تعادل: مسير معكوس تورم غذا در ايران با جهان

شاخص قيمت جهاني مواد غذايي در ماه مارس سال 2016 ميلادي در مقايسه با مدت مشابه سال قبل منفي 12درصد اعلام شده است. اين درحالي است كه مقايسه نرخ تورم نقطه به نقطه و سالانه قيمت جهاني مواد غذايي با همين شاخص‌ها در ايران نشان مي‌دهد، گرچه شاخص قيمت جهاني مواد غذايي در ماه مارس 2016 ميلادي همچنان منفي اعلام شده و گفته مي‌شود با توجه به اختلاف 6واحدي تورم نقطه به نقطه و تورم سالانه، چشم‌انداز افزايشي در انتظار قيمت جهاني مواد غذايي است، اما تورم سالانه و نقطه به نقطه همين گروه كالا در ايران، طي ماه‌هاي اسفند 94 و فروردين و ارديبهشت 95 تغيير چشمگيري را نشان نمي‌دهد و گروه خوراكي‌ها در ايران از اين اتفاق جهاني در امان مانده است.

کد خبر: ۵۹۱۷۱۶

تاریخ: ۰۴ خرداد ۱۳۹۵ - ۰۷:۵۸

نتايج يافته‌هاي يك پژوهش اقتصادي در وزارت امور اقتصادي و دارايي نشان مي‌دهد، نرخ رشد شاخص قيمت جهاني مواد غذايي در 12ماهه منتهي به ماه مارس سال 2016 ميلادي منفي 5/18درصد و نرخ تورم نقطه به نقطه قيمت جهاني مواد غذايي نيز در اين ماه منفي 12درصد است. تفاوت 5/6واحد درصدي نرخ تورم سالانه قيمت جهاني مواد غذايي با تورم نقطه به نقطه حاكي از آن است كه طي ماه‌هاي آينده چشم‌انداز افزايشي در انتظار اين شاخص خواهد بود. در اين رابطه، كارشناسان بر اين باورند كه كاهش قابل توجه شاخص قيمت جهاني مواد غذايي در 12ماهه منتهي به ماه مارس سال 2016 ميلادي بيشتر به دليل مازاد عرضه، كند شدن رشد اقتصاد جهاني و تقويت ارزش دلار رخ داده است.

