پشت پرده افزایش نرخ ارز در روزهای اخیر

یکسان سازی نرخ ارز باعث کم شدن رانت‌های بسیاری می‌شود و همچنین می‌تواند اقتصاد کشور را به یک پویایی خوب برساند. در سال‌های گذشته که توانستیم نرخ ارز را در کشور تک نرخی کنیم، شرایط مطلوب تری در حوزه واردات و صادرات و همچنین تخصیص بهینه منابع داشتیم.

کد خبر: ۵۷۵۹۹۰

تاریخ: ۰۲ فروردين ۱۳۹۵ - ۱۷:۰۰

در روزهای اخیر، بهای ارز افزایش چشمگیری داشت، به گونه ای که ارزش دلار به بیش از ۳۵۵۰ تومان نیز رسید؛ هرچند در روزهای گذشته، وزیر اقتصاد و دارایی، دلیل گرانی ارز را تقاضای بازار برای سفر در ایام تعطیلات اعلام کرده و وعده کاهش قیمت‌ها بعد از گذشت این ایام داده بود، قیمت‌ها در بازار همچنان بالاست.

به گزارش «تابناک»، به باور کار‌شناسان اقتصادی، این افزایش قیمت‌ها برگرفته از کاهش بهای نفت است و به نظر می‌رسد، بالا بودن نرخ دلار بیش از آنکه تقاضای بازار باشد، حرکت سیاسی دولت برای کسری بودجه سال جاری است.

به اعتقاد اقتصاددانان، قیمت نفت در ماه های گذشته، کاهش بسیاری داشته و همین عامل باعث شده تا دولت در تأمین هزینه‌های خود با مشکلات عدیده‌ای رو به رو شود. به همین دلیل، یکی از کارهایی که می‌تواند این کمبود‌ها را جبران کند، راهکار قدیمی تزریق ارز در بازار است.

افزایش نرخ ارز، علاوه بر افزایش تورم در جامعه، باعث بالا رفتن رکود نیز شده که دقیقا خلاف سیاست‌های دولت روحانی است؛ اما گویا کسری بودجه آنقدر به دولت فشار آورده که نه تنها کنترلی بر آن ندارد، بلکه به بهانه تک نرخی کردن نرخ ارز نیز بر روند آن دامن زده است.

محمدرضا پورابراهیمی در گفت‌و‌گو با تابناک در خصوص این موضوع اظهار داشت: نرخ دلار بر اساس پیش بینی‌هایی که برای نیمه دوم سال می‌شود، رویکرد بانک مرکزی و سیستم اقتصادی کشور، باید به سمت یکسان سازی نرخ ارز برود. در این باره هم مجلس و هم دولت نیز تأکید ویژه‌ای دارند.

این نماینده مجلس افزود: یکسان سازی نرخ ارز، باعث کم شدن رانت‌های بسیاری می‌شود و همچنین می‌تواند اقتصاد کشور را به یک پویایی خوب برساند. در سال‌های گذشته که توانستیم نرخ ارز را در کشور تک نرخی کنیم، شرایط مطلوب تری در حوزه واردات و صادرات و همچنین تخصیص بهینه منابع داشتیم.

وی گفت: شاید رفتار دولت و بانک مرکزی برای این است که شوک را به حوزه اقتصادی کشور ـ از منظر فعالیت‌های مرتبط با نوسانات نرخ ارز ـ وارد کند و شاید دولت در نظر دارد با رساندن نرخ دولتی به نرخ بازار، تبعات ناشی از یکسان سازی نرخ ارز را به کمترین حد خود برساند و شرایطی فراهم آورد که بازار با کمترین تنش در این رابطه مواجه شود.

از سوی دیگر، به دلیل تجربه‌ای که از دولت‌های قبل به دست آوردیم،‌گاه دولت‌ها برای اینکه بتوانند مابه التفاوتی برای خودشان داشته باشند و همچنین با جذب منابع ریالی بیشتر، بتوانند بخشی از منابعی را که کسری دارند، جبران کنند، شاید علاقه داشته باشند این تفاوت را در جاهایی ببینند.

وی گفت: البته این برعکس سیاست‌های ضد تورمی دولت و مغایر با آن است. هر گونه افزایش در نرخ ارز تأثیرات خود را در بازار مصرف به جای می‌گذارد، زیرا محاسبات همواره بر اساس نرخ‌های جدیدی است که اعلام می‌شود و اثر تورمی در اقتصاد انکارناشدنی است.

وی همچنین در ادامه یادآور شد: اما به هر حال، افزایش قیمت ارز می‌تواند کسری دولت را جبران کند، ولی مبنای منطقی نداشته و با سیاست‌های کلی اقتصاد کشور همخوانی ندارد؛ البته نبود نظارت بانک مرکزی در این زمینه هم می‌تواند از عوامل افزایش نرخ ارز باشد.

وی در پایان اظهار داشت: متولی تعادل نرخ ارز در بازار، بانک مرکزی است. اگر این افزایش تدریجی و روزانه، که از سوی بانک مرکزی اعمال می‌شود، استمرار داشته باشد، باید گزارش کاملی از علل این کار در روزهای آتی اعلام شود تا بتوان درباره آن تصمیم روشنی گرفت. در غیر این صورت، باید دلیل این روند را در ضعف بانک مرکزی و عدم مدیریت در این حوزه دانست.

هم اکنون بانک مرکزی بر خلاف شرایط بازار عمل می‌کند؛ در حالی که هیأت‌های تجاری کشورهای مختلف روزانه با یک چشم انداز روشن وارد کشور می‌شوند، این عملکرد با منافع کشور منافات دارد و می‌تواند تعادل بازار را کلا بر هم بزند.