مروری بر روزنامه های دوشنبه شانزدهم فروردین؛

روایت جدید از دلایل ابطال آرا در اصفهان/ تشبیه عراقچی به گریمور!

موضوع برجام و اظهارات برخی مذاکره کنندگان ایرانی در پاسخ به انتقادها در روزهای اخیر و همچنین موضوع ابطال آرای مینو خالقی در اصفهان در کانون توجه روزنامه های امروز صبح قرار دارد. با این حال برخی موضوعات از جمله انتخابات و سوئیفت نیز از دیگر موضوعات مهم امروز است.

کد خبر: ۵۷۸۱۷۳

تاریخ: ۱۶ فروردين ۱۳۹۵ - ۱۰:۰۰

موضوع برجام و اظهارات برخی مذاکره کنندگان ایرانی در پاسخ به انتقادها در روزهای اخیر و همچنین موضوع ابطال آرای مینو خالقی در اصفهان در کانون توجه روزنامه های امروز صبح قرار دارد. با این حال، برخی موضوعات از جمله انتخابات و سوئیفت نیز از دیگر موضوعات مهم امروز است.

به گزارش«تابناک»، روزنامه وطن امروز در عکس یک خود عباس عراقچی مذاکره کننده ارشد ایران را به «گریمور» تشبیه کرده است. وطن امروز در این گزارش با عنوان « گریمور » می نویسد: « باز هم عباس عراقچی ماموریت یافت موارد متعدد نقض برجام در روزهای ابتدایی سال 1395 را در انظار عمومی توجیه کند!

به گزارش «وطن امروز»، مسئول هیأت نظارت بر اجرای برجام در ایران، شنبه شب آنتن زنده و راحت گفت‌وگوی ویژه خبری در شبکه دوم سیما را فرصتی برای توجیه موارد متعدد نقض برجام توسط آمریکایی‌ها یافت تا با مجموعه‌ای از اظهارنظرهای متناقض درباره برجام و تحریم‌ها، ناامیدی مردم نسبت به اثرگذاری توافق هسته‌ای تشدید و تعمیق شود.

در حالی که آمریکا به بهانه آزمایش‌های مرسوم موشکی ایران در اواخر اسفند ماه، در روزهای ابتدایی سال جدید تحریم‌های جدید موشکی علیه ایران تصویب کرد و در روزهایی که باراک اوباما رسما گفته است تحریم دلار که به بهانه هسته‌ای علیه ایران تشدید شده را فقط در ازای تحدید شدن توان موشکی ایران رفع می‌کند؛ عباس عراقچی به تلویزیون آمد و چشم در چشم همه مردم ایران گفت تحریم‌های جدید به هیچ‌وجه برجام را نقض نمی‌کند. او مدعی شد تحریم دلار ربطی به برجام ندارد و اگر قرار باشد این تحریم برداشته شود باید مذاکرات دوجانبه با آمریکا صورت گیرد. عراقچی البته توضیح نداد که تحریم دلار که به بهانه هسته‌ای تشدید شده و مراودات بین‌المللی بانکی ایران را با خلل مواجه کرده، قاعدتا باید در مجموعه تعهدات طرف آمریکایی قرار می‌گرفت! از سوی دیگر تحریم‌های مربوط به موشکی ایران نیز به بهانه برنامه هسته‌ای تشدید شد و این تحریم نیز باید در ازای تعهدات هسته‌ای ایران رفع می‌شد اما نه‌تنها این تکالیف انجام نشده بلکه دست طرف مقابل برای تمرکز بر این مسائل نیز باز شده است. این البته موضوعی است که خود عراقچی در اظهارات شنبه‌شب خود به آن اشاره کرد و گفت موضوع موشکی و هسته‌ای ایران در سال 85 به هم گره خورد و تحریم‌های موشکی ایران به بهانه موضوع هسته‌ای اعمال شد. به عبارتی اگر تا دیروز تیم مذاکره‌کننده مدعی مذاکره بر سر تحریم‌های هسته‌ای بود، اکنون به راحتی باقی ماندن تحریم‌های مهم هسته‌ای را موضوعی منفک از برجام می‌داند. اما سوپر اظهارنظر عراقچی در توجیه اقدامات ضد‌ایرانی آمریکایی‌ها، مربوط به عدم همکاری شرکت‌های خارجی به‌خصوص برخی بانک‌ها با ایران در دوران پسابرجام بود. عراقچی در اظهارنظری حیرت انگیز، شرکت‌ها و بانک‌های خارجی را از دولت‌های آنها جدا کرد و مدعی شد دولت‌های آنها به تعهداتشان در برجام متعهد هستند اما این شرکت‌ها هستند که نمی‌خواهند در دوران پسا برجام در ایران تجارت کنند. عراقچی در ادامه اظهارات خود ناگزیر شد به برخی موضوعات که واقعیت آنها علنی شده اعتراف کند. او که پیش از این وظیفه داشت تحریم آمریکا در حوزه روادید را توجیه کرده و به نامه غیرحقوقی جان‌کری به جواد ظریف استناد کند؛ حالا پس از چند ماه اعتراف کرد تحریم محدودیت روادید که صنعت گردشگری و نیز سرمایه‌گذاری در ایران را بشدت محدود می‌کند؛ نقض برجام بوده است. عراقچی البته مدعی شد ایمیل‌های جواد ظریف به جان کری باعث شد تغییراتی در این قانون ایجاد شود! مرد توجیه‌گر تیم مذاکره‌کننده در ادامه در اظهارنظری شگفت‌انگیز دلیل اخلال در حوزه توریسم را نه قانون آمریکایی‌ها بلکه صدا و سیما دانست و مدعی شد گزارشات صدا و سیما درباره عدم لغو تحریم سوئیفت باعث این مسائل شده است! »

