ناوهای آمریکایی، متهم به قتل دلفين‌ها

کد خبر: ۵۹۹۹۶

تاریخ: ۲۶ مرداد ۱۳۸۸ - ۱۲:۴۸

عده‌ای از حامیان محیط‌زیست معتقدند که مرگ دسته‌جمعی دلفین‌ها به علت صید ناشیانه و غیراستاندارد شیلات است و عده‌ای دیگر وجود ناوهای جنگی در آب‌های خلیج‌فارس را علت اصلی می‌دانند.

به گزارش «خبر»، یک سال از مرگ دسته‌جمعی دلفین‌ها در خلیج‌فارس می‌گذرد و هنوز نظرات متفاوتی درباره علل مرگ این آ‌بزیان باهوش ارائه می‌شود. عده‌ای از حامیان محیط‌زیست معتقد هستند که مرگ دسته‌جمعی دلفین‌ها به علت صید ناشیانه و غیراستاندارد شیلات است و عده‌ای دیگر وجود ناوهای جنگی در آب‌های خلیج‌فارس را علت اصلی می‌دانند اما هنوز هیچ‌کدام توسط سازمان ملی محیط‌زیست و منابع طبیعی تأیید نشده است. در این میان کاظم بایرام‌بخش، مستند‌ساز، غواص و محقق جانوران آبزی خلیج‌فارس، بعد از یک سال تحقیق روی چگونگی مرگ دسته‌جمعی دلفین‌ها و 16 سال مطالعه زندگی جانوران آبزی خلیج‌فارس نظریه‌ای مستند و مستدل را ارائه می‌دهد که کشته شدن دلفین‌ها را به سبب صید غیراصولی رد می‌کند. او معتقد است که پیش از این نیز شاهد مرگ دسته‌جمعی دلفین‌ها بوده است. کشتاری که دلیل آن اصوات ناهنجار و فرای تحمل دلفین‌ها در زیر دریا است.

آقای بایرام‌بخش، با توجه به تحقیقات شما، در چه سال‌هایی و در کدام سواحل دلفین‌ها بر اثر وجود ناوهای جنگی از بین رفته‌اند؟

از زمان جنگ جهانی اول با ساخت ناوهای جنگی اروپایی- که توسط کشورهای انگلیس و آلمان ساخته شده بود- گروهی در سواحل نقاط مختلف دنیا از جمله جزایر قناری از بین رفتند. در بررسی‌ها آمده که از سال 1966 با کشته شدن 5 دلفین، محققان در پی چگونگی مرگ دلفین‌ها برآمدند. در سال 1983، 17 دلفین و سال 1986، 7 دلفین و در سال 2002، 11 دلفین در جزایر قناری به صورت مستمر از بین رفتند.

با توجه به اینکه این اتفاق از سال 1966 در حال رخ دادن است محققان و حامیان محیط زیست علت را چگونه ارزیابی کردند؟ این طور که مشخص است شما نیز در تحقیقات به همان نتیجه‌ای رسیدید که محققان در جزایر قناری بدان دست یافتید؟
در عمق زیاد زیر دریا اتفاق عجیبی برای صدا می‌افتد. در عمق تا حدود 400 فوت حرکت امواج و گرم شدن آب توسط خورشید، آب را متلاطم می‌کند. زیر این منطقه سطحی متلاطم یک لایه پایدار آب عمیق به نام «کانال صوتی ایزوتومال» قرار دارد که قادر است صوت را هزاران مایل با تضعیف بسیار جزیی منتقل نماید.

یعنی صدا دلفین‌ها را از بین می‌برد؟

بله در طول سالیان دراز نهنگ‌ها این خاصیت را کشف و آن را برای دریانوردی و ارتباط راه دور خود مورد استفاد قرار داده‌‌اند. دلفین‌ها نیز به محض شنیدن این صدا در عمق آب، حواس و شنوایی خود را از دست می‌‌دهند‌‌ و بی‌اراده به سرعت به سطح آن شنا می‌کنند.

وقتی آنها به طور معمول از عمق به سطح می‌آیند در فاصله‌های زمانی و عمقی دریا مرحله به مرحله بالا می‌آیند تا به سطح می‌رسند اما با شنیدن این صدا با سرعت زیاد به سطح می‌آیند و ما وقتی لاشه‌های حیوان را در سطح ساحل مشاهده می‌کنیم متوجه ترکیدن چشم و محل‌های خونمردگی روی سر حیوان می‌شویم‌ چرا که این کم کردن ناگهانی عمق باعث جایگزینی سریع هوا، در عروق حیوانات می‌شود. دلفین‌ها به محض شنیدن صدای فراتر از تحمل خود در اعماق آب، حواس و شنوایی خود را از دست می‌دهند و بی‌اراده می‌شوند به همین دلیل تا به سطح آب برسند جسم‌شان لطمات بسیاری دیده است.

دلفین‌ها تا چه اندازه می‌توانند صدا را تحمل کنند؟

تا 119 دسی بل را می‌توانند تحمل کنند اما اگر صدا به 200 دسی بل برسد، باعث از هم پاشیدن بافت‌ها و گمراه شدن آنها می‌شود. دلفین‌ حیوانی عاطفی است و مغزی بزرگ‌تر از مغز انسان دارد و هوش و صدای او مانند انسان است. وقتی نیروی دریایی آمریکا صدای انفجاری مافوق قوی سونار زیرآبی «Surtass-Lfa» را فعال می‌کند چنین وحشتی برای حیوانات هوشمند دریا مانند نهنگ و دلفین‌ها ایجاد می‌شود. این سونار نیروی دریایی آمریکا با آنچنان صدای مهیبی شلیک می‌شود که پرده گوش نهنگ‌ها و دلفین‌ها پاره می‌شود و مغز آنها خونریزی می‌کند. علت این خون‌مردگی‌ها هم همین است.

