تحلیل نشریه «تایم»؛

سیاست‌های عربستان، تیشه به ریشه آمریکا در خاورمیانه می‌زند

رقیب اصلی منطقه ای عربستان یعنی ایران، اغلب به بی ثبات سازی خاورمیانه متهم می شود. با این حال، تمایل رهبران سعودی برای دیدن هر معضل سیاست خارجی خود از لنز رقابت با ایران در سالیان اخیر، باعث شده اقدامات بی ثبات کننده زیادی از سوی سعودی ها صورت گیرد.

کد خبر: ۵۸۳۱۰۶

تاریخ: ۰۴ ارديبهشت ۱۳۹۵ - ۱۵:۱۸

موضوعی که هم اکنون در میان سیاستمداران و کارشناسان سیاسی و بین المللی ایالات متحده مطرح است، بحث بهبود یا عدم بهبود روابط واشنگنتن و ریاض است. عده ای از کارشناسان برجسته روابط بین الملل همچون فرید زکریا و گریگوری گاوس معتقدند به رغم سیاست های مخرب عربستان در منطقه، ایالات متحده باید روابط خوب خود با عربستان را حفظ کند و عده دیگری همچون کنت پولاک، کارشناس مسائل خاورمیانه در اندیشکده بروکینگز نیز می گویند که عربستان عامل اصلی تنش و خشونت در خاورمیانه است و مقامات امریکا باید در روابط و مناسبات خود با این کشور تجدید نظر کنند.

به گزارش «تابناک»، در راستای نظریات پولاک، «اما اشفورد» پژوهشگر مؤسسه کاتو با انتشار مطلبی در مجله تایم می‌گوید، عربستان عامل اصلی تنش‌ها در خاورمیانه است و آمریکا باید در روابط خود با این کشور محتاط‌تر باشد.

در این مطلب آمده است؛

هنگامی که باراک اوباما رئیس جمهور آمریکا این هفته برای ملاقات با اعضای شورای همکاری خلیج فارس به ریاض سفر کرد، این پرسش بزرگ در ذهن بسیاری از مردم به وجود آمد که آیا او می‌تواند با موفقیت روابط آشفته با متحدان منطقه‌ای خود را بهبود ببخشد یا خیر؟

این پرسش اشتباهی بود. در عوض، سفر رئیس جمهور فرصتی را به وجود آورد تا از خود بپرسیم، آیا ما باید روابط را بهبود ببخشیم و اینکه آیا حمایت مداوم ما از جسارت‌های فزاینده و سیاست خارجی بی‌ثبات کننده عربستان سعودی برای منافع ملی ایالات متحده مناسب است؟

این واقعیت را نمی‌توان انکار کرد که روابط ایالات متحده و عربستان در سالیان اخیر رو به سردی گرایید و هم اکنون مقامات هر دو کشور آشکارا به شکاف میان دو کشور اعتراف می‌کنند. کاهش روابط میان دو کشور را اغلب به انتخاب اوباما برای فاصله گرفتن از عربستان نسبت می‌دهند.

وخامت روابط میان واشنگنتن ـ ریاض مدت زیادی است که به وجود آمده است. بسیاری از منافع مشترک میان دو کشور که دو طرف را نسبت به یکدیگر متعهد کرده بود هم اکنون یا تغییر کرده‌اند یا از بین رفته‌اند. رشد تولید نفت شِل در ایالات متحده و تداوم افت قیمت نفت، اتکای امریکا به نفوذ عربستان در بازارهای جهانی نفت را کاهش داده است.

از سوی دیگر، باید به همکاری‌های عربستان برای گسترش شکل افراطی اسلام و حمایت مالی آن از گروه‌های تروریستی اشاره کرد. به همین دلیل، بسیاری در آمریکا دریافته‌اند که دست کشیدن از سیاست‌های حمایتی در قبال سعودی بهتر می‌تواند منافع استراتژیک ایالات متحده را تأمین کند. این مسأله ساده‌ای است که بر خلاف دوران جنگ سرد، منافع ما امروز متفاوت از منافع عربستان است. معامله هسته‌ای با ایران نمونه‌ای از تفاوت منافع میان دو کشور است که هرچند ایده آل عربستان سعودی نیست یک دستاورد بزرگ دیپلماتیک برای ایالات متحده بوده است.

نمونه دیگر سوریه است. منافع مشخص عربستان سعودی، سقوط بشار اسد بوده است، ولی امتناع آمریکا برای مداخله نظامی در سوریه ـ هرچند ناشی از مقابله با سعودی‌ها نبود ـ بلکه یک محاسبه استراتژیک از سوی دولت اوباما برای تأمین منافع ایالات متحده در منطقه بوده است.

به رغم رشد تفاوت‌های استراتژیک میان دو کشور، هنوز ایالات متحده ناخودآگاه از بسیاری اهداف و اقدامات عربستان در منطقه پشتیبانی می‌کند. در سال گذشته، دولت اوباما ۳۳ میلیارد دلار تسلیحات نظامی در اختیار پادشاهی عربستان قرار داد و همچنین حمایت‌هایی از عربستان در جنگ علیه یمن به عمل آورد.

متأسفانه، این حمایت‌ها منحصر در یمن نیست. در بسیاری موارد دیگر نیز حمایت‌های آمریکا از عربستان ممکن است امنیت و منافع ما را تضعیف کند. رقیب اصلی منطقه‌ای عربستان یعنی ایران اغلب به بی‌ثبات سازی خاورمیانه متهم می‌شود. با این حال، تمایل رهبران سعودی برای دیدن هر معضل سیاست خارجی خود از لنز رقابت با ایران در سالیان اخیر باعث شده اقدامات بی‌ثبات کننده زیادی از سوی سعودی‌ها صورت گیرد.

این اقدامات بی‌ثبات کننده، تنها شامل ارسال مقادیر زیادی اسلحه برای تروریست‌ها در سوریه در چند سال اخیر نیست، بلکه شامل مداخله غیرسازنده سعودی‌ها در جریان تحولات بعد از انقلاب‌های عربی در کشورهای مصر و یمن و بحرین نیز می‌شود. هم اکنون نیز آن‌ها کمک‌های ۴ میلیارد دلاری به دولت لبنان را برای ایجاد بی‌ثباتی سیاسی در این کشور قطع کردند. در انجام این کار آن‌ها تقاضاهای مقامات آمریکا را نیز نادیده گرفتند.

حمایت‌های معمول ما از آل سعود می‌تواند حتی این رفتار‌ها از سوی آن‌ها را بد‌تر کند و منطقه را بیش از پیش بی‌ثبات‌تر سازد. در ‌‌نهایت، در بلند مدت، ارتباط نزدیک ما به عربستان اگر آن‌ها سیاست بی‌ثبات کننده فعلی خود را ادامه دهند، می‌تواند به تضعیف نقش ایالات متحده در خاورمیانه منجر شود؛ بنابراین، به جای بحث بر چگونگی بهبود روابط، رهبران آمریکا باید از خود بپرسند که آیا این روابط باید بهبود پیدا کند؟