نیلی و عقیلی كرمانی پشت دولت و بهكیش و غنی‌نژاد روبه‌روی دولت

سال‌ها پیش بود كه دكتر محمد طبیبیان اقتصاددان برجسته ایرانی به همراه مسعود نیلی، موسی غنی‌نژاد، محمدمهدی بهكیش، مهدی عسلی و پرویز عقیلی كرمانی و گروهی از روزنامه‌نگاران سایت رستاك را برای ترویج اندیشه اقتصاد رقابتی و آزاد پایه‌گذاری كردند.

کد خبر: ۵۷۴۰۱۲

تاریخ: ۲۰ اسفند ۱۳۹۴ - ۱۵:۰۹

قتصاددانان یادشده در دهه ۱۳۸۰ دو بیانیه مهم نیز دادند كه در آنها تلاش شده بود دولت‌های وقت را از اتخاذ سیاست‌های غیررقابتی و دولتی‌تر كردن اقتصاد برحذر دارند. این اقتصاددانان در دولت فعلی به دو دسته تقسیم شده‌اند: مسعود نیلی و مهدی عسلی در دولت یازدهم منصب و مسوولیت دارند و پرویز عقیلی كرمانی نیز به عنوان بانكداری كه منافعش ایجاب می‌كند خوش‌بین باشد در یك سمت میزند و بهكیش و غنی‌نژاد و طبیبیان كه مناصب دولتی و منافع شخصی قابل لمسی از فعالیت‌های دولت ندارند در یك سوی دیگر و البته كم و بیش با هم زاویه پیدا كرده‌اند.
نشریه تخصصی تجارت فردا در شماره نوروز خود میزگردی با حضور مهدی بهكیش، موسی غنی‌نژاد، مسعود نیلی و عقیلی كرمانی برگزار كرده است. موضوع محوری این میزگرد «رشد اقتصادی سال ۱۳۹۵» بود. در حالی كه موسی غنی‌نژاد و محمدمهدی بهكیش به عنوان اقتصاددانانی كه مقام دولتی ندارند معتقدند دستیابی به رشدهای بالا خوش‌بینانه است و نمی‌توان به طور متوسط رشد ۸ درصدی را در سال‌های آتی تجربه كرد اما مسعود نیلی و عقیلی كرمانی به این دلیل كه باید خوش‌بین باشند به رشدهای بالا امیدوارند.
غنی‌نژاد در بخشی از سخنانش می‌گوید: «ایران تشنه رشد اقتصادی است و سیاست‌ها قرار است به سمتی سوق داده شود كه كشور به رشد ۸ درصدی كه به نظرم خوش‌بینانه است برسد.» بهكیش نیز می‌گوید: «آقای دكتر غنی‌نژاد اجازه دهید همین اول بحث من هم با شما همراه شوم چون معتقدم رسیدن به رشد ۸ درصدی غیرواقعی است زیرا حركت اساسی در راستای اصلاح رفتارها و عملكردهای دولت نمی‌بینم و متاسفانه شاهد آن هستیم كه دوباره رفتارهای ناپسند دولت قبلی مثل اختفای آمارها در این دولت باب شده است.»
این سخنان بهكیش اما با تایید غنی‌نژاد همراه شده و می‌گوید: متاسفانه در چند هفته گذشته بانك مركزی به برخوردهای شبه پلیسی روی آورده است و امیدوارم اختفای آمار تمام شود و بانك مركزی دست از كنترل پلیسی بازارها بردارد.
بهكیش نیز ادامه می‌دهد: من از رییس‌جمهور و معاون اول او تعجب می‌كنم كه خودشان همواره منتقد پنهان كردن آمارها بودند اما خودشان اكنون همان كارهای دولت قبلی را تایید می‌كنند.
در برابر این سخنان تند و تیز دوستان قدیم است كه نیلی می‌گوید: «خوشحال می‌شوم در فضایی نقادانه كارنامه تیم اقتصادی دولت را بررسی كنیم» و البته تلاش می‌كند خود را از این تیم تا اندازه‌ای جدا كند و خود را در صف دوستان قدیم قرار دهد و می‌گوید: «نقش همه ما تبیشر و تنذیر است و دولت محترم است كه باید از میان راه‌های ممكن استراتژی خود را انتخاب كند.»
او اما چند لحظه بعد از دولت حمایت كرده و می‌گوید: «عیار اقتصادی تیم دولت مشخص شده و آنها توانسته‌اند در ۲.۵ سال گذشه تورم را از ۴۰ درصد به ۱۵ درصد برسانند و اقتصاد را از رشد منفی ۷ درصد به صفر تا ۳ درصد برسانند.»

