شمارش معکوس برای اجرای طرح جابجایی اپراتورها

در شرایطی که تنها چند روز تا سررسید آخرین وعده اجرای این طرح باقی مانده ؛ چشم مشترکان انتظار اجرای طرحی را می کشد که شاید بتواند پس از سال ها ؛ به وضعیت بی سامان شبکه های ارتباطی تلفن همراه در کشور سامانی بدهد .

کد خبر: ۵۸۴۷۸۵

تاریخ: ۱۱ ارديبهشت ۱۳۹۵ - ۰۷:۱۳

طرح جابه جایی اپراتورهای تلفن همراه ؛ "ترابردپذیری " ؛ یا" Mobile Number Portability"از جمله طرح هایی است که اجرای آن آرزوی دیرینه تمامی مشترکان تلفن همراه است .طرحی که لزوم اجرای آن، از سال ها قبل به منظور پایان دادن به مشکلات ارتباطی مشترکان  و بهره مندی آنان  از  خدمات  مناسب  ارتباطی  مطرح بوده و بار ها نیز بر آن تاکید شده است اما هربار به دلایل متعددی  که از جمله آن ها می توان  به نارضایتی و مخالفت‌ برخی اپراتورهای موبایلی  اشاره کرد ، مسکوت مانده و اجرای آن به زمانی دیگر موکول شده است .

به گزارش روزنامه خراسان، هم اکنون نیز در شرایطی که طبق وعده مسئولان ؛ قرار بود طرح ترابرد پذیری  تلفن همراه  در بهمن   94 اجرایی شود؛ بازهم  این موضوع  به  تعویق افتاده است و طبق آخرین وعده داده شده، اکنون اجرای این طرح  طبق اظهارات  وزیر ارتباطات  به 27 اردیبهشت موکول شده، حال آن که  معاون  سازمان تنظیم مقررات از احتمال به تعویق افتادن مجدد اجرای این طرح  به دلیل انجام نشدن تست های  نهایی  خبر می دهد .

به هر حال در شرایطی که تنها  چند روز تا سررسید آخرین وعده اجرای این طرح باقی مانده ؛ چشم مشترکان  انتظار اجرای طرحی  را می کشد که  شاید بتواند پس از سال ها  ؛ به وضعیت بی سامان شبکه های ارتباطی تلفن همراه در کشور سامانی بدهد .

ترابرد پذیری چیست؟

بسیاری از ما این مسئله را تجربه کرده ایم که  هنگام انجام  مکالمه تلفنی  ارتباط مان  دچار اختلال یادر نهایت   قطع می شود . این موضوع درباره سایر خدمات ارتباطی   از جمله استفاده از اینترنت موبایل نیز صدق می کند به طوری که  قطعی های مکرر در استفاده از این سرویس ارتباطی ونیز سرعت بسیار پایین و... مشکلات متعدد دیگر را کم وبیش همه ما تجربه کرده ایم  وچه بسا  در نتیجه این اختلالات ؛ گاه  ناگزیر به  تعویض  سیم کارت  و تغییر اپراتور  برای  استفاده از خدمات  بهتر شده ایم .

حال آن که " ترابرد پذیری"،  در صورت اجرا به مشترکان  امکان می دهد در صورت نارضایتی از خدمات یا کیفیت سرویس های اپراتور تلفن همراه خود بتوانند بدون تغییر شماره ؛  به شبکه تلفن همراه اپراتور دیگر مهاجرت کنند.

درواقع" Mobile Number Portability"فرآیندی است که طی آن  دارندگان سیم کارت های تلفن همراه به دلایلی از قبیل قطعی ارتباط، اینترنت کم سرعت و برخی مشکلات دیگر  که امروزه به کرات با آن مواجهند ؛ به تعویض سیم کارت یک اپراتور دیگر نیازی ندارند وبه راحتی  می توانند با حفظ شماره قبلی خود اپراتور خود را عوض کنند.

