تحلیل پایگاه آمریکایی «میدل ایست آی»؛

پایان داعش چقدر نزدیک است؟

به نظر می‌رسد، اختلافات فرقه‌ای در عراق عمیق‌تر شده است و پس از شکست داعش هم باید شاهد آن باشیم. باید گفت، شکست‌های اخیر داعش کامل یک نقط ضعف برای داعش نیست، زیرا همیشه یکی از نقاط قوت اصلی داعش، تفرقه شدید در میان دشمنانش است؛ هرچند ترورهای داعش نیز در برخی مواقع به عنوان وزنه‌ای تعادلی برای این دسته بندی‌ها و تفرقه‌ها عمل می‌کند.

کد خبر: ۶۰۰۰۰۵

تاریخ: ۰۳ تير ۱۳۹۵ - ۱۶:۰۰

سؤالی که برخی تحلیلگران همواره بدان پرداخته اند، این است که آیا سوریه و عراق پس از شکست داعش به آرامش و ثباتی نسبی دست پیدا خواهند کرد؟ این پرسشی است که «پاتریک کاکبرن»، نویسنده کتاب «هرج و مرج و خلافت» در مطلبی در پایگاه آمریکایی «میدل ایست آی» بدان پرداخته و بر این باورند که هرچند داعش در حال تضعیف شدن است، تفرقه در میان دشمنانش، نقطه قوت این گروه تروریستی محسوب می شود.

به گزارش «تابناک»، در این مطلب آمده است: داعش در چند جبهه، مورد تهاجم دشمنانش است و در همه جا در حال عقب نشینی است. این گروه تروریستی، فلوجه در غرب بغداد را از دست داده، در موصل تحت فشار است و در سوریه و رقه (پایتخت خودخوانده اش) نیز از شمال با تهدید کردها و از غرب با هجوم ارتش سوریه مواجه است. در شمال استان حلب نیز آن ها توسط بسیاری از مخالفان از جمله کردها و متحدان عربشان، ارتش سوریه و گروه های شورشی ضد دولتی در هم شکسته شده اند.

در همه این جنگ ها، قدرت نیروهای ضد داعش به شدت توسط نیروی هوایی ائتلاف ضد داعش به رهبری آمریکا و نیروی هوایی روسیه به علاوه نیروهای دولتی عراق و سوریه، افزایش یافته است.

پیروزی های نیروهای ضد داعش بسیار واقعی به نظر می رسند، اما این پیروزی ها نیز کمی فریبنده است، چون موفقیت های آنان از نوع خاصی است که به راحتی کنترل کامل سیاسی بر مناطق پس گرفته شده از داعش را تسهیل نخواهد کرد.

آن ها توسط تعداد کمی نیروی با مهارت نظامی بالا و تحت پوشش بمباران سنگین، موقعیت های ثابت داعش را آماج
رفته و از بین بردند. این الگویی از عملیات های نظامی است که برای پس گرفتن شهر کوبانی در اوایل 2015 از آن استفاده و محاصره 134 روزه کوبانی شکسته شد.

داعش در جنگ های موضعی و ثابت، به شدت آسیب پذیر است؛ اما آن ها هنوز هم وقتی به حملات غافلگیرکننده سازمان یافته رجوع می کنند، موثر و خطرناک هستند. ادامه حملات همه جانبه علیه داعش باعث می شود آن ها به حملات انتحاری، بمب گذاری، کار گذاشتن تله های انفجاری و حملات چریکی روی آورند. اما تداوم این حملات باعث شده داعش دیگر به مانند سال 2014 نتواند مناطق از دست رفته خود را بار دیگر تصرف کنند.

با همه این موفقیت ها، خطراتی نیز همچنان وجود دارد؛ خطر درگیری های فرقه ای و قومی از همه مهم تر است. به طو مثال در فلوجه، نیروهای کرد و شیعه ترس زیادی از سلول های مخفی داعش، خصومت اعراب سنی و همچنین ترکیب و قاطی شدن نیروهای داعش در میان سنی های اطرف بغداد دارند.

به نظر می رسد اختلافات فرقه ای در عراق عمیق تر شده است و بعد از شکست داعش هم باید شاهد آن باشیم. باید گفت، شکست های اخیر داعش،  نقط ضعف کامببرای داعش نیست؛ چرا که همیشه یکی از نقاط قوت اصلی داعش، تفرقه شدید در میان دشمنانش است؛ هرچند گاه ترورهای داعش نیز  به عنوان وزنه ای تعادلی برای این دسته بندی ها و تفرقه ها عمل می کند.

در حال حاضر، ترس مشترک باعث شده اختلافات و تعارضات فرقه ای در عراق به صورت ملموس و در سطحی گسترده خود را نشان ندهند. در کردستان عراق، حزب دموکراتیک کردستان و اتحادیه میهنی هر کدام با 35 هزار نیروی پیشمرگه، علاقه ای به یکدیگر ندارند، اما خطر داعش باعث شده آن ها در برابر یک دشمن بی رحم متحد شوند.

به طور مشابه، در سوریه، این دیدگاه وجود دارد که بشار اسد جایگزین مناسب تری نسبت به داعش و گروه های سلفی همچون جبهه النصره است و با اینکه جامعه بین المللی نیز  مخالف بشار اسد است، او را به گروه های خطرناکی همچون داعش و النصره ترجیح می دهند.

برای سوریه و عراق، چشم انداز شکست داعش نیز می تواند خطرناک باشد. رهبران کردهای اقلیم کردستان عراق و کردهای سوریه، ممکن است نسبت به یکدیگر نفرت داشته باشند، اما هر دوی آن ها هم اکنون متحد آمریکا برای مبارزه با داعش هستند. با این حال، اگر داعش از بین برود، دست کشیدن و توقف حمایت واشنگتن از کردهای سوریه می تواند آن ها را در وضعیت خطرناکی قرار دهد و دست ترکیه برای سرکوب آن ها را باز بگذارد.

در عراق، کردها از تصرف موصل توسط داعش استفاده کردند تا سرزمین هایی را که مدت ها با دولت بغداد بر سر آن ها منازعه داشتند را به دست بیاورند. اما جای تردید است که آن ها بدون حمایت بین المللی بتوانند این دستاوردها را حفظ کنند و احتمالا در صورت نبود داعش و شکست آن این حمایت هم قطع خواهد شد و کردهای عراق نیز به مانند کردهای سوریه در یک وضعیت دشوار و خطرناک قرار خواهند گرفت.

داعش بدون شک در حال تضعیف است، اما خیلی زود است آگهی ترحیم آن نوشته شود، زیرا تفرقه و تعارض زیادی میان دشمنان آن وجود دارد.