سفر نخست‌وزیر هند، آغازی بر یک همکاری استراتژیک اقتصادی

نخست‌وزیر هند روز گذشته وارد تهران شد و مذاکرات وسیعی در زمینه اقتصادی به ویژه امضای قرارداد توسعه بندر چابهار و توافق سه جانبه تهران، دهلی‌نو و کابل در دستور کار این سفر قرار دارد که می‌تواند تغییر عمده‌ای در وضعیت اتصالاتی منطقه ایجاد کند.

کد خبر: ۵۹۱۴۸۷

تاریخ: ۰۳ خرداد ۱۳۹۵ - ۱۲:۴۷

به گزارش فارس، نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند بعدازظهر دیروز وارد تهران شد؛ وی در صفحه توئیتر خود به محض ورود به ایران نوشت: «وارد ایران شدم. سرزمینی که با آن پیوندهای تمدنی داریم. امیدوارم بتوانیم همکاری‌های اقتصادی میان کشورهایمان را تقویت کنیم.»

به دنبال لغو تحریم‌های ایران هیئت‌های تجاری بسیاری از کشورهای مختلف به ایران در راستای تقویت روابط تجاری سفر کردند اما سفر نخست‌وزیر هند هم برای هندی‌ها و هم برای ایران حائز اهمیت است.

این سفر برای ایران از این نظر اهمیت دارد که دهلی‌نو به علت سالیان متمادی همسایگی و قرابت‌های تاریخی و فرهنگی شریک استراتژیکی برای ایران است. امکان همکاری‌های مشترک میان 2 کشور در بسیاری از زمینه‌ها به ویژه در حوزه‌های انرژی، ارتباطات و حمل و نقل وجود دارد. اگرچه بیشترین حجم مبادلات میان 2 کشور در حوزه نفت بوده است و هند یکی از بزرگ ترین مشتریان نفت ایران است اما دهلی‌نو و تهران می‌توانند به طور ویژه در حمل و نقل و حوزه ترانزیت کالا با یکدیگر همکاری داشته باشند. در عین حال این نکته را نیز می‌توان در نظر داشت که در سال‌های تحریم اگرچه حجم خرید نفت هند از ایران به شدت کاهش یافت اما دهلی‌نو همکاری نزدیک خود با تهران را حفظ کرد.

مسئله دیگر توسعه بندر چابهار است که قرارداد مشارکت هند در این بندر استراتژیک در این سفر نهایی خواهد شد. این بندر به عنوان منطقه‌ای که قرار بود به یک قطب صنعتی تبدیل شود و با اتصال به کریدور شمال جنوب سهم چشمگیری در توسعه اقتصاد کشور داشته باشد هم برای دهلی‌نو و هم برای تهران حائز اهمیت است.

توسعه بندر چابهار برای دهلی‌نو در رقابت با بندر گوادر پاکستان بسیار از اهمیت برخوردار است چراکه این بندر دروازه ورود هند به بازارهای آسیای میانه از طریق دور زدن پاکستان محسوب می‌شود. به همین دلیل مودی پس از سفر به ایران راهی افغانستان می‌شود تا پازل توافق سه جانبه هند، ایران و افغانستان را کامل کند. توافقی که گفته می‌شود وضعیت منطقه اتصالات منطقه را تغییر می‌دهد.

از طرفی، دهلی‌نو که توانست در سال های تحریم با استفاده از پول‌های نفت بلوکه شده ایران در یک بانک کوچک هندی سود سرشاری کسب کند تمایل ندارد در سال های پس از لغو تحریم از عواید فرصت‌های ایجاد شده بی‌نصیب بماند.

توسعه بندر چابهار که قرارداد آن به سال‌های پیش از تحریم‌ها باز می‌گردد با تشدید تحریم‌ها بر زمین ماند با پشتکار و تلاش مداوم هندی‌ها برای دریافت امتیاز بهره‌برداری آن قرار است در این سفر به ثمر بنشیند.

در عین حال، هند خواستار افزایش خرید نفت از ایران شده است و صنایع دیگر هند نظیر یک شرکت خودروسازی نیز مذاکرات برای ورود به بازار ایران را آغاز کرده‌اند.

هند در سال‌های تحریم بعد از چین دومین مشتری نفت ایران بوده و در سال 2015 میلادی روزانه 208 هزار و 300 بشکه نفت و میعانات گازی از ایران خریداری کرده است. این رقم در سال 2014 بالغ بر 276 هزار و 800 بشکه در روز تخمین زده شده است.

در همین راستا، منابع آگاه هندی خبر دادند که پالایشگاههای این کشور در آستانه سفر نخست‌وزیر هند به ایران، هفته گذشته 750 میلیون دلار از بدهی 6.4 میلیارد دلاری هند به ایران بابت خرید نفت را به یورو تسویه کردند و معاون آسیا و اقیانوسیه وزارت خارجه نیر خبر داد‌ در این سفر، در خصوص زمانبندی پرداخت مابقی بدهی نفتی مذاکره می‌شود و بقیه این بدهی در سال جاری میلادی پرداخت خواهد شد.

هرچند مودی پس از 14 سال به تهران سفر می‌کند اما چندی پیش، نیتین گادکاری، وزیر حمل و نقل و بزرگراه‌های هند، دارمندرا پرادهان، وزیر نفت و سوشما سواراج، وزیر امور خارجه این کشور سفرهایی را به تهران انجام داده‌اند.

سفر «مان موهان سینگ» نخست‌وزیر سابق هند برای شرکت در اجلاس سران عدم تعهد به تهران و همچنین دیدار «نارندرا مودی» نخست‌وزیر هند با حسن روحانی رئیس‌جمهور ایران در حاشیه اجلاس سران بریکس و شانگهای در اوفای روسیه از جمله دیدارهای مقامات 2 کشور در سال‌های اخیر بوده است، اما به صورت دوجانبه سفر مودی اولین سفر بعد از سال 1381 تاکنون است.

همچنین پایگاه «هندو» سفر پیش روی «ناراندرا مودی» به ایران را «تلاشی برای ایجاد موازنه در روابط با غرب آسیا» توصیف کرده است.