اما وجود ده‌ها ناو جنگی در خلیج‌فارس قطعی است شما چرا اصرار به کشنده بودن ناوهای آمریکایی دارید؟
ناوهای جنگی آمریکایی قوی‌ترین ناوهایی هستند که آمریکا برای غلبه بر ناوهای آلمانی آنها را ساخت. اگر یکی در آتلانتیک باشد و یکی در پاسیفیک می‌توان اظهار کرد که 80 درصد آبزیان در سطح اقیانوس‌های جهان در خطر هستند.

با این حساب قبل از اینکه به خلیج فارس بیایند باید در سواحل دیگر هم این کشتار ملاحظه می‌شد؟

ملاحظه شده است در مارس 2000 بلافاصله بعد از آزمایش سونار Lfa نیروی دریایی آمریکا در «باهاماس» اجساد چهارده نهنگ در ساحل به گل نشست. زیست‌شناسان انستیتو اقیانوس‌شناسی «وودزهال» اجساد را بررسی و آسیب‌های وارده به بافت‌های آنها را مشاهده کردند و در این آزمایش نیروی دریایی آمریکا صدایی با شدت 195 دسی‌بل پراکنده کرده است. چنانچه سونار Lfa با قدر کامل 240 دسی‌بل کار کند صدا 20هزار برابر بلندتر خواهد بود.

پس شما مرگ دلفین‌ها در همه جای دنیا را دلیل وجود ناو‌های آمریکایی می‌دانند؟
بله.

حامیان محیط‌زیست درصدد جلوگیری از این رخداد دلخراش برنیامده‌اند؟

در سال 1997 کمیسیون‌های حامی محیط‌زیست گزارشی به کنگره دادند که چنانچه تعداد بی‌شماری از مخلوقات دریایی بمیرند، چه بر اثر اکولوژی اقیانوس‌ها و منابع غذایی دریایی ما و بالطبع دیگر انسان‌ها خواهد آمد. شخصی به نام (Brece jofue) نیز مقاله‌ای در مارس سال 2005 در نشریه (Berkeley Daily Plant) منتشر کرد که طی آن سناتورها، نمایندگان کنگره «گوردون اینگلند» وزیر نیروی دریایی و «دونا وایتینگ» رئیس صیادی دریایی ملی کشور آمریکا و همچنین وزیر دفاع رئیس‌جمهور «بوش» و «رامسفلد» را مورد خطاب و اعتراض خود قرار داد. در این مقاله آمده بود که تخریب اقیانوس‌های ساکت و از بین بردن بیشتر زندگی در اقیانوس‌ها انتخاب قابل دوامی برای زندگی بر روی زمین نیست، ضمن اینکه برای این برنامه مهلک بیش از 350 میلیون دلار هزینه صرف شده است.

عده‌ای بر این باورند که صید توأمان ماهی تون و دلفین باعث این کشتار می‌شود‌.

ماهی تون و دلفین‌ها با هم شنا می‌کنند و با هم غذا پیدا می‌کنند اما از بین رفتن دلفین‌ها هیچ ربطی به این موضوع ندارد. ممکن است در روش صید پرسایز که در خلیج‌فارس مرسوم است این حیوانات با هم به تور بیفتند اما آنها زنده روی عرشه کشتی خواهند افتاد و صیادان سریعاً دلفین‌ها را به آب برمی‌گردانند. ماهی تون به لحاظ حس شنوایی و هوش با دلفین تفاوت بسیاری دارد. معمولاً دلفین‌ها برای یافتن غذا، تشخیص خطر، مراقبت از بچه‌ها، ارتباط با یکدیگر و حفظ و جمع‌آوری گروهشان هنگام شنا در مسیر مهاجرت از صدا استفاده می‌‌کنند. حس شنوایی آنها بسیار پیشرفته است و حساس. آنها بهتر از انسان می‌توانند بشنوند و مانند خفاش برای مکان‌یابی، شکار و پیدا کردن یکدیگر از انعکاس صدا بهره می‌برند، برعکس انسان‌ها که با بینایی این کار را انجام می‌دهند. شنوایی در دلفین‌ها مانند بینایی در انسان است و همان حکم را دارد.

از آنجا که شما مدارک و مستنداتی دارید که می‌توان به راحتی مرگ دلفین‌ها را اثبات کرد، عجیب به نظر می‌رسد که با سازمان محیط‌زیست همکاری نمی‌کنید.

من نمی‌خواهم انگشت اتهام به سوی کسی بگیرم اما دیگر از این طریق پیگیری نخواهم کرد. متأسفانه فعالیت برای محیط‌زیست هم رنگ و چهره سیاسی به خود می‌گیرد. من همه این تحقیقات را با هزینه شخصی انجام داده‌ام. اگر سازمان محیط‌زیست اراده می‌کرد می‌توانست با در اختیار قرار دادن نیرو و امکانات به متخصصان زمینه را به سرعت هموار‌ سازد. در حال‌حاضر سازمان محیط‌زیست و شیلات با هم درگیر هستند و بر سر این موضوع اختلاف‌نظر دارند که من موافق این برخورد نیستم. حتی کارشناسان اتحادیه جهانی حفاظت از حیات وحش (IucN) هم به ایران آمدند و 2 ماه این موضوع را بررسی کردند که فرضیه‌هایی ارائه دادند و هیچ‌کدام را به اثبات نرساندند.

چه فرضیه‌هایی؟

آلودگی آب‌های خلیج‌فارس به علت وجود نفت، صید غیراصولی و احتمال وجود ناو‌های آمریکایی از فرضیه‌های غیراثبات شده آنها بود.

منبع: خبر