بر این اساس به عنوان مثال اگر فردی مشترک یکی از 3  اپراتور  تلفن همراه  کشور باشد و به دلایلی در محله سکونت خود آنتن دهی مناسب نداشته باشد، می تواند بدون تغییر سیم کارت خود  از خدمات و تعرفه‌های   اپراتور دیگری استفاده کند  و به راحتی به شبکه  اپراتور دلخواهش  مهاجرت کند.در ایران  طی سال‌های گذشته بارها چنین موضوعی مطرح شد اما هربار به دلایل متعددی که شاید مهم‌ترین آن ها نارضایتی و مخالفت‌ برخی اپراتورهای موبایلی بود ؛  اجرای این طرح به زمانی دیگر موکول شد.

مزایای طرح ترابرد پذیری

ارائه خدمات متنوع و سرویس های جذاب از سوی اپراتورهای تلفن همراه با هدف از دست ندادن مشترکان  را شاید بتوان یکی از مهم ترین  مزایای اجرای طرح ترابردپذیری تلفن همراه  دانست اما مزایای  این طرح تنها  به این نکته ختم نمی شود. بلکه کاهش قیمت سیم کارت های عادی در بازار سیاه  را نیز می توان از دیگر مزایای  طرح عنوان کرد، در واقع  اجرای طرح ترابردپذیری تلفن های همراه از ارزش شماره های تلفن همراه در بازار می کاهد چرا که  تفاوت شماره تلفن همراه میان همراه اول، ایرانسل و رایتل از بین می رود و شماره های عادی کدهای مختلف 3 اپراتور موبایل ارزش یکسانی پیدا می کند؛ زیرا دیگر مشخص نمی شود کدام شماره در کدام شبکه فعال است. به همین دلیل قیمت شماره های عادی در بازار سیاه کاهش می یابد. همچنین  مهاجرت راحت کاربران بدون دغدغه شماره   از دیگر مزایای طرح است .

بسیاری از کاربران به ویژه مدیران و مسئولان شرکت های خصوصی و دولتی و صاحبان کسب وکار نمی توانند راحت اپراتورهای خود را تغییر بدهند زیرا شماره آن ها در اختیار سازمان ها و افراد بسیاری است و باید با تغییر اپراتور شماره شان را تغییر دهند و آن را به سازمان ها و افراد زیادی اطلاع دهند تا به کسب وکار و اعتبار آن ها ضربه نخورد.
با اجرای طرح ترابردپذیری دیگر مشترکان بابت تغییر شماره هنگام مهاجرت از اپراتور مبدا به اپراتور مورد نظر هیچ نگرانی نخواهند داشت.

کاهش مشکل ارتباطی اجاره نشین ها نیز مزیت دیگری است که باید  آن را به دیگر مزایای طرح  افزود . آنتن دهی نامناسب شبکه تلفن همراه در منزل جدید از دغدغه های اجاره نشین هاست.برخی مستاجرها سالیانه خانه را تغییر می دهند و ممکن است به سبب مشکل آنتن دهی تلفن همراه در خانه جدید کلافه شوند.با اجرای ترابردپذیری شماره تلفن همراه، اجاره نشین ها می توانند با آگاهی از چگونگی آنتن دهی اپراتورها در محله جدید، به راحتی اپراتور مورد نظر را انتخاب و به آن شبکه کوچ کنند.

از حدود  2سال قبل  وزیر ارتباطات دولت یازدهم وعده اجرایی شدن  این طرح را پس از چندین سال وقفه ،  مطرح  کرده و  قرار بود  ترابرد پذیری در بازه زمانی 18 ماهه و تا پایان سال 94 عملیاتی شود .
اما به هر ترتیب شهریور 94 گام مهمی برای اجرای این طرح بر داشته شد وآن امضای تفاهم‌نامه‌  اصول حاکم بر خدمات ترابردپذیری شماره تلفن همراه  (MNP) بین مدیر عاملان اپراتورهای تلفن همراه کشورو سازمان تنظیم مقررات بود، اقدامی که سرانجام پس از سال ها باعث شد طلسم این طرح شکسته شود . تا جایی که  وزیر ارتباطات حتی  از سرمایه‌گذاری ۶۴۰ میلیارد ریالی برای اجرای طرح ترابردپذیری شماره تلفن همراه خبر داد و گفت: سرمایه‌گذاری که طی سال‌های گذشته اپراتورهای موبایل برای توسعه انجام داده‌اند، رقم  مناسبی  است و اکنون نیز برای اجرای طرح ترابردپذیری شماره‌ها به غیر از بخش‌های زیرساختی و امنیتی، از سوی اپراتورها و سازمان تنظیم مقررات ارتباطات حدود ۶۴۰ میلیارد ریال سرمایه‌گذاری برای این بخش در نظر گرفته شده که البته ممکن است این رقم بالا نباشد اما حاصل این کار به گونه‌ای خواهد بود که مردم برنده اصلی باشند.

