چرا هر سازمان به دنبال راه‌اندازی یک جشنواره است؟

شمار جشنواره‌های فیلم ایران از فیلم‌های سینمایی بیشتر می‌شود!

شاید مهم‌ترین انگیزه‌ای که باعث شده مدیران با چنین فضایی همراه شوند، میل به دیده شدن در کنار کارگردان‌ها و بازیگران ایرانی است که به واسطه حضور فیلم‌هایشان در این جشنواره‌های موضوعی، در افتتاحیه و اختتامیه این رویداد‌ها حاضر می‌شوند و با مدیران سازمان‌های برگزارکننده در یک قاب قرار می‌گیرند.

کد خبر: ۶۰۰۵۵۵

تاریخ: ۰۵ تير ۱۳۹۵ - ۱۲:۱۴

شمار جشنواره‌های فیلم، تصاعدی رو به فزونی گذاشته، به گونه‌ای که برخی کارمندان جشنواره فیلم فجر نیز فرصت تجربه دبیری برخی از این جشنواره‌های ملی و بین‌المللی را یافته‌اند؛ اما آیا سینمای ایران اساساً ظرفیت تأمین محتوا برای این جشنواره‌ها را دارد یا اغلب این رویدادها در حال تکرار پخش محتواهای محدودی سینمای ملی ایران در قالب‌های موضوعی هستند؟

به گزارش «تابناک»، از پایان هر دوره از جشنواره ملی فیلم فجر تا آغاز دوره بعدی، مجموعه وسیعی از جشنواره‌ها، عمدتاً متکی بر آثاری که در جشنواره فیلم فجر به نمایش درآمده برگزار می‌شود. این جشنواره‌های موضوعی در گذشته در قالب جوایز سازمان‌ها به فیلم‌ها در یک قالب و یک مراسم به صورت تجمیع شده در کنار جشنواره فیلم فجر برگزار می‌شد.

در سال‌های اخیر، بسیاری از سازمان‌های ملی به این سمت و سو گرایش یافته‌‎اند که جشنواره‌های مستقل فیلم برای خود داشته باشند و به همین دلیل، در هر ماه شاهد برگزاری چند جشنواره فیلم هستیم که در حال اهدای جوایز به فیلم‌های رونمایی شده در جشنواره فیلم فجر هستند و گاهی فیلم‌هایی نیز تقدیر می شوند که ارتباط عمیقی با موضوع محور قرار داده شده برای برگزاری این جشنواره‌ها ندارند.

در کنار این گروه از جشنواره‌ها، مجموعه دیگری از جشنواره‌های فیلم کوتاه و نیمه بلند برگزار می‌شود که برگزارکنندگان آن رویداد‌ها از پشتوانه ملی قابل توجهی برخوردارند و به همین دلیل، برای جشنواره‌هایشان فیلم سفارش می‌دهند و در واقع هزینه تولید محصولات به نمایش درآمده در این رویدادهای سینمایی را از قبل پرداخت می‌کنند؛ اقدامی که پیش از این در کشورهای عربی مرسوم بوده است.

با این حال، خروجی این جشنواره‌ها نیز چنگی به دل نمی‌زند و در نهایت امکان دارد، چند فیلم کوتاه قابل توجه محصول هزینه‌های کلانی باشد که در این رویدادها صورت می‌پذیرد و طبیعتاً چنین خروجی اندکی از چنان هزینه‌های کلانی پذیرفته نیست. البته معمولاً مدیران دستگاه‌هایی که برای برگزاری این رویدادها تإمین اعتبار می‌کنند، همین دستاوردهای اندک را می‌پذیرند.

شاید مهم‌ترین انگیزه‌ای که باعث شده مدیران با چنین فضایی همراه شوند و شمار جشنواره‌های سینمایی از شمار فیلم‌های قابل تأمل تولیدی در هر سال فزون‌تر شود، میل به دیده شدن در کنار کارگردان‌ها و بازیگران ایرانی است که به واسطه حضور فیلم‌هایشان در این جشنواره‌های موضوعی، در افتتاحیه و اختتامیه این رویدادها حاضر می‌شوند و با مدیران سازمان‌های برگزارکننده در یک قاب قرار می‌گیرند.

نتیجه برگزاری این جشنواره‌های موضوعی، کوشش سایر سازمان‌ها برای ورود به این عرصه و شکل دادن رویدادهای سینمایی موضوعی تازه است و در واقع در چند سال آینده می‌توان اطمینان داشت که بیشتر دستگاه‌های اجرایی یک جشنواره فیلم را سالانه یا دوسالانه برگزار می‌کنند و هزینه‌های قابل توجهی در مسیر برگزاری این رویدادها صرف می‌شود.

در واقع عملاً بخش اصلی بودجه فرهنگی برخی سازمان‌ها در حال هدایت به سمت برگزاری جشنواره‌های فیلم است؛ حال آنکه اگر سازمانی به دنبال فرهنگ‌سازی از طریق فیلم ـ و نه ایجاد بستر خودنمایی مدیران ـ است، باید اعتبارات در نظر گرفته برای این بخش را صرف کمک به تولید فیلم‌های سینمایی مرتبط با دغدغه‌های سازمان کند.

البته تکثر جشنواره‌های فیلم مشروط به آنکه نسبت به حجم تولیدات سینمای ایران داشته باشد و توسط بخش خصوصی برگزار شود، اتفاق خوبی است؛ اما متأسفانه حتی جشنواره‌هایی که با پسوند‌های «مستقل»، «خصوصی» و «مردمی» نیز برگزار می‌شوند، نیز عملاً با بودجه‌های عمومی در قالب ردیف بودجه یا با دریافت کمک‌های دولتی برگزار می‌شوند و متأسفانه اساساً جشنواره «ملی» و «بین‌المللی» مستقل و خصوصی که دست برگزارکنندگانش در جیب دولت نباشد، وجود خارجی ندارد.

در این اوضاع، تنها دستاورد واقعی تکثر جشنواره‌ها، ایجاد شغل برای گروهی از عوامل درجه یک، دو و حتی سه جشنواره فیلم فجر است که در تمام طول سال می‌توانند به صورت گردشگری در تیم‌های اجرایی این جشنواره‌های موضوعی حضور داشته باشند و درآمد نسبتاً قابل توجهی را به واسطه برگزاری این جشنواره‌های بی‌حاصل کسب کنند. با وجود این شرایط، متولیان فرهنگی کشور، قصد درگیر شدن با دستگاه‌های مختلف را ندارند و به راحتی مجوز برگزاری جشنواره‌های تازه را صادر می‌کنند؛ اتفاقی که در آینده منجر به شکل‌گیری کمدی ـ تراژدی «جشنواره‌های دارای فقر فیلم» نمود عینی‌تری خواهد یافت.