پرویز عقیلی‌كرمانی به كمك نیلی می‌آید و می‌گوید: «من مثل آقای دكتر بهكیش فضا را تا این حد تیره نمی‌بینم» كه با واكنش سریع غنی‌نژاد مواجه می‌شود كه پاسخ می‌دهد: «كاش می‌شد من هم مثل آقای عقیلی تا این حد خوش‌بین باشم.» و تاكید می‌كند: «آن گونه كه من می‌بینم دولت برنامه خاصی برای مدیریت انتظارات ندارد.»

این داوری سخت دكتر غنی‌نژاد اما به مشاور اقتصادی رییس‌جمهور گویا گران درمی‌آید كه از لفظ «جسارت» استفاده كرده و می‌گوید: «جسارتا آقای دكتر غنی‌نژاد تصور نمی‌كنم دولت اینقدر هم بی‌برنامه باشد.» بهكیش اما خطاب به میلی می‌گوید: «آقای دكتر در سال ۱۳۹۳ توانستیم به رشد ۳ درصد برسیم اما نتوانستیم آن را برای سال ۹۴ نگه داریم و دلیل اینكه بانك مركزی آمار نمی‌دهد این است كه در نیمه اول امسال رشد اقتصاد منفی بوده است.»

موسی غنی‌نژاد نیز می‌گوید: «اقتصاد ایران با خطر رشد نقدینگی و رشد پایه پولی مواجه است» كه با حمایت عقیلی از بانك مركزی مواجه می‌شود كه «بانك مركزی كامیابی‌هایی داشته است.»

بهكیش در بخش دیگری از سخنانش می‌گوید: «آقای دكتر عقیلی من به بهبود وضعیت اقتصاد در كوتاه‌مدت خوش‌بین نیستم چون دیگر منابعی وجود ندارد كه به این اقتصاد تزریق شود و معتقدم دولت در مسیر اصلاحات محافظه‌كارانه عمل می‌كند و از آقای نیلی می‌پرسم دلیل این همه محافظه‌كاری چیست؟»

نیلی اما پاسخ می‌دهد: «باید واقع‌بینانه مسایل روز اقتصاد كشور را تحلیل كنیم» و به دوستان قدیم خود یادآور می‌شود كه باید «مسوولانه برخورد كنیم» و عقیلی هم به كمك نیلی می‌آید كه «چطور انتظار داریم تغییر پارادایم اقتصادی در چند ماه رخ دهد... درباره فرمایش دكتر بهكیش بگویم كه تیم اقتصادی دولت یكی از قوی‌ترین تیم‌هایی است كه بر سر كار آمده‌اند.»

در ادامه این میزگرد اما دكتر نیلی ناگزیر می‌شود حتی از صنعت خودروسازی و فروش قابل توجه آن حمایت كند و در برابر داوری بهكیش كه می‌گوید «امیدی ندارم كه تقاضای خودرو رشدكند» از «صادرات ۳۰ درصدی خودروسازی» بگوید.

تحلیل ساعت ۲۴ از این میزگرد نشان می‌دهد كه مسعود نیلی به دلیل حضور ۲.۵ ساله در دولت و داشتن نقش و سهم در سیاست‌های اتخاذ شده و حتی اجرای آنها و دكتر عقیلی نیز به دلیل اینكه مالك و مدیر بانك خاورمیانه است و نیك می‌داند انتقاد از بانك مركزی برایش ممكن است دردسر داشته باشد بی‌محابا از ۲.۵ سال گذشته حمایت كرده و به دلیل اینكه ذی‌نفع شده‌اند به مسایل خوش‌بینانه نگاه می‌كنند.
مسعود نیلی شاید تمایل داشته باشد همچنان یك منتقد دولتی بماند اما اكنون به هر حال در آنچه رخ داده و آنچه رخ می‌دهد شریك است و نمی‌تواند خود را از خوب و بد و خیر و شر دولت بیرون بكشد. او در جایی كه می‌گوید «جای اصلی من تا زمانی كه توانی دارم آموزش است و اگر ببینم وجودم در دولت موثر بوده به رغم تمایل به آموزش در دولت می‌مانم» شاید حسرت روزهای آزاد بودن از تعلقات جناحی و دولتی بودن را می‌خورد و او بیشتر از اینكه نگران سال ۱۳۹۵ باشد به سال ۱۳۹۶ فكر می‌كند و خطاب به بهكیش می‌‌گوید: «من نمی‌توانم مثل شما بدبین باشم» كه نشان می‌دهد یك مقام دولتی به هر حال در چارچوب تعصب می‌ماند و آزاداندیشی قبلی از دست می‌دهد.
دقت در بحث‌هایی كه دكتر پرویز عقیلی كرمانی در این میزگرد دارد نشان می‌دهد كه او بیشتر از اینكه یك اقتصاددان باشد یك بانكدار است كه می‌خواهد منافع سهامداران خود را توسعه دهد و اصولا در قامت فردی كه مسایل را در سطح كلان ببیند نیست.