وزیر ارتباطات اواخر سال گذشته اعلام کرد  این طرح از 27 اردیبهشت 95 به مرحله اجرایی می رسد به طوری که در مرحله پایلوت این طرح فعلا هیچ قیمتی تعیین نشده است و مشترکان تلفن همراه با پرداخت مبلغ ناچیزی و با مراجعه به اپراتور دلخواه خود می توانند اقدام به تغییر اپراتور کنند.به گفته واعظی، با اجرای این طرح ؛ دارندگان سیم کارت های تلفن همراه به دلایلی از قبیل قطعی ارتباط، اینترنت کم سرعت و برخی مشکلات دیگر می توانند با حفظ شماره قبلی، اپراتور خود را عوض کنند
.بر اساس قانون ترابرد پذیری ؛  مشترکان 3ماه پس از فعال سازی سیم کارت می توانند این مهاجرت را انجام دهند و اپراتور پذیرا نیز می تواند به ازای هر درخواست ترابرد شماره از سوی مشترک و همچنین پس از تکمیل عملیات ترابرد و برقراری خدمات، مبلغی را که از سوی کمیسیون تنظیم مقررات ارتباطات تعیین شده است، از مشترک دریافت کند.البته با اجرای این طرح به طورقطع برای مهاجرت مشترکان بین اپراتورها محدودیت هایی در نظر گرفته خواهد شد؛ به عنوان مثال طبق آن چه تاکنون اعلام شده است، مشترک تنها با پرداخت هزینه‌های جابه جایی بین 2 شبکه و تنها 2بار در سال می تواند این جابه جایی را انجام دهد.

الزامات  اجرای طرح ترابرد پذیری تلفن همراه

اکنون در ایران 3 اپراتور ارتباطات سیار ایران (همراه اول)، ایرانسل و رایتل به ارائه خدمات مشغولندو بر اساس  شاخص های مهم بخش ارتباطات و فناوری اطلاعات کشور  که به تازگی توسط دفتر بررسی های فنی اقتصادی معاونت برنامه ریزی و نظارت راهبردی وزارت ارتباطات در ۱۱ پارامتر مورد بررسی قرار گرفته است،  در حال حاضر تعداد سیم کارت های واگذار شده تلفن همراه در کشور ، ۱۴۷ میلیون و ۷۵۰ هزار و ۷۷ خط است و در این بازه زمانی ۷۴ میلیون و ۲۱۸ هزار و ۸۱۵ خط موبایل در کشور فعال و در حال استفاده است.

همچنین طبق آخرین  اطلاعات، اکنون 16 میلیون ایرانی  کاربر اینترنت موبایل در کشور داریم . بنابراین بدیهی است که با  این حجم کار بر و مشترک  تلفن همراه  اجرای طرح ترابرد پذیری  برای ارائه خدمات بهتر به مشترکان  یک ضرورت انکار ناپذیر است  تا کاربران  ومشترکان بتوانند به  بهترین شکل خدمات  مورد نیاز خود را  با  بر خورداری  از حق انتخاب  دریافت کنند .چنان که به گفته عباسی شاهکوه معاون بررسی‌های فنی و صدور پروانه سازمان تنظیم مقررات  ؛ بیشترین اهمیت ترابردپذیری برای مشترکان، حق انتخاب کیفیت و سرویس بهتر در بین اپراتورها ست.