در همین زمینه روزنامه دنیای اقتصاد نیز با اشاره به اظهارت عباس عراقچی در گزارشی با عنوان «اکران عمومی سوئیفت» می نویسد:« بانک مرکزی از رسانه‌های جمعی دعوت کرد، امروز با بازدید از اتاق سوئیفت در این بانک از نزدیک شاهد اتصال نظام بانکی ایران به این شبکه مالی باشند. دعوت بانک مرکزی از رسانه‌ها به عنوان نمایندگان افکار عمومی واکنشی به ادعای برخی از منتقدان است. پس از اجرای برجام گروه‌های مختلف با خاستگاه‌های متفاوت فکری مدعی بودند سیستم سوئیفت کماکان برای بانک‌های ایرانی تحریم است. بررسی‌های «دنیای اقتصاد» نشان می‌دهد سه گروه با سه خاستگاه متفاوت درخصوص لغو تحریم سوئیفت با شبهه روبه‌رو هستند. گروه اول با استناد به متن برجام مدعی بودند که تحریم سوئیفت تا 8 سال دیگر لغو نخواهد شد. گروه دوم کسانی بودند که نسبت به کارکرد سوئیفت دچار سوءتفاهم شدند و تصور می‌کردند سوئیفت مکانیزمی برای نقل و انتقال مالی است. سومین گروه نیز رقیبان سیاسی دولت هستند که با استناد به ادعاهای دو گروه اول سعی در ناکارآمد نشان دادن اقدامات دولت دارند. «دنیای اقتصاد» با بررسی ادعاهای دو گروه اول تلاش کرده نشان دهد سوءتفاهمات ایجاد شده در لغو تحریم سوئیفت ناشی از چیست؟ به نظر می‌رسد اکران عمومی سوئیفت از سوی بانک مرکزی می‌تواند گامی عملی برای رفع سوءتفاهم از گروه اول و دوم باشد.»

