نتیجه جلسه امروز شورای امنیت درباره ایران چه خواهد بود؟

شورای امنیت سازمان ملل بعدازظهر امروز به وقت تهران موضوع آزمایش موشکی اخیر ایران را به درخواست آمریکا مورد بررسی قرار می دهد. این در حالی است که خود آمریکایی ها طی روزهای اخیر تصریح کرده اند که آزمایش مذکور، به معنای نقض برجام نبوده است. اما شورای امنیت چه کاری می تواند در واکنش به آزمایش ایران انجام دهد و خروجی جلسه امروز چه خواهد بود؟

کد خبر: ۵۷۴۶۹۱

تاریخ: ۲۴ اسفند ۱۳۹۴ - ۱۱:۵۶

به گزارش «تابناک»، پس از چند روز پی در پی موضع گیری مقامات ارشد آمریکا و برخی دیگر از کشورهای غربی درباره آزمایش موشکی اخیر ایران، شورای امنیت به درخواست واشنگتن امروز این موضوع را در دستور کار قرار داده و بررسی خواهد کرد. با این حال، با توجه به وجود مجموعه ای از شرایط و ملاحظات، انتظار نمی رود که این جلسه به اقدامی علیه ایران منتهی شود.

هفته گذشته و در جریان رزمایش سپاه پاسداران، دو موشک جدید مورد آزمایش قرار گرفت که به گفته مقامات نظامی کشورمان، دارای برد 2000 کیلومتری بوده و اهدافی را در فاصله 1400 کیلومتری هدف قرار دادند. از همان زمان، موضع گیری ها علیه این اقدام از سوی غرب آغاز شد.

اما بحث طرح موضوع آزمایش موشکی ایران در شورای امنیت، نخست از سوی سامانتا پاور، نماینده آمریکا در سازمان ملل مطرح شد. وی روز جمعه در این زمینه گفت: «ما موضوع این آزمایش‌های خطرناک را در جلسه شورای امنیت که به درخواست ما در روز دوشنبه برگزار می‌شود، طرح خواهیم کرد و با اعضای شورا در این باره مشورت خواهیم کرد. این آزمایش‌ها موید آن است که ما باید با متحدان‌مان برای کنترل و متوقف کردن برنامه موشکی ایران اقدام کنیم».

پاور افزود: «علاوه بر این، مقام‌های نظامی ایران بارها تأکید کرده‌اند که این موشک‌ها به منظور هدف قرار دادن اسرائیل ساخته شده‌اند. ما چنین تهدید آشکاری علیه یک عضو دیگر سازمان ملل متحد و یکی از نزدیک‌ترین متحدانمان را محکوم می‌کنیم».

مهمترین محور مانور تبلیغاتی مقامات و رسانه های غربی علیه ایران در موضوع آزمایش موشکی، استناد به بندی از قطعنامه 2231 شورای امنیت (مصوب تیر ماه 1394 در تأیید توافق هسته ای ایران و گروه 1+5) است که در آن از ایران خواسته شده تا هشت سال پس از نخستین روز اجرایی شدن برجام، از هرگونه فعالیت مربوط به موشک های بالیستیک دارای قابلیت حمل کلاهک هسته ای خودداری کند.

با این وجود، ایران تأکید کرده که موشک های آزمایش شده، دارای ماهیت دفاعی بوده و قابلیت حمل کلاهک هسته ای را ندارند و به همین دلیل، نقض قطعنامه مذکور به شمار نمی روند. از جمله، محمد جواد ظریف، وزیر خارجه کشورمان، روز چهارشنبه تأکید کرده که آزمایش ها در تضاد با قطعنامه شورای امنیت و همچنین برجام نیست.

اما نکته اینجاست که طی روزهای اخیر، حتی خود مقامات آمریکایی نیز مکرراً تأکید کرده اند که آزمایش موشکی ایران، به معنای نقض برجام نیست. از جمله، جان کری، وزیر خارجه آمریکا گفت «گرچه این اقدام نقض توافق هسته ای نیست، اما نقض اصولی است که آن را پذیرفته ایم». به جز وی، سخنگوی کاخ سفید و سخنگوی وزارت خارجه آمریکا نیز هرکدام جداگانه بر عدم تناقض آزمایش های موشکی ایران با برجام تأکید کردند.

