تلاش آنکارا برای یارگیری منطقه‌ای علیه ایران

عدم همراهی ایالات متحده با سیاست های ترکیه در قبال کردهای سوریه و تغییر رویکرد این قدرت جهانی در قبال ایران و پذیرش نقش منطقه ای ایران، باعث شده آنکارا خود را به دیگرانی نزدیک کند که به رغم اختلافاتی که با یکدیگر دارند، در بدبینی نسبت به سیاست های جدید آمریکا در منطقه به ویژه در قبال ایران، با یکدیگر اشتراک منافع و اشتراک در تصور تهدید دارند.

کد خبر: ۵۸۰۱۸۰

تاریخ: ۲۳ فروردين ۱۳۹۵ - ۱۹:۵۸

دوستی و دشمنی و دوری و نزدیکی بازیگران و قدرت های منطقه ای خاورمیانه به یکدیگر، ارتباط نزدیکی نیز با رویکردها وسیاست های قدرت های بزرگ دارد. خاورمیانه همواره صحنه جنگ، بحران و منازعه بوده است و قدرت های بزرگ جهانی و از جمله ایالات متحده نیز در راستای منافع و راهبردهای بین المللی خود، در نظم امنیتی خاورمیانه ایفای نقش کرده اند. با این حال، تغییر رویکرد هر یک از قدرت های جهانی در قبال خاورمیانه و متحدان خود در منطقه، رویکرد و راهبردهای منطقه ای بازیگران منطقه ای را نیز تغییر می دهد.

به گزارش «تابناک»، در همین راستا، روزنامه ترکیه ای «دیلی صباح» در مطلبی مدعی شده، پس از شکاف و اختلاف عمیق ترکیه با واشنگنتن بر سر مسأله کردهای سوریه (حزب اتحاد دموکراتیک و شاخه نظامی آن یعنی واحدهای مدافع خلق)، آنکارا به دنبال تقویت و بازسازی روابط خود با دولت های مختلف منطقه، به ویژه دولت هایی است که سابقاً با آن ها اختلاف پیدا کرده بود.

ایالات متحده اعلام کرده حزب اتحاد دموکراتیک کردستان سوریه، آنچنان که مقامات ترکیه بدان معتقد هستند، گروه تروریستی نیست که این موضوع باعث اختلاف و شکاف عمیق میان دو کشور شده است. این موضوعی است که باعث شده، مقامات ترکیه به سمت تقویت و بازسازی پیوندهای خود با دولت هایی نظیر عربستان سعودی و اسرائیل بروند. در همین راستا، بعد از سفر داود اغلو نخست وزیر ترکیه به ریاض، ملک سلمان نیز قرار است به زودی طی سفری سه روزه برای تقویت پیوندهای میان دو کشور به آنکارا سفر کند.

از سوی دیگر، ترک ها در حال مذاکره با اسرائیلی ها برای بازسازی روابط گذشته و تقویت روابط هستند؛ مذاکراتی که به گفته مقامات دو طرف، در نهایت منجر به رفع اختلافات فی مابین و بهبود روابط دو کشور خواهد شد، به طوری که داود اغلو در جریان سفر اخیر خود به فنلاند، در پاسخ به خبرنگاری در ارتباط با مذاکرات جاری میان آنکارا- تل آویو گفت، دو طرف برای رفع اختلافات در حال پیشرفت هستند. روز جمعه نیز وزارت خارجه ترکیه اعلام کرد، انتظار می رود یک توافق با رژیم اسرائیل به زودی نهایی شود.

شابان کارداش، مدیر مرکز مطالعات استراتژیک ترکیه (اورسام) گفته است: «دیگر بازیگران در منطقه نیز آلترناتیوهای مختلفی را دنبال می کنند و ترکیه نیز باید مسیرهای جایگزین را دنبال کند».

او خاطرنشان کرد، عربستان سعودی و رژیم اسرائیل نیز به دنبال یک استراتژی آشتی متقابل هستند. تلاش پیشین عربستان برای منزوی کردن ترکیه و اخوان المسلمین کاهش یافته و آن ها به دنبال ایجاد رابطه و مصالحه با ترکیه هستند.

شابان کارداش بر این باور است که چشم انداز و نگاه آمریکایی ها به منطقه تغییر یافته و واشنگتن دیگر به دنبال ایفای نقش ضروری و مؤثر در خاورمیانه نیست.

از سوی دیگر، دیوید سردبیر پایگاه چشم انداز خاورمیانه می گوید که عربستان سعودی تلاش های خود را برای بازسازی روابط میان آنکارا و قاهره از سر گرفته و مکالمات زیادی میان ملک سلمان و اردوغان در این زمینه صورت گرفته است.

با توجه به این مباحث، می توان گفت، آن عاملی که باعث شده ترکیه تلاش کند روابط خود با رژیم اسرائیل را بازسازی کند، به تقویت روابط با عربستان مبادرت ورزد و میانجی گری برای بهبود روابط با مصر را بپذیرد و در عوض، رژیم اسرائیل و عربستان نیز از این رویکرد ترکیه استقبال کنند، به ترس این کشورها از راهبردهای جدید ایالات متحده در قبال منطقه و به ویژه ایران ارتباط پیدا می کند.

هرچند به دلیل منافع اقتصادی و تجاری ترک ها در ایران، تقابل آن ها با ایران بعد از برجام حداقل آشکار نیست، عربستان و رژیم اسرائیل بازیگرانی هستند که از رویکرد ایالات متحده در قبال ایران دچار سرخوردگی، ترس و آشفتگی شدیدی شده اند و تلاش دارند با بدبین کردن آنکارا نسبت به سیاست های جدید خاورمیانه ای واشنگنتن، ترکیه را وارد دسته بندی جدیدی در منطقه کنند و آن را با خود همراه سازند.

لذا عدم همراهی ایالات متحده با سیاست های ترکیه در قبال کردهای سوریه و تغییر رویکرد این قدرت جهانی در قبال ایران و پذیرش نقش منطقه ای ایران، باعث شده آنکارا خود را به دیگرانی نزدیک کند که به رغم اختلافاتی که با یکدیگر دارند، در بدبینی نسبت به سیاست های جدید آمریکا در منطقه به ویژه در قبال ایران، با یکدیگر اشتراک منافع و اشتراک در تصور تهدید دارند.