تمدن ۱۷ هزار‌ ساله را آب برد!

آب را با فشار نمايندگان به قم انتقال مي‌دهند. بیش از 2هزار سنگ نگاره نابود و خرد شده‌اند. امكان جابه جايي سنگ‌نگاره‌ها وجود ندارد. ميراث فرهنگی هزينه انتقال سنگ‌نگاره‌ها را از وزارت نيرو بگيرد.

کد خبر: ۵۸۵۸۱۲

تاریخ: ۱۴ ارديبهشت ۱۳۹۵ - ۰۷:۱۲

سدسازي غيراصولي همچنان در كشور قرباني مي‌گيرد اما اين‌بار قرباني آن تمدن چندهزارساله اين كشور است كه در خواب غفلت مسئولان به زير آب مي‌رود. منطقه كوچري در گلپايگان را همه به سنگ‌نگاره‌هايي كه قدمت برخي از آنها به 17 هزار سال باز مي‌گردد، مي‌شناسند. بهشت سنگ‌نگاره‌هايي كه حالا درحال غرق شدن است و مي‌گويند مسئولان در فكر نجات‌ بخشي آن هستند.

به گزارش قانون، حال پرسش اين است كه چگونه مي‌خواهند سنگ‌نگاره‌هايي  را كه ديگر در زير آب هستند نجات دهند؛ آيا برای این اقدام كمي دير نيست؟ برخي نيز مي‌گويند شايد كوچري اولين موزه زيرآب كشور شود.  در روزگاري كه هنرمندان و فعالان ميراث فرهنگي پريشان و نگران وضعيت موزه‌هاي كشور هستند و هر روز خبر واگذاري يك موزه به‌گوش مي‌رسد چگونه مي‌توان موزه‌اي زيرآب راه‌اندازي كرد؟

وجود 2 هزار سنگ‌نگاره در كوچري

منطقه كوچري در شهرستان گلپایگان به بهشت سنگ‌نگاره‌های ایران مشهور است. پژوهش‌های انجام شده در منطقه کوچری منجر به کشف نزدیک به 2هزار سنگ‌نگاره و بوم سنگی شده است. بسیاری از سنگ‌نگاره‌های كشف شده در این منطقه از جنبه‌های گوناگونی همچون تاریخ خط، تاریخ صنعت، تاریخ هنر، نمادشناسی، بحث‌های اکولوژیکی تاریخی و گونه‌شناسی جانوری، مباحث انسان‌شناسی و ... مورد بررسی قرار گرفته که هر یک به نوبه خود بسیار حائز اهمیت است.

كشف 57 منطقه تاريخي در كوچري

چندي پيش کشف چندین محوطه باستانی و سکونتگاه‌های اقوام کوچ رو در این منطقه خبرساز شد و اهميت تاريخي كوچري را صدچندان كرد. شنيده‌ها حاكي از آن است كه تعداد محوطه‌های تاريخي به 57 عدد مي‌رسد. اما خوشحالي دوستداران ميراث فرهنگي از شنيدن اين خبر طولي نكشيد چراكه خبر آبگيري سد كوچري چون زهري كام‌شان را تلخ كرد.

انتقال آب از كوچري به قم

6 سال پيش طرح احداث سد كوچري گلپايگان با هدف انتقال آب از سرشاخه‌های دز به قمرود شروع شد اما مسئله‌اي كه هيچ‌گاه به آن توجه نشد وجود محوطه‌هاي تاريخي ارزشمند بر سر راه اين سد بود.

هميشه پاي يك نماينده در سدسازي  درميان است

سد واژه‌اي است كه هميشه پاي نمايندگان در احداث آن درميان است. نمايندگاني كه زمان انتخابات بدون درنظر گرفتن مسائل اكولوژيك و محيط‌زيستي وعده احداث سد را به مردم شان مي‌دهند و بعد از نشستن بر كرسي بهارستان نيز با چاشني سياست آب را به هركجا كه بخواهند انتقال مي‌دهند. در اين ميان اين محيط‌زيست كشور است كه قرباني اين وعده‌هاي غيركارشناسي مي‌شود.

انتقال آب با فشار سياست به قم

قم يكي از استان‌هايي است كه درچند سال اخير شاهد انتقال آب از ديگر استان‌هاي كشور به آن با فشار نمايندگانش در بهارستان بود‌ه‌ايم. نمايندگاني كه انتقال آب به قم را يكي از افتخارات دوران نمايندگي خود مي‌دانند و هيچ‌گاه به اراضي كشاورزي، باغ‌ها و تمدن‌هاي چندهزارساله‌اي كه قرباني اين اقدام آنها شده‌اند اشاره‌اي نمي‌كنند.