شاید در اوایل عید مهمترین خبر رد صلاحیت منتخب اصفهان بود. مینو خالقی که در انتخابات اصفهان نفر سوم شده بود، به دلایل نامعلومی آراء وی توسط شورای نگهبان ابطال گشته بود. در همین زمینه روزنامه وقایع التفاقیه در گفت و گو با یک منبع مطلع به پشت پرده این واقعه می پردازد. این روزنامه در این گفت و گو با عنوان «روایت رد صلاحیت جنجالی» با اشاره به این موضوع که دلیل رد‌صلاحیت او عکس‌هایی است که در اختیار هیأت نظارت قرار گرفته است؛ در‌ حالی‌ که طبق ادعای یکی از نزدیکان خالقی، بخشی از عکس‌های مورد نظر برای رد‌صلاحیت مینو خالقی، عکس‌های شخصی است که به احتمال زیاد با هک‌ کردن گوشی وی می‌توانسته به دست آمده باشد؛ می نویسد: « طبق اظهارات یک منبع مطلع، خالقی در ابتدا از طرف هیئت نظارت رد‌صلاحیت شده بود و به دلیل نزدیکی و رفاقت دیرینه‌ای که پدر او با احمد سالک، نماینده فعلی مجلس داشت، با وساطت آنها شورای نگهبان خانم خالقی را تأیید صلاحیت کرد. البته این امر شروع داستانی بود که مینو خالقی را از ابتدای سال جدید، تیتر رسانه‌های داخلی و خارجی و فضای واقعی و مجازی کرده است.

طبق اظهارات این منبع مطلع، دو روز مانده به شروع تبلیغات، نماینده شورای نگهبان با مینو خالقی تماس می‌گیرد که برای پاره‌ای توضیحات به هیأت نظارت اصفهان مراجعه کند. آنها قبل از اینکه به شورای نگهبان بروند، نزد یکی از دوستان خود رفته و موضوع را مطرح و مشورت می‌کنند. وی صراحتا به آنها می‌گوید: «خانم خالقی! شما قرار بوده که از سوی شورای نگهبان رد‌صلاحیت شوید، ولی با‌توجه به نامه‌نگاری‌ها و رایزنی‌های صورت‌گرفته، شما تأیید شده‌اید. بنابراین آنها می‌دانند که در تأیید شما اشتباه کرده‌اند و حالا پشیمان هستند.»

پس از این توضیحات، مینو خالقی، بنا به شهادت و اظهارات فرد مطلع به شورای نگهبان مراجعه می‌کند و در آنجا عکسی قدیمی از یک خانم که چهره واضحی ندارد و عینکی آفتابی روی چشم اوست، به وی نشان می‌دهند و از مینو خالقی سؤال می‌شود که این خانم شما هستید، مینو خالقی این عکس را رد می‌کند و می‌گوید که عکس متعلق به وی نیست. ولی دوباره عکسی دیگر به او نشان می‌دهند. دوباره از او می‌پرسند که شما قبلا فلان منطقه کشور نرفته بودید؟ ایشان هم طبق اظهارات این منبع آگاه همچنان این پرسش‌ها را رد می‌کند. این منبع مطلع در ادامه می‌گوید: آن روز از نظر روانی، تعادل مینو خالقی به هم ریخته بود و از دفتر شورا خارج شد. فردای آن روز با چهره‌ای نگران به خانواده گفته بود که سال‌ها پیش با گروه محیط‌زیستی به فلان منطقه از کشور رفته است و حضور ذهن ندارد که چه عکسی از وی در اختیار شورای نگهبان است.

بر‌اساس این اظهارات به نظر می‌رسد اطلاعاتی که باعث تصمیم‌گیری در‌باره ابطال آرای مینو خالقی شده است، ارجاع به تصاویر خصوصی و بعضا شخصی این منتخب مردم اصفهان بوده است.

برای نمونه آن مرجع مطلع گفت که یکی از استنادات برای رد‌صلاحیت وی، تصویر یکی از جلسات علمی در دانشگاهی در چین است که مینو خالقی در آن جلسه حضور داشته است و در آن جمع زنانه که مردی وجود نداشته ، عکسی در یکی از صفحات داخلی بولتن داخلی آن دانشگاه منتشر شده است.

این در حالی است که هیئت نظارت به‌هیچ‌وجه تا آن زمان از سفر مینو خالقی به چین خبر نداشته است وگرنه احتمالا همان زمان عکس‌های چین را ملاک تأیید یا رد‌صلاحیت قرار می‌دادند؛ ولی این اطلاعات توسط یکی از دوستان خانم خالقی به شورای نگهبان ارائه شده است.