به گزارش «تعادل»، مقايسه شاخص قيمت جهاني مواد غذايي در ماه مارس سال 2016 ميلادي (11 اسفند 94 تا 12 فروردين 95) با شاخص قيمت گروه عمده «خوراكي‌ها، آشاميدني‌ها و دخانيات» در ايران طي دو ماه فروردين و ارديبهشت مي‌تواند وضعيت ايران را در اين زمينه مشخص كند. بر اساس گزارش شاخص قيمت كالاها و خدمات خانوارهاي شهري در اسفند 94 كه از سوي مركز آمار ايران انتشار يافته، شاخص تورم نقطه به نقطه گروه عمده «خوراكي‌ها، آشاميدني‌ها و دخانيات» در اين ماه 7درصد اعلام شده است. همچنين درصد تغييرات اين گروه در 12ماهه منتهي به اسفند 94 نسبت به دوره مشابه سال قبل 7/9درصد اعلام شده است. شاخص گروه عمده «خوراكي‌ها، آشاميدني‌ها و دخانيات» در فروردين ماه سال جاري نيز نسبت به ماه قبل 3/5درصد افزايش را نشان مي‌دهد و در همين حال، نرخ تورم سالانه اين گروه در ماه فروردين افزايش 3/9 درصد افزايش يافته است.
مقايسه نرخ تورم نقطه به نقطه و سالانه قيمت جهاني مواد غذايي با همين شاخص‌ها در ايران نشان مي‌دهد، گرچه شاخص تورم قيمت جهاني مواد غذايي در ماه مارس 2016 ميلادي همچنان منفي اعلام شده و گفته مي‌شود با توجه به اختلاف 6واحدي تورم نقطه به نقطه و تورم سالانه، چشم‌انداز افزايشي در انتظار قيمت جهاني مواد غذايي است، اما تورم سالانه و نقطه به نقطه همين گروه كالا در ايران، طي ماه‌هاي اسفند 94 و فروردين و ارديبهشت 95 تغيير چشمگيري را نشان نمي‌دهد.
گزارش شاخص قيمت در ارديبهشت ماه سال جاري كه از سوي مركز آمار ايران منتشر شده است نيز بر ادامه روند كاهش قيمت مواد غذايي صحه مي‌گذارد. به عبارت ديگر، هرچند سياست‌هاي دولت جهت كنترل قيمت‌ها و كاهش تورم بوده، اما اين گروه كالايي توانسته است از تورم منفي حاكم بر بازار جهاني در امان بماند. در اين راستا ثبات نسبي قيمت‌ها نيز نشان مي‌دهد، با وجود شرايط اقتصادي نامساعد گروه مواد غذايي و ادامه يافتن تورم منفي در اين بخش، گروه «خوراكي‌ها» در ايران توانسته است از تورم منفي جهاني اين شاخص در امان بماند.
شاخص قيمت جهاني مواد غذايي در پنج گروه اصلي غلات، روغن‌ها و چربي‌ها، شكر، گوشت و لبنيات نشان مي‌دهد در ماه مارس سال 2016 ميلادي، شاخص قيمت اين اقلام به استثناي گروه لبنيات و غلات، با افزايش همراه بوده است. با توجه به اينكه بخش قابل‌توجهي از روغن خام به دليل پايين بودن ضريب خودكفايي آن و همچنين بخشي از شكر از طريق واردات تامين مي‌شود، افزايش قيمت آنها در بازارهاي جهاني حايز اهميت است. از اين‌رو با توجه به افزايش قيمت يادشده در اين گروه‌هاي كالايي، توجه به تامين به موقع اقلام يادشده ضروري به نظر مي‌رسد.
افزايش جهاني قيمت غلات
شاخص قيمت جهاني غلات در ماه مارس 2016 ميلادي نسبت به ماه قبل با كاهش نيم درصدي مواجه شده است. همچنين آمارها حاكي از آن است كه قيمت اين گروه از مواد غذايي به صورت متوالي در فاصله 5ماهه اخير كاهشي بوده است. نرخ رشد قيمت غلات در ماه مارس سال 2016 ميلادي نسبت به ماه قبل 1/13درصد و در 12ماهه منتهي به ماه مارس سال 2016 ميلادي نسبت به دوره مشابه قبل حدود 6/15درصد كاهش نشان مي‌دهد.
از اين جهت تفاوت نرخ تورم نقطه به نقطه در ماه مارس سال جاري ميلادي با نرخ تورم سالانه آن در 12ماهه منتهي به اين ماه حدود 5/2واحد درصد است كه از چشم‌انداز افزايشي اين شاخص در ماه‌هاي آتي حكايت مي‎‌‌كند. در همين حال، مقايسه نرخ تورم نقطه به نقطه همين گروه كالايي در ايران طي ماه‌هاي فروردين و ارديبهشت، روند افزايش قيمت را تاييد مي‌كند. تورم نقطه به نقطه گروه غلات در اسفند سال گذشته 9/6درصد اعلام شده اين در حالي است كه همين شاخص در فروردين ماه سال جاري به 3/7درصد افزايش يافته است. در همين حال، نرخ تورم نقطه به نقطه گروه غلات در ارديبهشت ماه سال جاري 8درصد اعلام شده است. علاوه بر اين تورم سالانه در اين گروه كالايي طي ماه‌هاي اسفند 94، فروردين و ارديبهشت 95 به ترتيب 7/13درصد، 8/12درصد و 12درصد عنوان شده است. آمار تورم نقطه به نقطه گروه غلات طي سه ماه اسفند 94، فروردين و ارديبهشت 95 نيز روند افزايش قيمت را تاييد مي‌كند.
شاخص قيمت روغن
