برای دریافت اجازه کار باید در ۳۰ درصد بازی‌های ملی کشورش دردو سال اخیر بازی کرده باشد. برای تیم‌های رده ۱۱ تا ۲۰ رنکینگ فیفا، این عدد به ۴۵ درصد می‌رسد، برای رنکینگ ۲۱ تا ۳۰، ۶۰ درصد و بالاخره برای رنکینگ ۳۱ تا ۵۰، ۷۵ درصد است. مثلا برای فرانسه که در رتبه ۱۷ رنکینگ فیفاست، بازیکنانش باید حداقل در ۴۵ درصد بازی‌های دو سال اخیر تیم ملی بازی کرده باشند و بر این اساس بازیکنانی مثل الیاکیم مانگالا مدافع منچسترسیتی، مورگان اشندرلین هافبک منچستریونایتد و انگولو کانته هافبک لستر نمی‌توانند مجوز کار دریافت کنند. بر اساس گزارش بی‌بی‌سی، ۱۲۲ نفر از بازیکنان اروپایی که در حال حاضر در لیگ بر‌تر بازی می‌کنند، با این قانون نمی‌توانند به بازی در تیم‌هایشان ادامه بدهند.

باشگاه‌های انگلیسی در شرایط جدید برای جذب بازیکنان جوان هم مشکل خواهند داشت. فیفا به بازیکنان بالای ۱۶ سال اجازه داده در قلمرو اتحادیه اروپا منتقل شوند. هکتور بلرین، مدافع اسپانیایی آرسنال در ۱۶ سالگی به این تیم پیوست، ولی در شرایط جدید امکان جذب چنین بازیکنانی وجود نخواهد داشت.