این منبع آگاه همچنین تأکید کرد: در ابتدا قرار بود فقط یک نفر خانم در لیست پنج‌نفره اصفهان قرار بگیرد که وی بنا به تأکید یکی از احزاب اصفهان، همسر یکی از مقامات اصفهان واز بستگان یکی از نمایندگان سابق اصفهان است؛ ولی فشارهایی که از طریق دوستان برخی احزاب وارد شده، مینو خالقی به عنوان دومین زن اصلاح‌طلب در لیست اصفهان قرار می‌گیرد و این امر حساسیت برخی افراد را تحریک کرد.

ادامه در صفحه 2 طبق تأکید این منبع موثق زمانی که تبلیغات و سخنرانی‌ها شروع شد، تسلط مینو خالقی در سخنرانی‌ها چشمگیر بود.

این فرد نزدیک به مینو خالقی با انتقاد از خبرنگاران آزاد ساکن خارج از کشور گفت: مدیر صفحه آزادی‌های یواشکی، بدون اجازه در کمپین آزادی‌های یواشکی عکسی از مینو خالقی منتشر کرده است و در این کمپین از او حمایت کرده است. این امر برای وی دردسر ساز شده تا حدی که برخی شایعه‌ها مبنی بر این است که مینو خالقی، حامی آزادی‌های یواشکی است و با برنامه‌ریزی وارد انتخابات مجلس شده است را تقویت کرده است؛ در‌حالی‌که مینو قرآن‌پژوه و به مقدسات پایبند است. این منبع آگاه می‌گوید: طریقه به دست‌آوردن عکس‌های مینو خالقی به این نحو بوده است که یکی از افراد که خود را از دوستان و همفکران مینو خالقی معرفی می‌کند و از معدود افرادی است که از سفر علمی وی به چین مطلع بوده است و به دلیل اینکه خودش در انتخابات رد‌صلاحیت شده، درباره این سفر مینو اطلاعاتی می‌دهد.

بنابراین فردی به عنوان مأمور به چین فرستاده شده است و از طریق سفارت ایران در چین از همان دانشگاه مورد نظر در چین، عکس‌های مورد نظر که شخصی و در فضایی زنانه و مسقف گرفته شده است را دریافت می‌کند.

این منبع موثق درباره زمان طرح مسئله چین و موارد منشوری آن مدعی شد که موضوع چین و عکس‌های آن، بعد از برگزاری انتخابات و رأی‌ آوردن مینو مطرح شده است. طبق اظهارات این فرد، مینو خالقی هفت سال پیش مقاله‌ای به زبان انگلیسی به یک دانشگاه اروپایی می‌دهد و این مقاله پذیرفته می‌شود، بنابراین وی به همراه مدیرکل وقت دادگستری استان اصفهان، بهمن کشاورز و دو نفر از وکلای مطرح و همچنین به اتفاق همسرش به این کشور اروپایی می‌رود. جالب اینجاست که برخی افراد می‌گویند برخی عکس‌های بدون حجاب وی در آن سفر به عنوان یکی از مصادیق رد صلاحیت وی در اختیار شورای نگهبان قرار گرفته است. سؤال اینجاست که کدام فردی قبول می‌کند که مینو خالقی در یک سفر کاری و دولتی به همراه همسر و مدیران جمهوری اسلامی ایران بدون حجاب عکس گرفته باشد؟ بنا‌بر اظهارات این فرد مطلع، یکی از روحانیون سرشناس اصفهان چند روز بعد از انتخابات با مینو خالقی تماس می‌گیرد و او به دلایلی امکان پاسخگویی ندارد و بعد در زمان مناسبی (شاید فردای آن روز) خودش با ایشان تماس می‌گیرد. این روحانی سرشناس اصفهانی از او در مورد سفرش به اروپا سؤال می‌کند.

