آیا آمریکا از محمد بن نایف در عربستان دست کشیده است؟

عبدالباری عطوان در مقاله ای با اشاره به گزارش شبکه تلویزیونی مشهور آمریکایی NBC در مورد عربستان و آینده آن نوشت :شواهد و قرائن حاکی از آن است که آمریکا کم کم از ولیعهد عربستان به نفع جانشین ولیعهد فاصله می گیرد .

کد خبر: ۵۹۹۳۷۲

تاریخ: ۳۱ خرداد ۱۳۹۵ - ۱۶:۲۰

عبدالباری عطوان سردبیر روزنامه رأی الیوم نوشت:شبکه ان بی سی با پخش این گزارش و اطلاعات جدید موجود در آن باعث ایجاد سوال های زیادی در مورد آینده سیاسی و اقتصادی عربستان شد . این گزارش به مناسبت سفر شاهزاده محمد بن سلمان جانشین ولیعهد و وزیر دفاع عربستان به واشنگتن در داخل و خارج عربستان بسیار مورد توجه قرار گرفت.

عطوان افزود:گزارش ان بی سی در برگیرنده سه نکته بسیار مهم بود:

اول : نظام حاکم بر آمریکا از مرد دلخواه خود یعنی شاهزاده محمد بن نایف ولیعهد و وزیر کشور عربستان به نفع معاونش یعنی شاهزاده محمد بن سلمان دست کشیده است.

دوم : مراکز تصمیم گیری در آمریکا نگران آینده عربستان است زیرا شکست شاهزاده بن سلمان منجر به شکل گیری آشوب در این کشور و فروپاشی رژیم سعودی می شود و در آن صورت داعش و القاعده جایگزین آن خواهد شد.

سوم : چه کسی اطلاعات موجود در این گزارش به ویژه در مورد وخامت حال عمومی شاهزاده بن نایف و قرار داشتن وی در آستانه مرگ را انتشار داده است ؟ آیا دستگاه اطلاعاتی آمریکا و یا اردوگاه شاهزاده محمد بن سلمان مطالب یاد شده را انتشار داده اند و انتشار این اطلاعات به سود چه کسی است و چه هدفی از آن دنبال می شود؟

عطوان افزود : دیدار شاهانه از محمد بن سلمان در آمریکا نشان می دهد آمریکایی ها بر این شاهزاده جوان سعودی شرط بندی کرده اند و البته منظور از آمریکایی ها دولت اوباما نیست زیرا این دولت تا پنج ماه آینده از صحنه سیاسی آمریکا کنار خواهد رفت.

' سفر محمد بن سلمان به آمریکا به معنی واقعی کلمه شاهانه بود زیرا او با اکثر مراکز تصمیم گیری از باراک اوباما رئیس جمهوری گرفته تا جان کری وزیر امور خارجه و اشتون کارتر وزیر دفاع و رهبران دستگاه اطلاعاتی و بازرگانان برجسته این کشور دیدار و گفت و گو کرد.

هدف از این دیدارها مورد آزمایش قرار دادن پادشاه جدید و توانایی ها و تحلیل شخصیت وی بوده است و به نظر می رسد ارزیابی نهایی آمریکایی ها در مورد او مثبت بوده است زیرا در سایه آن٬ زمانی برای دیدار وی با اوباما در کاخ سفید تعیین شد. '

عطوان در ادامه نوشت : بروس ریدل یکی از عناصر اطلاعاتی آمریکا ریاست فرآیند این ارزیابی را برعهده داشت. بر اساس این ارزیابی ٬شاهزاده بن سلمان یک شخصیت 'بی پروا' معرفی شده است زیرا سیاست هایی در پیش گرفته است که از نظر مادی ، راهبردی و نظامی برای عربستان هزینه گزافی به همراه داشته است.

او وارد نبردی 'ناموفق ' در یمن شده است که در تحقق بخشیدن به بسیاری از اهداف خود ناکام مانده است. این جنگ روزانه برای خزانه کشور عربستان 200 میلیون دلار هزینه برای خزانه عربستان در پی داشته است. علاوه بر آن عربستان با افزایش تولید نفت خود بازار جهانی را در نفت خود غرق کرد و توافق کنفرانس نفتی دوحه جهت کاهش روند تولید نفت به منظور افزایش قیمت ها با شکست مواجه شد. این شاهزاده سعودی همچنین در تصمیم گیری اتخاذ شده در خصوص اعدام نمر النمر روحانی شیعی دخالت داشت و همین امر تنش در روابط میان تهران و ریاض را افزایش داد.