جزئیات طرح

معاون سازمان تنظیم مقررات ارتباطات با اشاره به جزئیات اجرای این طرح گفت :  با اجرای طرح ترابرد پذیری ؛ تمامی مراحل تعویض اپراتور برای کاربران، به صورت الکترونیکی و غیرحضوری انجام می شودو درنهایت کاربر تنها برای تعویض سیم کارت خود باید به صورت حضوری و یا از طریق پست اقدام کند. اما سایر مراحل با توجه به سیستم نرم افزاری که رگولاتوری تهیه و تست کرده است به صورت الکترونیکی انجام می شود. هم اکنون دستورالعمل اجرای این طرح  آماده و تجهیزات مربوطه نیز از سوی رگولاتوری و ۳ اپراتور فعال موبایل در کشور، نصب و راه اندازی شده است.

وی در عین حال افزود : با توجه به  این که هنوز تست های  در حال انجام از سوی رگولاتوری  ، در شبکه اپراتور ها  نهایی نشده است بنا براین نمی توان  برای اجرای این طرح در تاریخ 27 اردیبهشت قول قطعی داد اما همه تلاش ما براین است که این طرح  را در موعد مقرر اجرایی کنیم  .
به گفته عباسی شاهکوه ؛  طرح ترابردپذیری یکی از طرح‌هایی است که  در صورت اجرا  با استقبال زیادی روبه رو می‌شود .وی گفت : اجرایی شدن  این طرح  را باید به فال نیک گرفت، زیرا این تغییر بزرگی است که اپراتورها خواهی نخواهی باید به آن تن دهند.

ترابردپذیری هیچ مشکل فنی ندارد

معاون رگولاتوری  در پاسخ به این که   عدم قطعیت در زمان اجرای   این طرح  به دلیل مشکلات فنی است، تصریح کرد :  این طرح هم اکنون مشکل فنی  جدی ندارد  وصرفا نهایی نشدن تست  های در حال انجام ما  ممکن است اجرای این طرح را با تاخیر  مواجه کند .

انتقاد اپراتور ها از طرح ترابرد پذیری و پاسخ رگولاتوری

شایان ذکر است که ترابرد پذیری تلفن همراه در شرایطی  گام های نهایی را برای اجرا طی می کند که همچنان منتقدانی نیز دارد به نحوی که  چندی پیش رئیس هیئت مدیره مخابرات ایران انتقادهایی را در این خصوص مطرح و گفته بود : ترابرد پذیری    تهدید مهمی برای اپراتور غالب در کشور  به شمار می رود و صرفا به نفع  اپراتوری است که حداقل مشترک را دارد .او   در عین حال  با تاکید براین که  اجرای طرح جابه جایی اپراتورها به یک سال زمان نیاز دارد ؛گفت: از رگولاتوری تقاضای یک سال تنفس کردیم اما نپذیرفتند.معاون رگولاتوری اما این انتقاد رانپذیرفت و  گفت: زمان بندی و نحوه اجرای ترابردپذیری براساس یک تفاهم‌نامه چند جانبه میان اپراتورها و رگولاتوری و در حضور وزیر ارتباطات انجام شد و همه طرف‌ها این زمان بندی را قبول داشتند.وی با بیان این که اگر کسی این زمان را قبول نداشت قاعدتا نباید تفاهم‌نامه را امضا می‌کرد، افزود: قبل از تفاهم، بحث‌های مختلفی وجود داشت که طبیعی هم بود اما بعد از تفاهم دیگر جای بحث نیست. ضمن این که روند اجرای این طرح  از سوی ما کامل شده و منتظر تست و رعایت ملزومات از سمت اپراتورها هستیم تا با اطمینان کامل از پیاده سازی درست، به سمت آغاز اجرای طرح برویم.مدیر عامل همراه اول  نیز از دیگر منتقدان این طرح است  .