وی می‌گوید که بله چند سال پیش به این سفر رفته‌ام.او می‌گوید شما در این سفر عکس‌های بدون حجاب دارید؟ مینو که به دلیل فشارهای عصبی چند وقت گذشته زودرنج شده است، موضوع را رد می‌کند و با عصبانیت می‌گوید‌ ای کاش به جای کنکاش در زندگی شخصی افراد، آقایان به این جمله امام راحل توجه کنند که «ملاک حال فعلی افراد است» و تا این حد در زندگی شخصی افراد سرک نکشند. بنابراین بنابر شنیده‌ها موضوع اطلاع داده می‌شود و پس از آن مینو خالقی رد صلاحیت می‌شود.

همچنین از طرفی همسر یکی از مقامات شهری اصفهان که در انتخابات هزینه بسیار زیادی خرج کرده و شائبه تخلفات گسترده ای در مورد او وجود دارد و همچنین فیلم تخلفاتش در اختیار نهادهای مربوطه است، وقتی متوجه می‌شوند که قرار است آرای وی در برخی صندوق ها ابطال شود و ممکن است وی رأی نیاورد و مینو خالقی که با اختلاف کمی از فرد مورد نظر رأی آوره است در لیست بماند، موضوع سفر چین و عکس‌های مربوط به سفر مینوخالقی را منتشر می‌کند. »

«روزنامه کیهان» نیز در بخش گفت و شنود امروز خود نوشته:

« گفت: وزیر خارجه بحرین گفته است که...!

گفتم: وزیر خارجه بحرین؟! ... مگه بحرین یکی از استان‌های ایران نیست؟ استان‌ها که وزیر خارجه ندارند!... خب! حالا چی گفته؟

گفت: مصاحبه کرده و گفته که در مقابل ایران ساکت نمی‌نشینیم!

گفتم: مثلا قرار است چه غلطی بکند؟

گفت: یکی نیست از این لرزونک بپرسه؛ مگه پشه خودش چی هست که فشار خونش باشه؟

گفتم: چه عرض کنم؟! یارو داشت از خنده روده‌بُر می‌شد، پرسیدند؛ چی شده؟ گفت امان از دست این پشه‌ها، یک پشه اومده کف پام رو نیش زده، سه ثانیه می‌خارونم، نیم ساعت به خاطر قلقلک کف پام، از خنده غش و ریسه می‌رم! »

«روزنامه جوان» نیز در گزارش امروز خود به مشی جدید صدا و سیما در جذب مخاطب می پردازد. این روزنامه در این گزارش با عنوان« تلویزیون کانالش را عوض کرد » می نویسد: « محمد سرافراز، رئيس سازمان صداوسيما پيش از عيد، گفت‌و‌گوي مفصلي با روابط عمومي اين سازمان انجام مي‌دهد و در آن مصاحبه از شبكه‌هاي ماهواره‌اي به عنوان رقباي صداوسيما ياد مي‌كند و از تلاش صداوسيما براي تضعيف اين شبكه‌ها مي‌گويد. وي از سياست جذب حداكثري نيز سخن مي‌گويد. اين دو راهكار صداوسيما در ايام نوروز خود را جلوه‌گر كرد. صحبت از برگشت ساير مجريان سال‌هاي گذشته كه به خاطر مسائلي از تلويزيون بيرون گذاشته شده بودند، همان جذب حداكثري است كه سرافراز وعده آن را داده بود.

گفته مي‌شود، آنچه به عنوان برخي خطوط قرمز در سازمان ناميده مي‌شود، بعضاً ناشي از رفتار‌هاي سليقه‌اي بوده كه در طول سال‌ها به يك عرف رسانه‌اي تبديل شده است؛ مطلبي كه در صحبت‌هاي غيررسمي بعضي از مديران سيما نيز به چشم مي‌خورد و اكنون با جابه جايي و كمرنگ شدن بعضي از آنها اميد به مخاطب‌پسند شدن برنامه‌هاي سيما افزايش يافته است. الگوهاي برنامه‌سازي نوين كه در نمونه‌هايي مانند «خندوانه» خودنمايي مي‌كند، استانداردهاي برنامه‌هاي رسانه ملي را افزايش داده است و شايد به همين دليل است كه فراگيرترين رسانه داخلي در برابر تغييرات انعطاف بيشتري به خرج مي‌دهد. »