با این وجود، برخی دیگر از شخصیت های سیاسی آمریکایی، از جمله هیلاری کلینتون، نامزد احتمالی حزب دموکرات در انتخابات ریاست جمهوری این کشور، خواستار وضع تحریم های جدید علیه ایران به دلیل این آزمایش موشکی شدند. روز شنبه نیز بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر رژیم اسرائیل خواستار اقدام گروه 1+5 علیه ایران به دلیل این آزمایش ها شد و در پی آن، مقامات فرانسوی اعلام کردند احتمال بررسی وضع تحریم هایی علیه ایران به دلیل آزمایش اخیر وجود دارد.

به هر حال، پس از تمامی این بحث ها و موضع گیری ها، موضوع آزمایش موشکی ایران امروز در شورای امنیت مورد بررسی قرار می گیرد. اما سوال اینجاست که خروجی جلسه امروز چه خواهد بود؟ آیا شورا تصمیمی علیه ایران اتخاذ خواهد نمود؟

در این زمینه، حمید بعیدی نژاد، مدیرکل سیاسی و امنیت بین الملل وزارت امور خارجه و از اعضای ارشد تیم مذاکره کننده هسته ای ایران، روز گذشته در کانال تلگرام خود اشاره کرد که اصولاً شورای امنیت چهار نوع تصمیم دارد که عبارتند از قطعنامه، بیانیه رئیس شورای امنیت، بیانیه مطبوعاتی شورای امنیت و یادداشت رئیس شورا که نوعی گزارش دهی به شورای امنیت از سوی رئیس می باشد.

به نوشته بعیدی نژاد، به جز قطعنامه و یادداشت که اصلاً درباره بحث موشکی ایران موضوعیت ندارند، انتخاب های دوم و سوم هم به هیچ وجه توسط شورای امنیت در خصوص بررسی بحث آزمایش موشکی ایران متصور نیست؛ زیرا قطعنامه 2231 شورای امنیت که مبنای حقوقی بررسی موضوع در شورای امنیت است، فقط به ایران توصیه کرده که از توسعه موشک هایی که توانایی حمل کلاهک های هسته ای را دارند، خودداری کند.

بنابراین طبیعی ترین کار شورای امنیت در جلسه فردا، شنیدن دیدگاه آمریکا و احتمالاً دیگر اعضا و بعد، ختم جلسه است. همچنین به نوشته بعیدی نژاد، سامانتا پاور، سفیر و نماینده دائم آمریکا و ویتالی چورکین، سفیر و نماینده روسیه، از تصمیم گیرندگان مهم جلسه شورای امنیت در خصوص بحث آزمایش های موشکی ایران هستند.

این مقام ارشد وزارت خارجه کشورمان پیشتر نیز با انتشار مطلبی دیگر، ضمن اشاره ضمنی به اختلاف مواضع آمریکا و روسیه به عنوان دو عضو اصلی شورای امنیت در موضوع آزمایش موشکی ایران، نوشته بود: «اگر دیگر اعضای شورای امنیت با نگرانی آمریکا هم نظر نشدند، انتظار می رود آمریکا به نظر جمع و تصمیم شورای امنیت احترام بگذارد. هر گونه اقدام یکجانبه توسط آمریکا بی اعتمادی موجود میان ایران و آمریکا را افزایشی قابل ملاحظه خواهد داد. آمریکا باید به قاعده بازی که ترسیم شده است متعهد بماند و این حداقل خواسته بحق ایران است. ایران بی شک رفتار دولت آمریکا را کاملا زیر نظر دارد».

به این ترتیب، می توان گفت که مهمترین هدف اولیه آمریکا از طرح موضوع آزمایش موشکی ایران در شورای امنیت با وجود علم به عدم تناقض این آزمایش ها با تعهدات بین المللی ایران، تلاش برای راضی نگه داشتن سیاستمداران افراطی در داخل آمریکا و القای این موضوع است که آمریکا در مقابل ایران منفعل نمانده است. با این وجود، تا آنجا که به شورای امنیت به عنوان یک ساختار چندجانبه بین المللی مربوط است، انتظار نمی رود خروجی جلسه امروز، تصمیمی جمعی علیه ایران باشد.