وی با انتقاد از تصمیم وزارت ارتباطات برای اجرای طرح جابه جایی اپراتورها بدون تغییر شماره ؛ بر این عقیده است که روشی که برای «ترابردپذیری شماره موبایل» دنبال می‌شود، استاندارد نیست.
صدوقی در توضیح این مسئله  گفت: تجارب کشورهای اجرا کننده این طرح را بررسی کرده وبه این نتیجه رسیده ایم که روشی که در ایران دنبال می شود استاندارد نیست. اگر قرار باشد از داخل و خارج از کشور با اجرای ترابردپذیری، تماس حاصل شود، ترافیک باید به سمت سوئیچ های استانی زیرساخت و مخابرات برود تا بعد از آن به اپراتور مربوطه منتقل شود.

وی  افزود : قرار است ترافیک از بستر ثابت به همراه اول و بعد اپراتورها منتقل شود. این کار مشکلات فنی دارد و موضوع را به رگولاتوری اطلاع داده ایم. اظهارات مدیر عامل اپراتور اول در حالی  مطرح می شود که  معاون بررسی‌های فنی و صدور پروانه رگولاتوری  در این باره گفت : شرکتی که نرم‌افزار اجرای این کار را در اختیار ما گذاشته، رتبه دوم یا سوم دنیا را دارد. روش اجرای ترابردپذیری را هم برحسب استانداردهای دنیا انجام می‌دهیم و روشی از خودمان خلق نکرده‌ایم.

وی همچنین تصریح کرد:با توجه به این که سوئیچ‌های شبکه ثابت قابلیت ارتباط مستقیم با مرکز استعلام رگولاتوری در روش ترابردپذیری را ندارد، اجبارا این طرح را با 2روش اجرایی می‌کنیم.در شیوه اجرای این طرح ملی، هر کس از یک تلفن تماسی برقرار کند، براساس پیش شماره خط شماره‌گیری شده به سمت اپراتور مقصد هدایت می‌شود.شماره گرفته شده از مرکزی که در رگولاتوری ایجاد شده است، می‌پرسد که مقصد کدام اپراتور است و بعد مسیردهی می‌شود؛ به عنوان مثال اگر مشترک همراه اول در اپراتور دیگری پورت شده باشد وقتی که با این شماره تماس می‌گیرید از مرکز موجود در رگولاتوری می‌پرسد که این شماره در کدام اپراتور فعال است و سپس به سمت مقصد رهنمون می‌شود.این روش به ACQ شهرت دارد که مخفف All Call Query است؛ سوئیچ مبداء هر تماس در زمان برقراری تماس از مرکز موجود برای انجام عملیات ترابرد، سوال می‌کند که مقصد کدام اپراتور است و درنهایت به سمت آنجا هدایت می‌شود.

سوئیچ تمام اپراتورهای همراه کشور قابلیت این مسیردهی را دارند و می‌توانند در زمان برقراری تماس از مرکز ما سوال کنند و مسئله ای که اکنون وجود دارد این است که سوئیچ‌های شبکه ثابت قابلیت پرسش از مرکز موجود در رگولاتوری را ندارند.

وی در این باره گفت: با توجه به این که سوئیچ‌ها قدیمی هستند و به روزرسانی نشده‌اند، روش دیگری را برای آن ها تعریف کرده‌ایم که اتفاقا این روش هم جزو استانداردهای ترابردپذیری در دنیاست. در این روش سوئیچ ثابت تماس را به سمت اپراتور اصلی (بسته به سرشماره اول شماره) می‌فرستد و بعد وظیفه اپراتور اصلی است که تماس را براساس مرکز موجود در رگولاتوری به سمت اپراتور مربوطه هدایت کند. برخی می‌گویند این روش بار ترافیکی ایجاد می‌کند.

وی خاطر نشان کرد: روش ACQ  ایده‌آل و روش دوم که به دلیل محدودیت سراغ آن رفتیم، استاندارد است وبه عنوان مثال فرانسه هم در ابتدا روش دوم را برای کلیه اپراتورها در نظر گرفت تا رفته رفته توسعه یافت و در نهایت  روش اول را اجرا کرد و کشورهایی نظیر اسپانیا و سوئیس هر چند در اقلیت هستند اما همچنان از روش دوم استفاده می‌کنند در حالی که کشور ما از بسیاری از آن ها جلوتر است و اپراتورهای سیارمان یک راست سراغ اجرای روش ایده‌آل می‌روند.