صادق زیباکلام در یادداشتی در روزنامه شرق به جنجال های اخیر بر سر سخنان اوباما درباره روح برجام می پردازد. زیباکلام در این یادداشت با عنوان «روح برجام، جسم برجام » به واکاوی و معنادهی روح برجام می پردازد و می نویسد: « سؤال مهم آن است که آن روح برجام که اوباما از آن سخن می‌گوید، کدام است؟ خود او البته در سخنرانی مذکور، هیچ اشاره‌ای نه به روح برجام می‌کند و نه آن انتظارات را مطرح می‌کند اما می‌توان حدس زد که او شاید انتظاراتی نه در چارچوب برجام بلکه در حال‌وهوای به‌وجودآمده پس از برجام از ایران داشته است. او قطعا انتظار نداشت ایران برنامه‌های موشکی خود را متوقف یا حتی آهسته‌تر کند اما این انتظار را داشت که تهدید به نابودی رژیم اسرائیل مطرح نشود.

مخالفت با سیاست‌های آن رژیم و نقض حقوق بشر توسط او البته محکوم است و ایران و برخی دیگر از کشورها همواره برای محکومیت آن در مجامع جهانی تلاش می‌کنند اما شاید رئیس‌جمهور آمریکا انتظار داشت که در فضای پسابرجام، ایران گام‌های بلندتری در جهت حل‌وفصل معضلات و مشکلات منطقه بردارد و ابتکارات دیگری از خود نشان دهد؛ ایضا تلطیف فضای سیاسی در داخل ایران و شاید انتظارات دیگری. شاید او انتظار داشت ایران بیشتر به‌جای سخن‌گفتن از موضع خاص، با زبان دیپلماسی و پسابرجام سخن بگوید. صد البته که هیچ‌کدام اینها نه در برجام بوده و نه اساسا هیچ کشوری از جمله ایالات متحده می‌تواند به خود اجازه دهد که چنین مطالباتی از ایران داشته باشد. ظاهرا اوباما به خود حق می‌دهد برخی امیدها و آرزوها در مورد ایران را تحت لوای پدیده‌ای به نام «روح برجام» ابراز کند.»

«روزنامه آرمان» در گزارشی با اشاره به طرح حجاریان برای تشکیل مجلس در سایه در مطلبی با عنوان «تشكيل پارلمان در سايه » می نویسد:« در اسفند ماه بود كه سعيد حجاريان با اشاره به اينكه ژنرال‌هاي دو جناح اصلاح‌طلب و اصولگرا به دليل رد صلاحيت و رأي نياوردن در مجلس دهم غايب هستند و شمار زيادي از منتخبان، تجربه جدي ندارند و اين كار تشكيلاتي فراكسيوني را تحت الشعاع قرار مي‌دهد، گفته بود: «راهكار جبران اين مسأله، تشكيل «پارلمان در سايه» از سوي دو جناح است. هم اصلاح‌طلبان و هم اصولگرايان بايد برنامه‌هايشان را در«پارلمان سايه» چكش كاري و به فراكسيون خود منتقل كنند. در غير اين‌ صورت مجلس ضعيف مي‌شود و ضعف مجلس منجر به تضعيف دولت هم مي‌شود. » و اكنون اصلاح‌طلبان درصدد تحقق اين ايده هستند چنانكه ديروز محمدرضا تابش نماينده اصلاح‌طلب مجلس نهم با تاكيد بر ضرورت حمايت بزرگان اصلاحات از نمايندگان جوان‌تر در مجلس دهم و احتمال تشكيل پارلمان در سايه با حضور آنها خاطرنشان‌كرد: حضور قشر جوان و به‌روز كه هم عالم هستند و هم به مقتضيات زمانه آشنايي دارند و درك درستي از تاثير فناوري اطلاعات دارند، موهبت است اما در كنار اين افراد، نمايندگان باتجربه نيز حضور دارند كه تلفيق اين دو گروه مي‌تواند معجزه‌‌آفرين باشد، به شرطي كه بتوانيم ساختار مجلس را به عنوان بستر حركت‌هاي خود اصلاح كنيم.»