نگاهی دیگر به حکم اخیر دیوان عالی آمریکا؛

آمریکا ۳ میلیارد دلار به ایران داد و ۲ میلیارد پس گرفت!

طی دو روز اخیر، موضوع صدور حکم دیوان عالی آمریکا علیه ایران که ناظر بر برداشت از دو میلیارد دلار دارایی بلوکه شده ایران است، بحث و جنجال های زیادی را برانگیخته است. در این میان، مقایسه رقم پول آزاد شده از سوی آمریکا در چارچوب برجام با آنچه اکنون به این صورت از ایران گرفته می شود، نشان از رویکرد دوگانه آمریکا در این موضوع دارد.

کد خبر: ۵۸۲۸۳۲

تاریخ: ۰۳ ارديبهشت ۱۳۹۵ - ۱۲:۳۲

به گزارش «تابناک»، روز چهارشنبه دیوان عالی آمریکا حکم پرداخت حدود ۲ میلیارد دلار از محل دارایی‌های مصادره شده ایران به خانواده‌های قربانیان بمب گذاری سال ۱۹۸۳ را تأیید کرد. دادگاه فدرال آمریکا در سال ۲۰۰۷ در حکمی، خواستار پرداخت مبلغ ۲.۶۵ میلیارد دلار به خانواده‌های قربانیان انفجار سال ۱۹۸۳ بیروت و چند انفجار دیگر شده بود.

این حکم در سال ۲۰۱۴ تأیید و قرار شد به بهانه پرداخت غرامت، نزدیک به ۲ میلیارد دلار از محل مبالغ بلوکه‌شده بانک مرکزی ایران برداشت شود. هم اکنون این مبلغ در حسابی در سیتی بانک نیویورک نگهداری می‌شود. بانک مرکزی، سپس با استناد به قراردادی بین ایران و آمریکا در سال ۱۹۵۵ که به موجب آن واشنگتن از برداشت از این حساب منع شده، درخواست تجدید نظر در حکم صادره را کرد. با این حال، حکم مذکور، روز چهارشنبه تأیید شد.

حکم یادشده با واکنش مقامات و دستگاه‌های ذیربط در ایران مواجه شد. محمد جواد ظریف، وزیر خارجه ایران، روز پنجشنبه در پایان نشست ویژه مجمع عمومی سازمان ملل در رابطه با تغییرات اقلیمی، با تأکید بر اینکه ایران رأی دیوان عالی آمریکا را به رسمیت نمی‌شناسد، گفت: دولت آمریکا به خوبی می‌داند، هر گونه اقدامی در رابطه با اموال ایران، این کشور را در مقام پاسخگویی و بازگرداندن این اموال به مردم ایران قرار خواهد داد.

سخنگوی وزارت امور خارجه ایران نیز حکم اخیر دیوان عالی آمریکا علیه ایران را محکوم و آن را غیر منطبق با اصول و مبانی اولیه حقوق بین الملل اعلام کرد. جابری انصاری گفت: حکم صادره از سوی دیوان عالی آمریکا، عدالت و قانون را به سخره گرفته و هیچ گونه حقی برای اتباع ایالات متحده ایجاد نخواهد کرد. این حکم دستبرد به اموال جمهوری اسلامی ایران محسوب می‌شود.

حمید قنبری، مدیر اداره بررسی‌های حقوقی بانک مرکزی نیز در واکنش به حکم ۲ میلیارد دلاری دیوان عالی آمریکا علیه ایران گفت: «آمریکا با این حکم، یکی از مهم‌ترین اصول حقوق بین الملل را نادیده گرفت و همچنین نمی‌توان آن را در راستای روح حاکم بر برجام دانست».

اما نگاهی به رقم حکم صادره علیه ایران و مقایسه آن با مبلغی که گفته می‌شود تاکنون بر اساس توافق هسته‌ای (برجام) در اختیار ایران قرار گرفته، نشان می‌دهد که این اقدام، عملاً با هدف بی‌اثر کردن برجام و از بین بردن منافع ایران از این محل صورت گرفته و در صورت اجرا، می‌توان گفت در دستیابی به این هدف موفق نیز بوده است.

در این زمینه باید اشاره کرد که تاکنون، رقم‌های مختلف و بعضاً متناقضی درباره مجموع دارایی‌های بلوکه شده ایران در آمریکا و آنچه تاکنون آزاد شده، آمده است؛ اما اگر مبنا را صحبت خود آمریکایی‌ها بگذاریم، جان کری، وزیر خارجه آمریکا، به تازگی در نشست لابی یهودی «جی استریت» در واشنگتن گفت، مبلغ دارایی‌های مسدود شده ایران ۵۵ میلیارد دلار بود که از زمان اجرای برجام در ماه ژانویه، تاکنون ایران ۳ میلیارد دلار از این مبلغ را دریافت کرده است.

در مقابل، اگر مواضع طرف ایرانی را ملاک قرار دهیم، باز هم به نتیجه مشابهی می‌رسیم، زیرا همین چند روز پیش، ولی الله سیف، رئیس بانک مرکزی ایران، در جریان حضور خود در آمریکا و در مصاحبه‌ای با شبکه خبری «بلومبرگ» گفت: برجام، تاکنون «تقریباً هیچ» دستاورد اقتصادی برای ایران نداشته است.

به این ترتیب، به ساده‌ترین بیان ممکن، می‌توان گفت که آمریکا در ازای آزاد کردن مبلغی از دارایی‌های ایران که در بهترین برآورد، تاکنون ۳ میلیارد دلار ذکر شده، حکم به برداشت از ۲ میلیارد دلار آن را داده و در واقع، تلاش دارد عملاً امکان هر گونه کسب منفعت اقتصادی از سوی ایران را از میان ببرد.

به عبارت دیگر، نه تنها آن گونه که حمید قنبری گفته، این اقدام در راستای روح حاکم بر برجام نیست، بلکه فرا‌تر از آن، اقدامی است که اساساً با هدف بی‌اثر کردن برجام انجام گرفته و به معنای پایبند نبودن آمریکا به عمل به مواردی است که در چارچوب توافق هسته‌ای وعده آن را داده و به آن متعهد شده است.