عصر اقتصاد: اجلاس 169اُپک ،بازگشت ایران به قدرت

سال 1391 درحالی که کشورهایی مانند ایران،عراق و لیبی هرکدام به دلایلی قادربه حفظ سطح تولید نفت خود نبودند،سعودی ها با زیرکی هرچه تمام تر،لزوم حفظ سهم اوپک در بازار نفت جهان را مستمسک قرار داده،مصوبه ای از اعضای اوپک دریافت کردند که اعضا، بدون تقید به سهمیه خود در داخل سازمان،بتوانند کسر تولید سایر اعضا را جبران کنند که متاسفانه سرپرست وقت وزارت نفت جمهوری اسلامی ایران نیز در آن سال به این مصوبه رای مثبت داد تا اجماع اوپک برای آن محقق شود.

کد خبر: ۵۹۳۷۰۰

تاریخ: ۱۱ خرداد ۱۳۹۵ - ۰۰:۱۲

گرچه با این مصوبه سهم اوپک در بازار نفت ظاهرا حفظ شد اما توانمندی سعودی ها در افزایش ظرفیت استخراج و صادرات نفت باعث شد عملاتوان هماهنگی و مدیریت اوپک برای اعضای خود از بین برود و سعودی ها را به یک فعال مایشاع  در این سازمان تبدیل کند و این آغاز گسستگی اوپک بود.
اجلاس 169 اوپک درحالی تشکیل می شود که به نظر می رسد این اجلاس ها هیمنه خود را از دست داده اند و سعودی ها تلاش می کنند که با حفظ این شرایط بازار را متناسب با ذائقه هم پیمانان غیر اوپکی خود مدیریت کنند.
سعودی ها در یک سال ونیم گذشته سعی کردند با یارگیری در درون اوپک شرایط دلخواه خود را بر این سازمان تحمیل کنند و در این خصوص بی توجهی به سهم سایر تولید کنندگان در اوپک و خارج از آن ،تولیدکنندگان جهانی نفت را در یک شرایط انفعالی قرار دهند که هر تولید کننده ای برای حفظ سهم خود از بازار نفت وارد مسابقه افزایش تولید شود که روسیه به عنوان بزرگترین صادر کننده نفت این قاعده را پذیرفته  و بیش از پیش به بی بند و باری ایجاد شده از اقدامات سعودی ها دامن می زند.
در این میان شاید سعودی ها محاسبات درستی را از دیپلماسی نفتی ایران نداشتند،چون آخرین باری که زنگنه را تجربه کرده بودند 10 سال پیش ودر شرایط آرام اوپک بود و ضعف ایران در توان افزایش تولید که در سال های دولت دهم خود نمایی کرده بود به همراه ضعف دیپلماسی نفتی در ان سال ها ،حکام جدید سعودی ها را به اشتباهات جدی در محاسبات مبتلا کرده بود.
ما البته در این مقال به دنبال کالبد شکافی دلایل و انگیزه های سعودی ها در تحرکات یک سال ونیم اخیر نیستیم اما در این که در این سال ها این تحرکات به معضلی برای حضور قدرتمند ایران در بازار جهانی نفت تبدیل شده است،تردیدی نداریم.
خوشبختانه دیپلماسی نفتی قدرتمند ایران به همراه توانمندی های اجرایی صنعت نفت کشور توانست جایگاه تولید و فروش نفت خام ایران را به شرایط قبل از تحریم باز گرداند و در اردیبهشت ماه سال جاری صادرات 5/2 میلیون بشکه ای نفت خام ایران محقق شد.در نتیجه اکنون ایران یک مذاکره کننده قدرتمند  وبدون نقطه ضعف در اوپک خواهد بود.
به نظر می رسد در اجلاس 169 ایران حضوری متفاوت از دوره های پیشین دارد و می تواند با هژمونی که در مقابله با تزویر فریز نفتی و تلاش برای کنترل سهمیه نفت از خود نشان داده است از مقبولیت وتاثیرگذاری بیشتری نسبت به گذشته برخوردار باشد.
شاید این اجلاس تصمیم مهمی را در بازار نفت نتواند بگیرد، اما مسلما سعودی ها نیز مانند گذشته فعال مایشاع نخواهند بود،بخصوص که افزایش بهای نفت در یک ماهه اخیر قدرت فضا سازی و شیطنت سعودی ها را ضعیف تر کرده است.