آمارها نشان مي‌دهد، نرخ رشد شاخص قيمت جهاني روغن‌ها و چربي‌ها در ماه مارس 2016ميلادي در مقايسه با ماه مشابه سال قبل 4/5 درصد بوده است. با اين وجود، ميانگين اين شاخص در 12ماهه منتهي به ماه مارس 2016ميلادي نسبت به دوره مشابه سال قبل 5/14درصد كاهش داشته است. تفاوت نرخ رشد نقطه به نقطه اين شاخص با نرخ تورم سالانه آن در ماه مارس 2016ميلادي حدود 9/19درصد است كه چشم‌انداز افزايشي را براي اين شاخص طي ماه‌هاي آتي نشان مي‌دهد. براساس آمار اعلام شده از سوي مركز آمار ايران، نرخ تورم نقطه به نقطه همين گروه كالايي در ايران طي ماه‌هاي اسفند 94، فروردين و ارديبهشت 95 به ترتيب 8/2، 9/2 و 6/2 بوده است. همچنين نرخ تورم سالانه اين گروه كالا در ماه‌هاي ياد شده به ترتيب 6/3، 5/3 و 4/3 اعلام شده است. هر چند تغيير چشمگيري در تورم نقطه به نقطه و سالانه اين گروه كالايي در كشور مشاهده نمي‌شود اما رصد وضعيت بازارهاي جهاني و اتخاذ رويكرد صحيح در مواجهه با روند قيمتي بازارهاي جهاني مي‌تواند آسيب‌پذيري را در اين ناحيه به حداقل كاهش دهد.
چشم‌انداز افزايشي قيمت جهاني شكر
شاخص قيمت جهاني شكر در ماه مارس 2016 ميلادي به 1/219واحد رسيد كه نسبت به ماه قبل 1/17درصد افزايش داشته و بالاترين رقم از ماه نوامبر سال 2014 به بعد محسوب مي‌شود.
اين رشد قيمت نشان‌ دهنده كسري توليد اين محصول در فصل برداشت سال جاري است. همچنين افزايش قيمت ياد شده را مي‌توان در بالا رفتن مصرف شكر خام توسط برزيل براي توليد اتانول ارزيابي كرد.
در همين راستا شاخص قيمت شكر در ماه مارس سال 2016ميلادي در مقايسه با ماه مشابه سال قبل حدود 6/16درصد افزايش و در 12ماهه منتهي به ماه مارس 2016ميلادي نسبت به دوره مشابه قبل 4/18درصد كاهش داشته است.
از اين جهت تفاوت نرخ تورم نقطه به نقطه اين شاخص در ماه مارس 2016ميلادي با نرخ تورم سالانه آن در 12ماهه منتهي به اين ماه حدود 25درصد است كه چشم‌انداز افزايشي را براي اين شاخص در ماه‌هاي آينده نشان مي‌دهد. در همين حال شاخص تورم نقطه به نقطه همين كالا در اسفند سال گذشته در كشور 2/9درصد اعلام شده است. نرخ تورم سالانه نيز در 12ماهه منتهي به اسفند سال گذشته 8/9درصد اعلام شده است. تورم نقطه به نقطه در ماه‌هاي فروردين و ارديبهشت سال جاري نيز به ترتيب 2/9درصد و 1/9درصد اعلام شده است.
همچنين آمارها حاكي از نرخ تورم سالانه 7/9درصدي براي دو ماه فروردين و ارديبهشت است. اين آمار ثبات نسبي قيمت شكر را در بازار داخلي نشان مي‌دهد.
شاخص قيمت گوشت
شاخص قيمت جهاني گوشت در ماه مارس 2016ميلادي به عدد 4/146واحد رسيد كه نسبت به ماه قبل 1/0درصد افزايش داشته است. اين شاخص در ماه مارس 2016ميلادي نسبت به ماه مشابه سال قبل 1/14درصد و در 12ماهه منتهي به مارس 2016ميلادي در مقايسه با 12ماهه منتهي به ماه مارس 2015ميلادي حدود 5/18درصد كاهش داشته است. تفاوت نرخ تورم نقطه به نقطه اين شاخص در ماه مارس 2016ميلادي با نرخ تورم سالانه آن در 12ماهه منتهي به اين ماه 4/4درصد است كه گوياي چشم‌انداز افزايشي قيمت گوشت در ماه‌هاي آتي است.
در همين حال، نرخ تورم نقطه به نقطه همين گروه كالايي در ايران در اسفندماه سال گذشته منفي 6/0 درصد و تورم سالانه 4/3درصد بوده است. در ماه‌هاي فروردين و ارديبهشت سال جاري نيز تورم نقطه به نقطه اين گروه كالايي 6/1درصد و 9/3درصد اعلام شده است. همچنين نرخ تورم سالانه اين گروه كالايي در ماه‌هاي فروردين و ارديبهشت سال جاري به ترتيب 5/4 و 4/4 اعلام شده است.
چشم‌انداز كاهشي قيمت لبنيات
شاخص قيمت لبنيات در ماه مارس 2016ميلادي نسبت به ماه قبل با 2/8 درصد كاهش به عدد 3/130واحد رسيد. اين كاهش به طور عمده به دليل كاهش قيمت كره و پنير در بازارهاي جهاني بوده است. همچنين اين شاخص در ماه مارس 2016ميلادي نسبت به ماه مشابه سال قبل 5/29درصد كاهش و در 12ماهه منتهي به ماه مارس 2016ميلادي نسبت به 12ماهه منتهي به ماه مارس 2015ميلادي حدود 5/25درصد افزايش داشته است. تفاوت نرخ رشد نقطه به نقطه اين شاخص در ماه مارس 2016ميلادي با نرخ تورم سالانه آن در 12ماهه منتهي به اين ماه حدود منفي 55 واحد درصد است كه چشم‌انداز كاهشي را براي اين شاخص در سطح جهان در ماه‌هاي آينده نشان مي‌دهد.
همچنين آمار اعلام شده از سوي مركز آمار ايران نرخ تورم نقطه به نقطه گروه لبنيات را طي ماه‌هاي اسفند 94، فروردين و ارديبهشت 95 به ترتيب 6/7، 3/6 و 7/6 اعلام كرده است. نرخ تورم سالانه اين گروه كالايي طي ماه‌هاي ياد شده به ترتيب 3/9، 7/8 و 1/8 بوده كه روند كاهشي را در تورم سالانه اين گروه كالايي در سه ماه اسفند 94، فروردين و ارديبهشت 95 نشان مي‌دهد. گرچه سياست‌هاي كنترل قيمت دولت در زمينه مواد غذايي در جهت حمايت از عموم جامعه و مهار تورم بوده اما مي‌توان ركود حاكم بر بازار جهاني و تورم منفي در اين حوزه را نيز عاملي مهم در دستيابي به هدف كنترل قيمت مواد غذايي در كشور دانست. حال بايد ديد با ادامه يافتن روند كاهشي تورم اين گروه كالايي، رفتار آنها در برابر وضعيت بازارهاي جهاني چگونه خواهد بود.