عطوان در ادامه به نقل از یک شخصیت مهم سعودی که یک ماه پیش با شاهزاده محمد بن نایف وزیر کشور عربستان دیدار داشت، تاکید کرد : ولیعهد سعودی از نظر جسمی در وضعیت خوبی به سر می برد و در حال اداره امور وزارت خانه خود به طور طبیعی است و هیچ گونه نشانه بیماری در او دیده نمی شود و همین امر ثابت می کند که ارزیابی به عمل آمده توسط ریدل عنصر اطلاعاتی آمریکا در مورد وخامت وضعیت جسمانی وی دقیق نیست زیرا من به جایگاه والای این شخصیت و توانایی های علمی بالایش بسیار اعتماد دارم.

عطوان افزود: به نظر می رسد آنچه که درخصوص وخیم شدن حال عمومی وی گفته می شود نیز بی پایه و اساس است زیرا گفته می شود حال عمومی او پس از سوء قصد انجام گرفته علیه وی توسط یکی از عناصر القاعده در روز پنجم سپتامبر 2009 رو به وخامت گذاشته است؛ او در این حادثه به طور سطحی زخمی شد و انگشتان وی زخم ناچیزی برداشت و او در همان شب با ملک عبدالله پادشاه عربستان دیدار و گفت وگو کرد.

' در واقع مورد یاد شده چیزی جز سناریویی برای سرنگون کردن شاهزاده محمد بن نایف از ولیعهدی نبوده است تا بن سلمان بتواند عهده دار چنین منصبی شده و پس از کنار گذاشتن پدرش به دلیل وخامت حال عمومی اش ٬بر کرسی پادشاهی عربستان تکیه زند. به طور حتم آنچه که می توان از مطالب درز کرده نتیجه گرفت، این است که آمریکا با این سناریو موافق است . اگر درستی این سناریو به اثبات برسد در آن صورت سه سوال ذیل مطرح خواهد شد.

اول : این سناریو یعنی سرنگونی محمد بن نایف ولیعهد و کنارگذاشتن ملک سلمان از پادشاهی عملا چگونه و چه زمانی به اجرا درخواهد آمد ؟

دوم : بن نایف و خاندان آل سعود در عربستان چه واکنشی نشان خواهند داد؟ آیا آنها این موضوع را خواهند پذیرفت ؟ همچنانکه شاهزاده مقرن بن عبدالعزیز یک سال پیش و به طور مشخص در آوریل 2015 پس از برکناری از پست ولایت عهدی آن را پذیرفت؟ آیا او به آرامی کنار خواهد کشید و یا آنکه مخالفت و مقاومت خواهد کرد؟ این در حالی است که شاهزاه بن نایف مسئولیت یکی از مهم ترین نهادهای امنیتی در جهان سوم را برعهده دارد. همچنین خاندان سعودی چه موضعی خواهند گرفت؟

سوم : نظام حاکم بر آمریکا در صورت موافقت با چنین سناریویی و به رسمیت شناختن نقش شاهزاده محمدبن سلمان ٬چه پاداش یا امتیازی دریافت خواهد کرد؟ '

در حال حاضر نمی توان به این سوال ها پاسخ دقیق داد اما پیش بینی می شود که هم اکنون موضوعی در عربستان در حال فراهم شدن است تا ساختار حاکمیت و نهادهای وابسته به آن پیرامون بن سلمان پادشاه جدید آینده بازسازی شود. آنچه که باعث می شود ما بیش از پیش بر این موضوع تاکید کنیم این است که تا به این لحظه شبکه تلویزیونی و خبرگزاری رسمی آمریکا برخلاف معمول ٬در شرایط این چنینی اقدام به تکذیب این امر نکرده اند.

سردبیر رأی الیوم در پایان نوشت: هر گونه احتمالی وجود دارد. شاهزاده محمد بن سلمان یک جوان بلندپرواز است . کسی که تصمیم به جنگ در یمن گرفت ٬ در هر گونه تصمیم دیگری به خود شک و تردید راه نمی دهد و یا ما این گونه تصور می کنیم .