اپیدمی پول درآوردن بدون کار

بر اساس اعلام بانک مرکزی، تعداد کسانی که طی 10سال گذشته بدون هیچ گونه فعالیت مولد در اقتصاد کشور، درآمدهای کلان کسب می‌کنند دو برابر شده و اینک به رقم چهار میلیون و 769هزار نفر بالغ می‌شود. بر اساس این دسته‌بندی، سوداگران اقتصادی با فعالیت‌های دلال گونه خود، پر رنگ‌تر به نظر می‌رسند.

کد خبر: ۵۸۸۴۳۷

تاریخ: ۲۳ ارديبهشت ۱۳۹۵ - ۰۹:۳۶

به گزارش خراسان، سوداگرانی که هیچ منفعتی برای اقتصاد کلان و منافع ملی کشور ندارند، با اقدامات خود تنها به آشفتگی اقتصادی دامن می‌زنند و حتی از همین شیوه ها برای افزایش سودهای خود استفاده می‌کنند.

در این رابطه، جمشید پژویان، اقتصاد دان و استاد دانشگاه در گفت و گویی با روزنامه آرمان نسبت فعالیت این سوداگران با اقتصاد کلان و نیز تاثیرات آنها بر بازار کسب و کار را مورد کنکاش قرار داده و در عین حال عقیده دارد:«اقتصاد ایران در سطح کلان بیمار است.» پژویان معتقد است که اقتصاد عمومی باید بتواند نیازهای متنوع جامعه را برآورده کند.

حالا وقتی یک اقتصاد نابسامان، نمی‌تواند این مهم را انجام دهد، برای سوداگران، دلالان و رانت خواران این فرصت ایجاد می‌شود تا با فعالیت‌های اقتصادی عمدتا مبتنی بر سوداگری، نیاز مصرف کننده را تامین کنند، بدون آنکه به عنوان کارفرما و یا یک نهاده در تولید فعالیت کنند و موجب رشد اقتصادی شوند.

وی تهدید دیگر این بخش غیر مولد را چنین بر می شمارد: توجه داشته باشیم که طی دو دهه اخیر، نسلی از جویندگان شغل وارد بازار کار شده اند که تعداد عمده آنها دارای تحصیلات و تخصص دانشگاهی هستند.

خوب در نبود یک اقتصاد مولد، تکلیف این تعداد جوان در آستانه ورود به بازار کار چه می‌شود؟ اگر جذب تولید نشوند، جذب فعالیت‌های سوداگرانه و یا اشتغال‌های کاذب می‌شوند و این یعنی اینکه در دراز مدت شمایل اشتغال در کشور تغییر می‌کند. یعنی به تناوب از اشتغال‌های مولد کاسته و به اشتغال‌های سوداگرانه و یا اشتغال‌های کاذب افزوده می‌شود.

وی می گوید که هم اینک دانشگاه ها کارکرد ضربه گیر بودن خود برای بازار کار را از دست داده اند. چرا که در سال های گذشته، در نتیجه رقابت شکل گرفته در بخش تحصیلات عالی، هر روز ظرفیت پذیرش بالا رفته و هم اینک بیش از تقاضا ظرفیت پذیرش وجود دارد. در چنین حالتی، حتی دانشگاه هم به بنگاهی تبدیل شده است که از راه ارائه مدرک کسب درآمد می‌کند. پس معضل بسیار عمیق تر از این است که تعدادی بدون زحمت کسب درآمد می‌کنند. موضوع فراگیر شدن این نوع فعالیت‌های اقتصادی است؛ حالا در هر عرصه ای و به هر شیوه ای!

رییس سابق شورای رقابت، در ادامه به حضور غیر مولدها در بازار پول اشاره کرده و می افزاید: به هیچ وجه موافق کاهش سود سپرده ها نیستم. اگر بنا بر کاهش نرخ بهره است، چرا ابتدا از بهره تسهیلات کم نکنیم؟ بهره تسهیلات کاهش نمی یابد، زیرا برای دریافت تسهیلات با بهره‌های بالا همچنان تقاضا وجود دارد؛ و این تقاضا برای چیست؟ تردید نکنید برای تولید نیست.

کدام فعالیت تولیدی است که از چنان سود بالایی برخوردار باشد که بتواند سودهای ۲۷ تا ۳۰ درصد را پرداخت کند.

تمام فساد و ارتشا از ناحیه کسانی است که طی این سال ها تسهیلات میلیاردی گرفته اند و اصلا هم نرخ بهره برایشان اهمیتی نداشته است.

زمانی در یک اقتصاد سودهای سپرده را کاهش می‌دهند که سپرده ها انباشت شده باشد و برای وام و اعتبار تقاضا وجود نداشته باشد. در این حالت است که بانک ها به منظور کاهش هزینه ها و افزایش درآمدهای خود نرخ سود سپرده ها را کاهش می‌دهند.

وی در خاتمه با بیان این که اقتصاد زنجیره ای است که تمام حلقه‌های آن به یکدیگر متصل است تصریح می کند: اگر دنبال ایجاد فعالیت‌های مولد هستیم، باید از این نوع فعالیت‌ها حمایت کنیم، نه اینکه فعالیت‌های غیر مولد را فربه کنیم. همین نظام بانکی به نوعی کمک می‌کند تا فعالیت‌های غیر مولد در کشور جذاب و فربه شوند.