سدكوچري درحال آبگيري است

به‌گزارش پايگاه‌ اطلاع‌رسانی نماینده قم، احمد‌امیرآبادی گفته است: انتقال آب از سرشاخه‌های دز به قمرود از حدود 2 سال پیش آغاز شده که برای بهره‌برداری کامل از آن باید سد مخزنی کوچری به اتمام برسد. امیرآبادی افزود: برای اتمام انتقال آب به قم کارهای خوبی صورت گرفته و ساخت سد کوچری پیشرفت خوبی داشته است.  25 میلیارد تومان اعتبار برای تملک نیاز داشتيم که این اتفاق نیز افتاد و تملک روستای کوچری نیز انجام شده و سد در حال آبگیری است. وی با توجه به اهمیت حیاتی سد کوچری به‌عنوان یکی از بخش‌های مهم و ضروری در مسیر تکمیل کامل چرخه پروژه آبرسانی قم، پیگیری‌های موثر از طریق استان و دولت برای تامین منابع مالی مورد نیاز در ساخت این سد را ضروری دانست و گفت: ما نمایندگان استان نیز در حال پیگیری هستیم تا به زودی مشکل پیمانکاران برای تامین منابع مالی این پروژه حل شود. آب ذخیره شده در سد کوچری توسط خط لوله‌ای به طول 108 کیلومتر به تصفیه‌خانه دودهک انتقال  يافته و از آنجا توسط خط لوله‌ای به طول 72 کیلومتر به شهر قم خواهد رسید. در مسیر این خط لوله شهرهای خوانسار ، گلپایگان ، خمین ، محلات ، نیم ور ، سلفچگان و ساوه نیز از آب انتقال یافته بهره‌مند خواهند شد.

نابودي سنگ‌نگاره‌هاي 17 هزار ساله

دکتر محمد ناصری فرد، پژوهشگر سنگ‌نگاره‌های ایران چندي پيش به مهر درباره سنگ‌نگاره‌هاي كوچري گفته بود: مطلع شدیم که افرادی در حال نابود کردن سنگ‌نگاره‌های تیمره هستند و پس از حضور در این منطقه در نهایت شگفتی متوجه شدم بیش از 2هزار سنگ نگاره که قدمت بعضی از آنها به ۱۷ هزار سال قبل می‌رسد نابود و خرد شده‌اند. ناصری فرد با بیان اینکه طی سال‌های اخیر عامل انسانی باعث از بین رفتن بیش از 6 هزار اثر تاریخی در سنگ نگاره‌های تیمره شهرستان خمین شده است، بیان داشت: توسعه سد در منطقه گلپایگان، طرح انتقال آب از سد کوچری، احداث جاده و احداث سدهای خاکی شهیدآباد، لوزدر  و   فرنق  بسیاری از سنگ‌نگاره‌های منطقه تیمره را نابود کرده است.

ميراث فرهنگی هزينه انتقال سنگ‌نگاره‌ها را از وزارت نيرو بگيرد

متاسفانه در سفری که چند هفته پیش به منطقه داشتم، آشکارا شاهد تخریب و به زیرآب رفتن برخی از این سنگ‌نگاره‌های غیرقابل ارزشگذاری بودم که در بی‌تفاوتی و انفعال کامل در حال رخ دادن است. به‌نظرم سازمان میراث فرهنگی باید با هزینه وزارت نیرو این سنگ‌نگاره‌ها را جمع‌آوری و در یک موزه در جنب سد کوچری گلپایگان نگهداری می‌کرد که حتی این اقدام هم انجام نشده است! چرا؟این همه بی‌تفاوتی در دستگاه‌هایی که باید حافظ تاریخ و فرهنگ این کشور باشند، ناشی از چیست؟!

امكان جابه جايي سنگ‌نگاره‌ها  وجود ندارد

معاون ميراث فرهنگي اصفهان در گفت‌وگو با «قانون» دراين‌باره مي‌گويد: حدود 6 سال پيش عمليات سدسازي در منطقه كوچري شروع شد. آب منطقه‌اي تهران به‌عنوان مجري اين پروژه است. مكاتبات بسياري با آب منطقه‌اي درباره سنگ‌نگاره‌ها داشته‌ايم.

ناصر طاهري ادامه مي‌دهد: باتوجه به‌وجود سنگ‌نگاره‌ها در بستر طبيعي صخره‌ و سنگ امكان جابه جايي وجود ندارد؛ آنها با محيط پيرامون خود هم‌پيوند شده‌اند. بستري كه اين سنگ‌نگاره‌ها در آن قرار دارند يكي از ارزش‌هاي آنهاست و با جدا كردن از ارزش آنها كاسته مي‌شود. تاكنون اين سنگ‌نگاره‌ها ارزشگذاري نشده‌اند، اصولا ارزش آنها به پيشينه تاريخي و فرهنگي است كه نشان از تاريخ و تمدن بشري دارد.

او مي‌افزايد: در‌ آن زمان با شركت آب منطقه‌اي مكاتبه‌اي كرديم، در جواب اعلام كردند  با پژوهشكده ميراث فرهنگي قرارداد مطالعه و نجات بخشي را منعقد كرده‌اند و درحال مطالعه اين طرح هستند. به پژوهشكده اطلاع داده‌ايم  كه آبگيري سد را شروع كرده‌اند ولي اداره ميراث فرهنگي اصفهان از نتيجه پژوهش آگاه نيست و بايد از مسئولان در پژوهشكده ميراث فرهنگي سوال شود.

طاهري با اشاره به اينكه طرح نجات‌بخشي اين سنگ‌نگاره‌ها مطرح است، عنوان مي‌كند: دو راه حل پيشنهاد مي‌شود؛ راه اول این است که مي‌توان اين سنگ‌نگاره‌ها را به مكاني به‌عنوان موزه براي محافظت انتقال داد و  راه‌حل ديگرمشخص کردن محل مستندسازی و جانمایی سنگ نگاره ها روی نقشه است.  با اين كار در آينده مي‌توان از اين منطقه به‌عنوان موزه زير آب استفاده و بهره‌برداري كرد.
او يادآور مي‌شود:  طبق مصوبه هيات وزيران بايد در مرحله امكان‌سنجي طرح‌هاي بزرگ و ملي از ميراث فرهنگي درباره شرايط و ضوابط محوطه‌هاي تاريخي استعلام شود كه اين كار انجام نشده است.